Làng nghề quanh năm hối hả

Những ngày đầu Xuân, tại các xưởng chế biến kẹo lạc, kẹo dồi, chè lam...trên địa bàn xã Tiến Thịnh, bếp nhà nào nhà nấy đã đỏ lửa. Về làng nghề mỳ bún, kẹo, bánh thôn Yên Thị, ngay từ đầu làng đã thấy mùi thơm của bột nếp, lạc, mè rang phảng phất trong không gian. Không ai biết làng nghề Tiến Thịnh có từ khi nào, theo lời kể của những bậc cao niên trong làng, làm nghề đã gắn kết nhiều thế hệ, “cha truyền con nối” từ đời này sang đời khác, do vậy, nghề không chỉ là kế sinh nhai mà còn là một phần cuộc sống của người dân nơi đây.

Nghề làm kẹo lạc, kẹo dồi, chè lam...tại Tiến Thịnh đã gắn kết nhiều thế hệ, “cha truyền con nối” từ đời này sang đời khác.

Để đáp ứng nhu cầu thị trường, những năm gần đây, nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất đã phải mở rộng xưởng sản xuất. Đồng thời, phát triển đa dạng sản phẩm, ra lò chè lam với các vị: Mật, dứa, gấc, cà phê…

Theo chia sẻ của người dân làng nghề, sản phẩm của Tiến Thịnh sản xuất ra đến đâu được thương lái lấy hết đến đó. Khách lẻ trong làng, trong xã đến mua để ăn hoặc làm quà biếu đều phải đặt trước mới có hàng. Đặc biệt là vào tháng củ mật, chè lam, kẹo lạc, bánh quà luôn ở trong tình trạng cháy hàng. Qua tháng Giêng, đơn hàng không ồ ạt nhưng các hộ vẫn sản xuất “đều tay” để cung cấp cho các cửa hàng, các mối khách quen.

Để giữ được "nét riêng" của kẹo lạc, kẹo rồi, chè lam Tiến Thịnh, người làm nghề luôn phải thực hiện nghiêm ngặt quy trình làm kẹo từ khâu chọn nguyên liệu cho đến nghiền bột, rang lạc, vừng cho đến cách thắng đường, nha và cách pha chế các nguyên liệu với nhau phải đạt tỷ lệ phù hợp. Chính nhờ có thương hiệu đã giúp cho đầu ra sản phẩm của các loại kẹo Tiến Thịnh thuận lợi, thu nhập cũng tăng, khiến cho các hộ làm nghề rất phấn khởi và càng tích cực sản xuất.

Còn tại HTX sản xuất và tiêu thụ bánh đa nem làng nghề Trung Hà (thôn Trung Hà, xã Tiến Thịnh, huyện Mê Linh), từ 4h sáng, không khí sản xuất đã bắt đầu rộn ràng. Mỗi người một việc phối hợp nhịp nhàng từ công đoạn chế biến, phơi, sấy, đóng gói để kịp những chuyến hàng đầu năm mới.

Từ 4h sáng, không khí sản xuất tại HTX sản xuất và tiêu thụ bánh đa nem làng nghề Trung Hà đã bắt đầu rộn ràng.

Ông Lê Ngọc Thanh - Giám đốc HTX chia sẻ, bánh đa nem là mặt hàng tin dùng của nhiều hộ gia đình dịp Tết Nguyên đán, HTX đã phải tăng cường sản xuất lên đến 5-6 tấn gạo/ngày để đáp ứng nhu cầu của các đại lý trên địa bàn Hà Nội và khu vực lân cận. Các sản phẩm tại HTX làm đến đâu, cung ứng đến đó nên bánh đa nem rất đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, bánh dẻo, dai và hoàn toàn tự nhiên. Nhờ đó mà thị trường rất ưa chuộng, thời điểm sau Tết, HTX vẫn giữ nhịp sản xuất ổn định. Với quan niệm “Lễ quanh năm không bằng rằm tháng Giêng”, tính riêng tháng này, doanh thu của HTX tăng 7 – 10% so với những tháng trước Tết.

Ông Lê Ngọc Thanh - Giám đốc HTX cẩn thận kiểm tra chất lượng bánh đa nem.

Để đạt năng suất và chất lượng tốt nhất, năm vừa qua, HTX đã cải tiến quy trình sản xuất: đầu tư hệ thống nồi hơi bằng điện, quạt sấy, máy sấy khô... Đồng thời, nhằm đáp ứng thị hiếu và nhu cầu của thị trường, HTX đã sản xuất bánh đa nem với kích cỡ, chủng loại khác nhau: Bánh đa nem thường, bánh đa nem xù, bánh đa nem ăn sống...Với những tín hiệu tích cực từ thị trường cùng với sự chuẩn bị ngay từ những ngày đầu năm, HTX kỳ vọng năm nay sẽ vượt mục tiêu đề ra là doanh thu tăng từ 10-15% - Ông Thanh cho biết thêm.

