Tại nhiều địa phương có di tích, lễ hội trọng điểm, việc đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật trong quản lý và tổ chức lễ hội đã trở thành giải pháp đẩy lùi những biến tướng tiêu cực, từng bước đưa hoạt động lễ hội đi vào nề nếp.

Gạn đục khơi trong

Tại Hội nghị do Bộ VHTTDL tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện Nghị định số 110/2018/NĐ-CP về quản lý và tổ chức lễ hội, đại diện BQL các di tích, BTC lễ hội tại các địa phương đều đồng thuận, sự ra đời của Nghị định đã góp phần quan trọng nhằm gạn đục khơi trong. Sở VHTTDL Hải Dương khẳng định, Nghị định 110 là kết quả của sự đúc kết công tác quản lý và tổ chức lễ hội trong giai đoạn hiện nay. Quy định nhiều điểm mới, việc xử lý vi phạm trong hoạt động lễ hội cũng chặt chẽ và nghiêm khắc hơn. Công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau các lễ hội đã kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm vi phạm, nhất là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội để trục lợi, kích động bạo lực, lưu hành, kinh doanh văn hóa phẩm trái phép và các hành vi vi phạm pháp luật khác...

Nhiều biện pháp đẩy mạnh tuyên truyền sau khi Nghị định 110 có hiệu lực đã được Sở VHTTDL Hải Dương thực hiện như: Phổ biến, quán triệt nội dung của Nghị định số 110; xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện, hướng dẫn, tuyên truyền phổ biến Nghị định đảm bảo hiệu quả. Sở cũng đã triển khai hướng dẫn về trình tự đăng ký, thông báo tổ chức lễ hội theo thẩm quyền đảm bảo đúng quy định Nghị định 110. “Việc thẩm định nội dung tổ chức lễ hội phải đảm bảo đúng quy định về tổ chức lễ hội; không chấp thuận tổ chức lễ hội thực hiện nghi lễ có tính bạo lực, phản cảm, trái với truyền thống yêu hòa bình, nhân đạo của dân tộc. Thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội; bảo đảm hoạt động lễ hội được tiến hành trang trọng, đúng nghi lễ truyền thống; loại bỏ hoặc thay thế những tập tục không còn phù hợp với xu thế hội nhập và phát triển...”, Sở VHTTDL Hải Dương cho biết.

Đẩy mạnh tuyên truyền về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội.

Kết quả của việc đẩy mạnh tuyên truyền, đưa Nghị định 110 vào thực tế đời sống lễ hội trên địa bàn đã góp phần đưa đến nhiều chuyển biến tích cực. Việc thông báo lễ hội hằng năm được các BQL di tích, BTC lễ hội thực hiện nghiêm túc, đúng theo các nội dung quy định tại Nghị định.

Nhấn mạnh trách nhiệm quản lý nhà nước về lễ hội qua hơn 01 năm triển khai thực hiện Nghị định số 110 trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, theo lãnh đạo Sở, việc triển khai thường xuyên công tác tuyên truyền và thực hiện các văn bản pháp luật liên quan đã đưa nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội trên địa bàn dần đi vào cuộc sống; góp phần phê phán, đấu tranh với những hiện tượng thiếu văn minh, không lành mạnh trong chấp hành thực hiện văn minh trong lễ hội; qua đó tạo nhận thức tích cực đối với việc xây dựng lối sống, ứng xử văn hóa trong việc tham gia lễ hội. Mặt khác, Sở VHTT TP. Hồ Chí Minh cũng đã chỉ đạo Phòng VHTT các quận, huyện chủ động xây dựng kế hoạch thanh, kiểm tra thường xuyên tại các điểm di tích, lễ hội. Qua đó, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, lợi dụng lễ hội để hoạt động mê tín, dị đoan, thu lợi bất chính và các hoạt động không lành mạnh như: lưu hành ấn phẩm văn hóa trái phép; tổ chức trò chơi mang tính cờ bạc, dịch vụ điện tử dùng loa công suất lớn; lợi dụng di tích, lễ hội nhằm trục lợi, tuyên truyền mê tín dị đoan, thu lợi bất chính; đặt tiền công đức, đặt tiền lễ tùy tiện không đúng quy định; lạm dụng huy động tài trợ cho việc tổ chức lễ hội...

