Rằm tháng Giêng có ý nghĩa thế nào?

13:56 | 03/02/2023 Văn hóa - Xã hội Theo dõi langngheviet.com.vn trên

LNV - Dân gian có câu

Người dân đi chùa cầu an, cầu may mắn trong năm mới.(Ảnh: Internet)

Về nguồn gốc của Rằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu, dân gian có nhiều giải thích. Có truyền thuyết cho rằng, Tết Nguyên Tiêu bắt nguồn từ việc đồng áng trong dân gian. Sau ngày Rằm tháng Giêng hàng năm, công việc cày bừa của vụ chiêm sẽ bắt đầu, bà con nông dân ở các nơi đều khẩn trương chuẩn bị cho công việc đồng áng. Trước khi xuống đồng, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Lại có ý kiến cho rằng, Rằm tháng Giêng bắt nguồn từ hoạt động của Phật giáo, vào ngày này chư Tăng tập trung đông đủ để nghe Phật thuyết Pháp. Những người theo đạo Phật dùng ngày này để tưởng nhớ đức Phật... Nhiều người tin rằng đây là đêm Phật giáng lâm nên rằm tháng Giêng thường là dịp người người đi chùa cầu an, cầu may, cúng sao giải hạn…

Việc cúng lễ trong ngày này phần lớn được tổ chức tại chùa, vì ngày rằm tháng giêng còn là ngày vía của Phật tổ. Vào ngày này, người Việt thường đi chùa lễ Phật để cầu mong quanh năm an lành cho bản thân và gia đình. Hoặc cũng có gia đình Việt Nam tụ tập ở nhà trưởng họ hay nhà thờ họ.

Trước đây, lễ rằm tháng Giêng còn thường gọi là Tết muộn bởi những gia đình khá giả tiếp tục ăn Tết và chơi mai, đào nở muộn; những người đi làm ăn xa ở lại qua ngày rằm tháng Giêng mới lên đường,... Vì vậy, từ lâu trong tâm thức người Việt, rằm tháng Giêng đã có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán.

Cùng với rằm tháng Giêng, còn có rằm tháng Bảy là Tết Trung Nguyên và rằm tháng Mười là Tết Hạ Nguyên là những ngày rằm quan trọng nhất của người Việt Nam.

Ý nghĩa ngày tết Nguyên tiêu

Tết Nguyên tiêu nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới, “Nguyên” nghĩa là thứ nhất, “Tiêu” nghĩa là đêm. Ngoài ra tết Nguyên tiêu còn được gọi là tết Thượng nguyên để phân biệt với tết Trung nguyên (Rằm tháng Bảy) và tết Hạ nguyên (Rằm tháng Mười).

Tết Nguyên tiêu là một ngày lễ quan trọng với người theo Phật giáo. Do đó, dân gian có câu nói: “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.

Vào ngày lễ này, mỗi gia đình thường sẽ bày một mâm cỗ cúng để thể hiện lòng thành kính và biết ơn của con cháu đối với Phật, ông bà tổ tiên, cầu mong năm mới an lành, nhiều tài lộc.

Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán mà mỗi vùng miền sẽ có cách thể hiện mâm cỗ khác nhau. Tuy nhiên, dù ít hay nhiều thì đều chung mục đích tỏ lòng thành kính với Phật và tổ tiên của mình.

Gia Hân TH

Tin mới hơn

Hà Nội: Bảo tồn và phát triển võ thuật cổ truyền, võ thuật hiện đại

19:13 | 24/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Ngày 24/5/2026 tại Bảo tàng Hà Nội, số 2 Phạm Hùng, phường Từ Liêm, Hà Nội. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã tổ chức Hội thảo Lịch sử phát triển võ thuật cổ truyền Hà Nội và các giải pháp đầu tư nguồn lực phát triển võ thuật cổ truyền, võ thuật hiện đại. Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh; cùng các nhà quản lý, chuyên gia, võ sư, huấn luyện viên, đại diện các hội, liên đoàn và câu lạc bộ võ thuật đã tham dự.

Chấn chỉnh hoạt động vận tải, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông trên địa bàn Hà Nội

16:14 | 24/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Sáng ngày 22/5/2026, các đơn vị thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an Thành phố Hà Nội đồng loạt tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định về trật tự, an toàn giao thông, nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và đội ngũ lái xe vận tải.

Thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh được các nghệ nhân làng nghề thành phố Hải Phòng chế tác thành những sản phẩm văn hóa đặc sắc.

16:16 | 21/05/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân

LNV- Trong dòng chảy văn hóa dân tộc, thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là những tác phẩm văn học mang giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn là kết tinh của tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người. Đặc biệt, trong bối cảnh Hải Phòng – thành phố cảng giàu truyền thống cách mạng và văn hóa làng nghề - việc các nghệ nhân làng nghề thành phố, chuyển tải thơ chữ Hán của Bác thành những sản phẩm văn hóa đặc sắc góp phần lan tỏa sâu rộng giá trị tinh thần ý nghĩa cao đẹp.

