Rằm tháng Giêng có ý nghĩa thế nào?

Người dân đi chùa cầu an, cầu may mắn trong năm mới.(Ảnh: Internet)
Về nguồn gốc của Rằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu, dân gian có nhiều giải thích. Có truyền thuyết cho rằng, Tết Nguyên Tiêu bắt nguồn từ việc đồng áng trong dân gian. Sau ngày Rằm tháng Giêng hàng năm, công việc cày bừa của vụ chiêm sẽ bắt đầu, bà con nông dân ở các nơi đều khẩn trương chuẩn bị cho công việc đồng áng. Trước khi xuống đồng, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Lại có ý kiến cho rằng, Rằm tháng Giêng bắt nguồn từ hoạt động của Phật giáo, vào ngày này chư Tăng tập trung đông đủ để nghe Phật thuyết Pháp. Những người theo đạo Phật dùng ngày này để tưởng nhớ đức Phật... Nhiều người tin rằng đây là đêm Phật giáng lâm nên rằm tháng Giêng thường là dịp người người đi chùa cầu an, cầu may, cúng sao giải hạn…
Việc cúng lễ trong ngày này phần lớn được tổ chức tại chùa, vì ngày rằm tháng giêng còn là ngày vía của Phật tổ. Vào ngày này, người Việt thường đi chùa lễ Phật để cầu mong quanh năm an lành cho bản thân và gia đình. Hoặc cũng có gia đình Việt Nam tụ tập ở nhà trưởng họ hay nhà thờ họ.
Trước đây, lễ rằm tháng Giêng còn thường gọi là Tết muộn bởi những gia đình khá giả tiếp tục ăn Tết và chơi mai, đào nở muộn; những người đi làm ăn xa ở lại qua ngày rằm tháng Giêng mới lên đường,... Vì vậy, từ lâu trong tâm thức người Việt, rằm tháng Giêng đã có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán.
Cùng với rằm tháng Giêng, còn có rằm tháng Bảy là Tết Trung Nguyên và rằm tháng Mười là Tết Hạ Nguyên là những ngày rằm quan trọng nhất của người Việt Nam.
Ý nghĩa ngày tết Nguyên tiêu
Tết Nguyên tiêu nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới, “Nguyên” nghĩa là thứ nhất, “Tiêu” nghĩa là đêm. Ngoài ra tết Nguyên tiêu còn được gọi là tết Thượng nguyên để phân biệt với tết Trung nguyên (Rằm tháng Bảy) và tết Hạ nguyên (Rằm tháng Mười).
Tết Nguyên tiêu là một ngày lễ quan trọng với người theo Phật giáo. Do đó, dân gian có câu nói: “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.
Vào ngày lễ này, mỗi gia đình thường sẽ bày một mâm cỗ cúng để thể hiện lòng thành kính và biết ơn của con cháu đối với Phật, ông bà tổ tiên, cầu mong năm mới an lành, nhiều tài lộc.
Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán mà mỗi vùng miền sẽ có cách thể hiện mâm cỗ khác nhau. Tuy nhiên, dù ít hay nhiều thì đều chung mục đích tỏ lòng thành kính với Phật và tổ tiên của mình.
Gia Hân TH
Tin liên quan
Tin mới hơn
Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao xã Đan Phượng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
08:26 | 04/02/2026 Văn hóa - Xã hội
Hoa cúc An Châu rực rỡ đón tết
18:13 | 01/02/2026 Văn hóa - Xã hội
Cộng đồng Việt - Trung: Vun đắp tình hữu nghị trước thềm Tết Nguyên Đán
12:39 | 01/02/2026 Văn hóa - Xã hội
“Tết Mông xuống phố 2026” - Lan tỏa bản sắc văn hóa của người Mông đến công chúng Thủ đô
12:37 | 01/02/2026 Văn hóa - Xã hội
Ngựa trong tạo hình dân gian
18:08 | 31/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Lễ hội Văn hoá Liverpool kỷ niệm quan hệ kết nghĩa TP. HCM - Liverpool
12:12 | 31/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Tin khác
Giữ hồn thổ cẩm Hrê trong dòng chảy thị trường mới
17:30 | 29/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Thế hệ trẻ tìm về bản sắc Tết truyền thống giữa nhịp sống hiện đại
11:00 | 26/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Xuân ấm áp nơi những ngôi nhà Đại đoàn kết
14:00 | 24/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Phát hiện phù điêu tại Di tích quốc gia đặc biệt tháp Dương Long
08:45 | 24/01/2026 Văn hóa - Xã hội
"Thủ phủ" hoa Xuân Quan nhộn nhịp vào dịp cận Tết
16:35 | 23/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Trường THCS Tản Đà không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học
11:34 | 23/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Đảm bảo an toàn PCCC khi thắp hương thờ cúng dịp Lễ tết
14:04 | 21/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Lễ hội Cướp Kén – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của cộng đồng Dị Nậu xưa
11:03 | 21/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Dấu ấn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia và tầm nhìn phát triển bền vững
13:33 | 19/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Tết Việt – Tết Phố 2026: Đưa Tết truyền thống trở lại không gian di sản Hoàn Kiếm
11:24 | 16/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng nghề gỗ Phú Thọ tăng cường phòng cháy chữa cháy
10:12 | 16/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Người dân làng Canh Tiến đón Tết xuân trong niềm vui có điện lưới quốc gia
19:34 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Khu tái định cư An Quang Đông gấp rút hoàn thành đón người dân ăn Tết
12:03 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Xương khớp gia truyền Bà Lão bốc thuốc trị bệnh cứu người
12:01 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Cơ sở chăm sóc sức khỏe công nghệ cao – giải pháp đả thông kinh lạc, thải độc hiệu quả
12:01 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao xã Đan Phượng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
08:26 Văn hóa - Xã hội
Từ những con đường hoa đến làng quê kiểu mẫu Yên Mô
08:25 Nông thôn mới
Hiệu quả mô hình nuôi chồn hương ở Hội Sơn
08:25 Kinh tế
Tổng Bí thư Tô Lâm vinh dự đón nhận Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng
08:25 Tin tức
TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu
08:24 Làng nghề, nghệ nhân