Để làng nghề tạo sức bật xây dựng nông thôn mới

Theo thống kê, xã Tiến Thịnh hiện nay toàn xã có hơn 12.000 hộ làm nghề phụ, trong đó tập trung chủ yếu ở 3 thôn: Trung Hà, Yên Thị và Thọ Lão. Thọ Lão có truyền thống làm hương, Trung Hà có tiếng với nghề làm bánh đa nem, mỳ bún còn Yên Thị được nhiều người biết đến bởi nghề làm kẹo, bánh và mỳ bún.

Ông Nguyễn Văn Lưu - Phó Chủ tịch UBND xã Tiến Thịnh cho biết: Các hộ làm nghề đặc biệt quan tâm tới uy tín, chất lượng sản phẩm của địa phương nên không sử dụng các chất phụ gia độc hại, bảo đảm các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Các sản phẩm của làng nghề đều đã có tên tuổi, bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc, mã QR,…Do đó, sản phẩm tại làng nghề được người tiêu dùng đón nhận và là thương hiệu “quen” tại rất nhiều tỉnh thành trên cả nước. Ngay từ thời điểm đầu xuân, người dân trên địa bàn xã đã tích cực bắt tay vào sản xuất, nhiều thương lái từ khắp các tỉnh ra vào tấp nập lấy hàng. Các đơn vị cũng đã lên kế hoạch sản xuất, cải tiến quy trình, mở rộng quy mô sản xuất từ rất sớm nhằm tạo đà sản xuất cho năm mới nhiều bứt phá.

Ông Nguyễn Văn Lưu - Phó Chủ tịch UBND xã Tiến Thịnh (Người mặc áo trắng) giới thiệu về vị trí của các làng nghề trên bản đồ địa giới hành chính của xã.

“Giá trị nhất của các làng nghề hiện nay đó chính là phát huy được giá trị truyền thống và tiềm năng của sản phẩm tại địa phương, đó chính là từ các sản phẩm làng nghề này tạo ra các sản phẩm OCOP, phát triển thương hiệu và khẳng định chất lượng. Bên cạnh đó gắn kết được làng nghề với hoạt động văn hóa truyền thống để xây dựng chất lượng cuộc sống về vật chất và tinh thần cho bà con trên địa bàn xã” – Ông Nguyễn Văn Lưu nhấn mạnh.

Các sản phẩm của làng nghề đều đã có tên tuổi, bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc, mã QR,…

Xã Tiến Thịnh có 2 làng nghề là Bánh đa nem thôn Trung Hà và làng nghề mỳ bún thôn Yên Thị đã được công nhận danh hiệu làng nghề Hà Nội năm 2017. Các làng nghề ở đã chuyển mình để hội nhập, tạo ra sản phẩm vừa mang tính kinh nghiệm truyền thống, vừa đổi mới, sáng tạo đáp ứng nhu cầu thị trường. Cho đến nay, sự lớn mạnh của các làng nghề đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo nhiều việc làm, ổn định thu nhập cho người dân, đồng thời đóng góp một phần không nhỏ vào Chương trình xây dựng nông thôn mới.

Điển hình như 100% các tuyến đường trên địa bàn xã đã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa tạo điều kiện thuận lợi phục vụ giao thương, buôn bán; 100% các thôn có Nhà văn hóa đảm bảo về diện tích, được đầu tư đầy đủ trang thiết bị phục vụ sinh hoạt cộng đồng dân cư; các điểm vui chơi công cộng, đường giao thông, trường học,…được trồng cây xanh tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp;…

Bà con trên địa bàn xã cũng bày tỏ sự phấn khởi khi “sống khỏe” bằng nghề truyền thống.

Bà con trên địa bàn xã cũng bày tỏ sự phấn khởi khi “sống khỏe” bằng nghề truyền thống. Ngoài làm nghề, nhiều gia đình tận dụng nguồn phụ phẩm trong sản xuất kết hợp với chăn nuôi lợn, gà. Nhờ đó, thu nhập của người dân cũng cải thiện, nhiều gia đình không chỉ thoát nghèo bền vững mà còn vươn lên làm giàu, với mức thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm từ làm nghề và phát triển chăn nuôi. Hết năm 2022, Tiến Thịnh không còn hộ nghèo, xã đang hoàn thiện các tiêu chí về đích nông thôn mới nâng cao trong năm 2024.