Tổng kết vinh danh tác giả tham gia sáng tác thơ

09:00 | 21/05/2026 Văn hóa - Xã hội

Hương cau

09:00 | 21/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Trên mỗi làng quê, hình bóng cây cây cau đã trở nên vô cùng thân thuộc. Ở quê tôi, vườn nhà nào cũng có trồng một vài cây cau hay cả một vườn cau. Có nhiều gia đình còn trồng hẳn một hàng thẳng tắp ngay lối ngõ đi vào nhà. “Miếng trầu là đầu câu chuyện”, trong các phong tục lễ Tết ma chay cưới xin ở quê tôi không thể thiếu miếng cau trầu. Hương cau đã thấm sâu vào từng hơi thở, nếp suy nghĩ của người làng và đã thành hương vị của làng quê yêu thương tự bao đời nay ngày càng sâu đậm.

Vinh danh nghệ nhân nghề bếp, nghề bánh, nghề điêu khắc củ, quả

08:00 | 21/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Vừa qua, tại TP Cần Thơ, Hiệp hội Du lịch Việt Nam phối hợp Hiệp hội Du lịch ĐBSCL tổ chức lễ vinh danh nghệ nhân nghề bếp, nghề bánh, nghề điêu khắc củ, quả lần II - năm 2026.

Tin khác

TP. HCM đăng cai Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc 2026

17:00 | 19/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Việt Nam vừa phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức “Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc 2026” tại TP. HCM. Đây là một ngày hội nghệ thuật quy mô lớn, nhằm phát hiện những gương mặt trẻ xuất sắc, tạo điều kiện để tìm kiếm và bồi dưỡng cho thế hệ kế cận của sân khấu truyền thống.

Tổng kết sáng tác thơ và giới thiệu các tập thơ của Đinh Văn Bình, Đinh Văn Hiệp, Nguyễn Duy Truy

12:01 | 19/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Sáng ngày 17/5/2026 tại Hà Nội, chương trình “Tổng kết vinh danh tác giả tham gia sáng tác thơ” do Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy thơ ca Đất Việt long trọng được tổ chức. Qua đó giới thiệu các tập thơ của Đinh Văn Bình, Đinh Văn Hiệp, Nguyễn Duy Truy kết hợp với bình thơ và giao lưu văn nghệ đã để lại nhiều dư âm đẹp trong lòng người yêu văn chương nghệ thuật. Đó là cuộc gặp gỡ của những tâm hồn yêu thơ, và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, lan tỏa tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh và khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua thi ca nghệ thuật.

Kỳ 2: Phát huy truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ trên môi trường mạng

11:31 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Giáo dục thế hệ trẻ luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm vì đó là mầm non tương lai của đất nước. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết: “Trẻ em như búp trên cành Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”

XÃ HÒA XÁ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG PHONG TRÀO “CHIẾC GẬY TRƯỜNG SƠN” TRONG GIÁO DỤC THẾ HỆ TRẺ TRÊN MÔI TRƯỜNG MẠNG

11:22 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Hòa Xá là xã nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam của Thủ đô Hà Nội (cách trung tâm Thủ đô Hà Nội khoảng 50km) với nhiều di tích (đình, đền, chùa, miếu, quán) được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Nơi đây được coi là quê hương của phong trào “Chiếc gậy Trường Sơn” trong cuộc kháng chiến Chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam. Ngày nay, xã Hòa Xá đã và đang phát huy truyền thống quê hương phong trào “Chiếc gậy Trường Sơn trong giáo dục thế hệ trẻ bằng những hành động, việc làm cụ thể trên môi trường mạng. Nhận biết và tích tịch tham gia đấu tranh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng vì một Việt Nam mến yêu và tự hào.

Học Bác cần 'tự soi, tự sửa' mình

07:23 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Khi mỗi cán bộ biết giữ mình, nêu gương, tự soi tự sửa, giản dị, khiêm tốn, biết trăn trở trước những khó khăn của dân, của tập thể đó chính là lúc đạo đức cách mạng được nâng cao thực chất nhất, là nền tảng vững chắc để Đảng ta mãi vững mạnh.

Xã Sóc Sơn ( Hà Nội): Khánh thành tu bổ, tôn tạo Đình làng Liên Lý

07:00 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LVN - Ngày 10/5/2026, thôn Liên Lý, xã Sóc Sơn long trọng tổ chức Lễ khánh thành dự án tu bổ, tôn tạo Đình làng Liên Lý - công trình mang ý nghĩa quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.

Gia Lai: 1.400 vận động viên tranh tài tại Giải Việt dã truyền thống Kpă Klơng lần thứ 46

16:08 | 17/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV – Tại Khu đô thị suối Hội Phú, UBND phường Hội Phú phối hợp với UBND các phường Pleiku, Diên Hồng tổ chức Giải Việt dã truyền thống Kpă Klơng lần thứ 46 năm 2026.

