Tập sách này là tập hợp những tác phẩm hay của nhiều thế hệ nhạc sĩ và nhà thơ cả nước viết về nhiều đề tài, nhiều lĩnh vực của Hà Tây xưa, trong đó có sự góp mặt của nhiều nhạc sĩ tiền bối, nổi tiếng từ thời kỳ đầu của tân nhạc Việt Nam và trong kháng chiến, sinh từ 1930 trở về trước, như: Nguyễn Xuân Khoát (1910), Lê Yên (1917), Doãn Mẫn (1919), Nguyễn Đình Phúc (1919), Hoàng Quý (1920), Lê Lôi (1920), Phạm Duy (1921), Trần Văn Khê (1921), Huy Du (1926), Trần Chung (1927), Trần Hoàn (1928), Văn Ký (1928), Phạm Đình Chương (1929), Phạm Tuyên (1930), Hoàng Vân (1930), Nguyễn An (1930), Hồ Bắc (1930) và nhiều nhà thơ có bài được phổ thành ca khúc, trong đó có những nhà thơ nổi tiếng từ thế kỷ 19 trong phong trào thơ mới và trong kháng chiến, như: Chu Mạnh Trinh (sinh năm 1862), Nguyễn Nhược Pháp (1914), Nguyễn Bính (1918), Huy Cận (1919), Nguyễn Xuân Sanh (1920), Quang Dũng (1921), Anh Thơ (1921), Hoàng Cầm (1922), đặc biệt hai bài thơ Đôi bờ và Mắt người Sơn Tây của nhà thơ Quang Dũng được nhiều nhạc sĩ phổ thành ca khúc vì mang dấu ấn và hoài niệm về một thời thanh niên Việt Nam và thanh niên Hà Nội xếp bút nghiên lên đường kháng chiến.

Nhà báo Fan Phương giới thiệu về Tập ca khúc.

Theo nhà báo Fan Phương, bố cục tập sách lấy cảm hứng từ cảnh sắc thiên nhiên, phong tục tập quán cùng những thành tựu về phát triển kinh tế và đời sống, từ khi bắt đầu thành lập tỉnh đến thời kỳ đổi mới, nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật về Hà Tây đã ra đời, trong đó do tính đặc thù của âm nhạc, hàng chục ca khúc viết về mọi mặt của tỉnh Hà Tây đã từng nhanh chóng được phổ biến, truyền tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, một phần những ca khúc đó được nhắc đến trong tập sách.

Tập sách gồm 116 ca khúc, chia làm 3 phần, các phần cách nhau bằng một bài dân ca.

Tập ca khúc âm nhạc về Hà Tây xưa.

Phần I, gồm 23 bài, đây là những ca khúc mà đầu bài hoặc lời ca viết đích danh về Hà Tây. Đặc biệt là bài Hà Tây quê lụa của Nhạc sĩ Nhật Lai, vì được chọn làm nhạc hiệu của Đài phát thanh và truyền hình Hà Tây, nên được giữ nguyên phần đệm piano và là bài mở đầu tập sách này. Còn lại xếp thứ tự ABC theo đầu bài.

Phần II là 6 bài xếp thứ tự theo năm sáng tác, gồm 3 ca khúc lãng mạn trước, và trong những năm đầu cách mạng, đặc biệt là ca khúc dài 430 nhịp “Đi chơi Chùa Hương” của nhạc sĩ Trần Văn Khê, phổ thơ Nguyễn Nhược Pháp, tiếp theo là 03 ca khúc của các nhạc sĩ Huy Du, Quang Dũng, Nguyễn An viết trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Ca khúc “Nhớ Ba Vì” là ca khúc duy nhất của nhà thơ tráng sĩ Quang Dũng khi rời quê hương lên đường Tây Tiến.