Tuyên truyền có chiều sâu

Theo ông Nguyễn Đức Bình, Trưởng BQL Di tích Lịch sử - văn hóa Đền Trần, Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, TP. Nam Định) , thực hiện chỉ đạo của Bộ VHTTDL và UBND tỉnh Nam Định, Lễ hội Khai ấn đền Trần những năm qua đã từng bước khắc phục tiêu cực, phản cảm, diễn ra trang trọng, đảm bảo nghi lễ truyền thống. Để có được kết quả tích cực này, công tác tuyên truyền về quản lý và tổ chức lễ hội đã được thực hiện bằng nhiều hình thức, có chiều sâu về các nội dung như: Giới thiệu hình ảnh trực quan và các giá trị văn hoá, lịch sử của di tích, của lễ hội; các quy định về công tác quản lý, nếp sống văn minh lễ hội, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng và du khách đến với lễ hội. BQL di tích đã có các bài tuyên truyền về di tích, về lễ hội, ký cam kết với các hộ bán hàng cố định tại các ki ốt và khu vực quy định. Sáng kiến của BTC lễ hội Đền Trần trong những mùa gần đây về việc phối hợp với nhà đền lắp đặt hệ thống camera ở nhiều vị trí đã tạo thuận lợi cho công tác điều hành, nhất là công tác an ninh trật tự, góp phần nâng cao ý thức của người tham gia lễ hội.

“Công tác tuyên truyền được thực hiện trên pano, băng rôn - khẩu hiệu, hệ thống cờ hội và đặc biệt thông qua các kênh truyền thông báo chí đã giúp cho BTC tuyên truyền có hiệu quả về văn minh lễ hội, khắc phục những bất cập từng xảy ra từ nhiều mùa lễ hội trước, nhất là trong công tác đảm bảo an ninh trật tự..”, theo ông Nguyễn Đức Bình.

Khẳng định hiệu quả quản lý thông qua việc đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, Sở VHTTDL tỉnh Hải Dương cho rằng, trơng thời gian tới, để đảm bảo việc đăng ký và thông báo tổ chức lễ hội được thực hiện thuận lợi, đáp ứng được yêu cầu đề ra cần đồng bộ nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền về công tác tổ chức và quản lý lễ hội. Đặc biệt, tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền với nhiều hình thức, biện pháp phù hợp, thiết thực, có chiều sâu, nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, tổ chức chính trị xã hội và các tầng lớp nhân dân về các nội dung của Nghị định 110/2018/NĐ-CP quy định về quản lý và tổ chức lễ hội.

Tại Bến Tre, sau khi Nghị định 110 có hiệu lực, cơ quan quản lý nhà nước về lễ hội đã xác định rõ hơn về nội dung, hình thức tổ chức lễ hội ở các cấp; đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn, yêu cầu cấp cơ sở xác định rõ mục đích, ý nghĩa, về điều kiện, quy mô tổ chức lễ hội tại địa phương, đảm bảo lễ hội được tiến hành trang trọng, đúng nghi lễ truyền thống. Song song với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, Sở VHTTDL đã tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo UBND huyện/thành phố phân công cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn rà soát và hướng dẫn cấp cơ sở thực hiện đúng trình tự về việc đăng ký, thông báo tổ chức lễ hội diễn ra trên địa bàn, đảm bảo đúng quy định tại Nghị định số 110. Công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau khi tổchức lễ hội cũng được tăng cường, kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, kích động bạo lực...

Hoàng Ngân
Theo báo Văn hóa