Rằm tháng Giêng có ý nghĩa thế nào?

Người dân đi chùa cầu an, cầu may mắn trong năm mới.(Ảnh: Internet)
Về nguồn gốc của Rằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu, dân gian có nhiều giải thích. Có truyền thuyết cho rằng, Tết Nguyên Tiêu bắt nguồn từ việc đồng áng trong dân gian. Sau ngày Rằm tháng Giêng hàng năm, công việc cày bừa của vụ chiêm sẽ bắt đầu, bà con nông dân ở các nơi đều khẩn trương chuẩn bị cho công việc đồng áng. Trước khi xuống đồng, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Lại có ý kiến cho rằng, Rằm tháng Giêng bắt nguồn từ hoạt động của Phật giáo, vào ngày này chư Tăng tập trung đông đủ để nghe Phật thuyết Pháp. Những người theo đạo Phật dùng ngày này để tưởng nhớ đức Phật... Nhiều người tin rằng đây là đêm Phật giáng lâm nên rằm tháng Giêng thường là dịp người người đi chùa cầu an, cầu may, cúng sao giải hạn…
Việc cúng lễ trong ngày này phần lớn được tổ chức tại chùa, vì ngày rằm tháng giêng còn là ngày vía của Phật tổ. Vào ngày này, người Việt thường đi chùa lễ Phật để cầu mong quanh năm an lành cho bản thân và gia đình. Hoặc cũng có gia đình Việt Nam tụ tập ở nhà trưởng họ hay nhà thờ họ.
Trước đây, lễ rằm tháng Giêng còn thường gọi là Tết muộn bởi những gia đình khá giả tiếp tục ăn Tết và chơi mai, đào nở muộn; những người đi làm ăn xa ở lại qua ngày rằm tháng Giêng mới lên đường,... Vì vậy, từ lâu trong tâm thức người Việt, rằm tháng Giêng đã có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán.
Cùng với rằm tháng Giêng, còn có rằm tháng Bảy là Tết Trung Nguyên và rằm tháng Mười là Tết Hạ Nguyên là những ngày rằm quan trọng nhất của người Việt Nam.
Ý nghĩa ngày tết Nguyên tiêu
Tết Nguyên tiêu nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới, “Nguyên” nghĩa là thứ nhất, “Tiêu” nghĩa là đêm. Ngoài ra tết Nguyên tiêu còn được gọi là tết Thượng nguyên để phân biệt với tết Trung nguyên (Rằm tháng Bảy) và tết Hạ nguyên (Rằm tháng Mười).
Tết Nguyên tiêu là một ngày lễ quan trọng với người theo Phật giáo. Do đó, dân gian có câu nói: “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.
Vào ngày lễ này, mỗi gia đình thường sẽ bày một mâm cỗ cúng để thể hiện lòng thành kính và biết ơn của con cháu đối với Phật, ông bà tổ tiên, cầu mong năm mới an lành, nhiều tài lộc.
Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán mà mỗi vùng miền sẽ có cách thể hiện mâm cỗ khác nhau. Tuy nhiên, dù ít hay nhiều thì đều chung mục đích tỏ lòng thành kính với Phật và tổ tiên của mình.
Gia Hân TH
Tin liên quan
Tin mới hơn
Đảm bảo an toàn PCCC khi thắp hương thờ cúng dịp Lễ tết
14:04 | 21/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Lễ hội Cướp Kén – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của cộng đồng Dị Nậu xưa
11:03 | 21/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Dấu ấn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia và tầm nhìn phát triển bền vững
13:33 | 19/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Tết Việt – Tết Phố 2026: Đưa Tết truyền thống trở lại không gian di sản Hoàn Kiếm
11:24 | 16/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng nghề gỗ Phú Thọ tăng cường phòng cháy chữa cháy
10:12 | 16/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Người dân làng Canh Tiến đón Tết xuân trong niềm vui có điện lưới quốc gia
19:34 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Tin khác
Gia Lai: Khu tái định cư An Quang Đông gấp rút hoàn thành đón người dân ăn Tết
12:03 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Xương khớp gia truyền Bà Lão bốc thuốc trị bệnh cứu người
12:01 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Cơ sở chăm sóc sức khỏe công nghệ cao – giải pháp đả thông kinh lạc, thải độc hiệu quả
12:01 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Người nhạc sỹ “Săn” B52
12:00 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Chính quyền An Nhơn Bắc đồng hành cùng người trồng mai vào vụ Tết
16:11 | 13/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Chuyện nhà “ Hải sản” ở xóm Đồng
15:23 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội ra mắt tour trải nghiệm “Hà Nội - chạm miền ký ức“, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa
15:22 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam: Dấu ấn một năm nỗ lực bảo vệ giá trị sáng tạo
14:08 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
“Chiến dịch Quang Trung” mang đến mùa xuân từ những ngôi nhà mới
09:31 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Đắk Lắk: Tu bổ, phục hồi di tích Tháp Nhạn
23:26 | 08/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Bánh kẹo Bảo Minh khẳng định thương hiệu quốc gia với những dấu ấn nổi bật năm 2025
11:42 | 06/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Thức quà quê tinh túy từ đôi bàn tay người phụ nữ Bình Gia
11:42 | 06/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Vẻ đẹp cổ kính đình Đồng Kỵ
08:30 | 29/12/2025 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Những dấu ấn nổi bật trong thu hút đầu tư năm 2025
08:28 | 29/12/2025 Văn hóa - Xã hội
Sức sống của di sản Chiêng Mường và Ngũ âm Khmer
20:01 | 27/12/2025 Văn hóa - Xã hội
Đảm bảo an toàn PCCC khi thắp hương thờ cúng dịp Lễ tết
14:04 Văn hóa - Xã hội
Xây dựng vùng liên kết sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại Sóc Sơn
14:03 Khuyến nông
Hội Khoa học Kinh tế Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường
12:15 Nông thôn mới
Lễ hội Cướp Kén – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của cộng đồng Dị Nậu xưa
11:03 Văn hóa - Xã hội
Mùa xuân trên công trường đường cất hạ cánh số 2 Cảng hàng không Phù Cát mang sức bật chiến lược của tỉnh Gia Lai
11:02 Nông thôn mới