Phần III là những ca khúc sáng tác từ sau năm 1957 cho đến nay, trong đó các nhạc sĩ đã phổ một số bài thơ có từ thế kỷ 19 và trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Nói về Hà Tây xưa: Ngày 01/7/1965, sáp nhập 02 tỉnh Hà Đông và Sơn Tây thành tỉnh Hà Tây. Ngày 27/12/1975, sáp nhập 02 tỉnh Hà Tây và Hoà Bình thành tỉnh Hà Sơn Bình. Ngày 29/12/1978, Tỉnh Sơn Tây cũ (trừ huyện Quốc Oai) tách khỏi tỉnh Hà Sơn Bình để sáp nhập về Hà Nội. Ngày 12/8/1991, sau 16 năm thành lập, tỉnh Hà Sơn Bình lại tách thành 02 tỉnh Hà Tây và Hoà Bình. Phần tỉnh Sơn Tây cũ đã sáp nhập về Hà Nội năm 1978 được tách khỏi Hà Nội để sáp nhập lại vệ tỉnh Hà Tây. Ngày 01/8/2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, thành phố Hà Đông trở thành một quận của Hà Nội, thành phố Sơn Tây trở thành thị xã vành đai của Hà Nội.

Tỉnh Hà Tây xưa có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hệ sinh thái đa dạng và phong phú với nhiều núi rừng, đầm, suối, hang động, đất gò đồi bán sơn địa xen lẫn đồng bằng phì nhiêu ven lưu vực các sông Đà, sông Hồng, sông Tích, sông Đáy, sông Nhuệ. Từ khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, văn hoá tâm linh, văn hoá làng nghề và văn hoá các dân tộc của Hà Tây xưa đang giao thoa và hoà nhập với văn hoá lõi của Hà Nội để hình thành vùng văn hoá đặc sắc của thủ đô. Các nhạc sĩ vẫn đang tiếp tục có những tác phẩm âm nhạc mới, mà những cảm xúc sáng tạo của nhạc sĩ đối với vùng đất Hà Tây xưa vẫn còn rất dồi dào.

Vùng đất này còn là nơi sinh ra nhiều hoà kiệt, những nhân vật lịch sử và văn hoá lừng danh, là vùng đất hai vua, đặc biệt là vua Ngô Vương Quyền- người anh hùng dân tộc đã có công tích vĩ đại là chấm dứt 1000 năm Bắc thuộc. Trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, hàng nghìn con em Hà Tây nhiều thế hệ đã cống hiến tuổi thanh xuân để bảo vệ quê hương và giành độc lập thống nhất cho Tổ quốc.

Hà Tây xưa còn uy nghi với hàng trăm đình, chùa, đền, miếu, di tích lịch sử và di tích cách mạng được nhà nước xếp hạng, xứng đáng là một vùng văn hoá tâm linh nổi tiếng của cả nước. Người dân chất phác, hiền hoà, các dân tộc bao đời nay sống hoà thuận, cùng nhau xây dựng quê hương bằng khả năng sẵn có như nghề rừng, nghề nông và nghề thủ công.

Nhân kỷ niệm 66 năm giải phóng thủ đô, tuyển tập âm nhạc với những ca khúc một thời là những kỷ niệm xưa, một thời là 27 năm tồn tại sôi nổi của tỉnh Hà Tây cùng với những ca khúc của thời kỷ đổi mới là một phần phát triển văn học nghệ thuật của thủ đô ngày nay. Tất cả các ca khúc của các tác giả trong tập sách này đều có những nét đẹp riêng, ý nghĩa riêng của một vườn hoa đầy hương sắc của vùng đất Hà Tây xưa. Đúng như giai điệu và lời ca tha thiết trong ca khúc kết thúc tập sách này - một ca khúc trữ tình vừa như lưu luyến, vừa như mời gọi, rủ rê đó là bài “Về Hà Tây đi em của nhạc sĩ Đoàn Bổng.

Một số hình ảnh tại buổi ra mắt tập ca khúc “Hà Tây xưa - Dòng sông âm nhạc vẫn mênh mang”:

Bài và ảnh: Văn Bình