Hà Nội: Nghệ nhân dân gian Nguyễn Văn Bồi làng nghề diều sáo Bá Dương Nội

07:00 | 15/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LVN - Vừa qua (từ ngày 30/4- 02/ 5 tức là ngày 14-16/3 âm lịch), xã Ô Diên, TP Hà Nội đã tổ chức thành công “Lễ hội thi thả diều truyền thống làng Bá Dương Nội, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”.

Dèng A Lưới, ký họa cố đô thăng hoa trên tà áo dài của Nhà thiết kế Viết Bảo

21:09 | 14/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Trong dòng chảy của văn hóa Việt Nam, mỗi làng nghề truyền thống đều mang trong mình một câu chuyện riêng về lịch sử, cộng đồng và bản sắc dân tộc. Với đồng bào Tà Ôi ở miền cao A Lưới (Huế), nghề dệt Dèng không chỉ là nghề thủ công truyền thống mà còn là ký ức văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Làng Lời, xã Thuận An, Hà Nội Vùng đất “ Trồng người”

09:00 | 10/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LVN - Thôn Lê thường gọi làng Lời, xa xưa thuộc xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc xã Thuận An, thành phố Hà Nội. Vùng đất làng Lời hình thành muộn nhất vào thế kỷ X. Bởi địa danh với Nôm ở Việt Nam thường xuất hiện vào trước thời kỳ độc lập tự chủ, tức là trước khi Ngô Quyền xưng Vương (năm 938). Đến khai hoang mở địa vùng đất làng Lời thuở ban đầu có các họ: Nguyễn, Phạm, Vũ, Hoàng, Bùi, Đặng...được ghi trong bia đá có niên hiệu Long Đức thứ 2 (1733). Bia trên cũng ghi địa danh thời đó là thôn Lê, xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Đây là tấm bia rất có giá trị phản ánh truyền thống văn hoá tốt đẹp người làng Lời. Bia ghi việc suy tôn hậu thần và lập văn khoán của làng trong việc tri ân hậu thần lúc sinh thời và khi quá cố.

Gia Lai: Học sinh THPT tăng tốc ôn thi giai đoạn nước rút

11:09 | 07/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Chỉ còn hơn một tháng nữa, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ chính thức diễn ra. Thời điểm này, các trường THPT trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang tăng tốc ôn tập, tổ chức thi thử diện rộng, siết chặt kỷ luật và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện nhằm giúp học sinh tự tin bước vào kỳ thi quan trọng.

Giữ bản sắc người Hà Nội: Nối dài dòng chảy ngàn năm

10:11 | 05/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Phát triển văn hóa chính là phát triển con người, và ngược lại, con người là nền tảng để bồi đắp, lan tỏa các giá trị văn hóa. Vì vậy, gìn giữ bản sắc người Hà Nội cũng chính là cách tiếp nối dòng chảy văn hiến ngàn năm, để văn hóa trở thành “nguồn lực mềm”, góp phần khẳng định vị thế và bản sắc riêng của Thủ đô trong khu vực và trên thế giới.

Tổng kết và trao giải Cuộc thi “Sáng tác ca khúc về Phượng Dực”

08:07 | 05/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Chiều ngày 29/4/2026, UBND xã Phượng Dực (Hà Nội) long trọng tổ chức Hội nghị tổng kết và trao giải Cuộc thi “Sáng tác ca khúc về Phượng Dực”. Qua đó, đã tặng thưởng và vinh danh 10 tác giả, với 01 giải Nhất, 02 giải Nhì, 02 giải Ba và 05 giải Khuyến khích.

Người “giữ lửa” cho nghệ thuật tuồng

18:12 | 04/05/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân

LNV - Cống hiến hết mình vì nghệ thuật, là người lãnh đạo gương mẫu, luôn truyền lửa cho thế hệ nghệ sĩ trẻ”... Đó là nhận xét của nhiều người khi nói về Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Minh Chính, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa.

“Hồn Bản”: Hành trình người trẻ chạm vào tâm hồn văn hóa bản địa Sa Pa

09:41 | 04/05/2026 Văn hóa - Xã hội

LNV - Sapa không chỉ níu chân du khách bởi cảnh sắc mây ngàn gió núi hay những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ, mà còn bởi chiều sâu văn hóa bản địa đầy bí ẩn. Với mong muốn lan tỏa vẻ đẹp ấy và xây dựng một phong cách du lịch thấu cảm, nhóm sinh viên Học viện Ngoại giao đã chính thức ra mắt dự án mang tên “Hồn Bản” - một hành trình tinh tế đưa người trẻ chạm vào những giá trị tâm linh thiêng liêng của đồng bào Mông.

Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều