Rằm tháng Giêng có ý nghĩa thế nào?

Người dân đi chùa cầu an, cầu may mắn trong năm mới.(Ảnh: Internet)
Về nguồn gốc của Rằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu, dân gian có nhiều giải thích. Có truyền thuyết cho rằng, Tết Nguyên Tiêu bắt nguồn từ việc đồng áng trong dân gian. Sau ngày Rằm tháng Giêng hàng năm, công việc cày bừa của vụ chiêm sẽ bắt đầu, bà con nông dân ở các nơi đều khẩn trương chuẩn bị cho công việc đồng áng. Trước khi xuống đồng, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Lại có ý kiến cho rằng, Rằm tháng Giêng bắt nguồn từ hoạt động của Phật giáo, vào ngày này chư Tăng tập trung đông đủ để nghe Phật thuyết Pháp. Những người theo đạo Phật dùng ngày này để tưởng nhớ đức Phật... Nhiều người tin rằng đây là đêm Phật giáng lâm nên rằm tháng Giêng thường là dịp người người đi chùa cầu an, cầu may, cúng sao giải hạn…
Việc cúng lễ trong ngày này phần lớn được tổ chức tại chùa, vì ngày rằm tháng giêng còn là ngày vía của Phật tổ. Vào ngày này, người Việt thường đi chùa lễ Phật để cầu mong quanh năm an lành cho bản thân và gia đình. Hoặc cũng có gia đình Việt Nam tụ tập ở nhà trưởng họ hay nhà thờ họ.
Trước đây, lễ rằm tháng Giêng còn thường gọi là Tết muộn bởi những gia đình khá giả tiếp tục ăn Tết và chơi mai, đào nở muộn; những người đi làm ăn xa ở lại qua ngày rằm tháng Giêng mới lên đường,... Vì vậy, từ lâu trong tâm thức người Việt, rằm tháng Giêng đã có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán.
Cùng với rằm tháng Giêng, còn có rằm tháng Bảy là Tết Trung Nguyên và rằm tháng Mười là Tết Hạ Nguyên là những ngày rằm quan trọng nhất của người Việt Nam.
Ý nghĩa ngày tết Nguyên tiêu
Tết Nguyên tiêu nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới, “Nguyên” nghĩa là thứ nhất, “Tiêu” nghĩa là đêm. Ngoài ra tết Nguyên tiêu còn được gọi là tết Thượng nguyên để phân biệt với tết Trung nguyên (Rằm tháng Bảy) và tết Hạ nguyên (Rằm tháng Mười).
Tết Nguyên tiêu là một ngày lễ quan trọng với người theo Phật giáo. Do đó, dân gian có câu nói: “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.
Vào ngày lễ này, mỗi gia đình thường sẽ bày một mâm cỗ cúng để thể hiện lòng thành kính và biết ơn của con cháu đối với Phật, ông bà tổ tiên, cầu mong năm mới an lành, nhiều tài lộc.
Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán mà mỗi vùng miền sẽ có cách thể hiện mâm cỗ khác nhau. Tuy nhiên, dù ít hay nhiều thì đều chung mục đích tỏ lòng thành kính với Phật và tổ tiên của mình.
Gia Hân TH
Tin liên quan
Tin mới hơn
Già làng, người có uy tín – điểm tựa vững chắc trong vùng đồng bào DTTS Gia Lai
13:38 | 06/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Xã Đại Xuyên (Hà Nội): Phát động cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
13:24 | 03/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Bộ phim Ngược đường ngược nắng: Câu chuyện về hành trình giữ nghề hương truyền thống
11:12 | 03/04/2026 Văn hóa - Xã hội
DẠ KHÚC THÁNG TƯ 2026 - LIMINAL: LAN TỎA VĂN HÓA ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
06:53 | 03/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Đình Đồng Lạc - nếp nhà xưa giữa phố Hàng Đào
06:28 | 03/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Công viên địa chất Lạng Sơn: Từ danh hiệu di sản đến động lực phát triển nông thôn
15:09 | 02/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Tin khác
Phát huy vai trò câu lạc bộ văn hóa dân gian trong bảo tồn bản sắc dân tộc Mường
09:43 | 30/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Lễ hội Bà Thu Bồn lan tỏa giá trị văn hóa xứ Quảng
13:52 | 27/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Hội người khuyết tật xã Quảng Oai vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước
08:11 | 27/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Ninh Bình rộn ràng trống hội mùa xuân, giữ gìn nét đẹp dân gian
10:57 | 20/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Triển lãm nghệ thuật “Đạo học ngàn năm” tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám
19:43 | 19/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Nhà giáo - Nhà thơ Nguyễn Xuân Hữu góp phần nâng cao đời sống văn hóa ở khu dân cư
14:30 | 19/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Giữ lửa “Nghề học” trong dòng chảy di sản nghìn năm
15:37 | 18/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Diễn đàn Văn hóa doanh nghiệp 2026 thúc đẩy xây dựng nền tảng bền vững
22:05 | 13/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Nghệ nhân Hoàng Phương Huy và hành trình phát triển mai vàng Yên Tử tại Hải Phòng
20:27 | 12/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Công an phường Cửa Nam tổ chức sân khấu hóa phòng chống lừa đảo mạng
20:27 | 12/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Bắc Ninh đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Lim
20:26 | 12/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Người cán bộ dân tộc Gia Rai tận tâm với sự phát triển của Gia Lai
14:00 | 09/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Đất nước, biển và em
12:02 | 07/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Hải Vân sôi động ngày xuân với Giải đua thuyền truyền thống 2026
11:59 | 07/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai sẵn sàng cho Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch quốc gia 2026 với chuỗi sự kiện tạo cú hích cho phát triển du lịch
11:58 | 07/03/2026 Văn hóa - Xã hội
Già làng, người có uy tín – điểm tựa vững chắc trong vùng đồng bào DTTS Gia Lai
13:38 Văn hóa - Xã hội
Sơn Cẩm Hà: Điểm đến văn hóa, lịch sử và thiên nhiên hấp dẫn tại Đà Nẵng
10:51 Làng nghề, nghệ nhân
Nâng tầm sản phẩm công nghiệp nông thôn ở Thái Nguyên
10:39 Khuyến nông
Nghệ nhân trẻ đam mê với nghệ thuật truyền thống
08:09 Làng nghề, nghệ nhân
Hơn 200 vận động viên chung bước chạy vì “1 triệu cây xanh”
08:08 Tin tức
