Không rực cháy như phượng vĩ ngày hè, cũng chẳng phô sắc tím mộng mơ giống bằng lăng… hoa sữa âm thầm nở khi trời Thủ đô chuyển mình sang thu. Loài hoa quyến rũ lạ thường có sức mạnh làm thức tỉnh cùng lúc nhiều giác quan và cứ thế nhẹ nhàng đi vào lòng người. Hương hoa sữa như mặc định trở thành hương thu của Hà Nội trong tâm trí người dân lẫn du khách.

Cái nồng nàn theo gió đưa đi len lỏi khắp các con đường, ngõ phố ngang dọc ru tâm hồn lãng du vào miền tình tứ, hứa hẹn mùa yêu thương chớm nở. Chẳng được như những năm trước để nam thanh nữ tú Hà Thành, họ đợi chờ nhau đầu ngõ nhỏ, cây hoa sữa đứng đó hồn nhiên trở thành nhân chứng đặc biệt của mối lương duyên. Năm nay họ trong màu áo xanh tình nguyện dành sức trẻ dẻo dai cùng toàn dân chống lại đại dịch Covid-19. Biết rằng hương hoa sữa vẫn quyện vào gió heo may khẽ vuốt nhẹ suối tóc buông dài, thoang thoảng trên đôi vai mềm mại người thiếu nữ. Để nhớ buổi chiều nao bước dạo hồ Tây lộng gió, ngắt một chùm thơm ngát cài lên mái tóc, ghi lại mùa thu xao xuyến, giờ chỉ là giọt mồ hôi đẫm trong chiếc áo bảo hộ nhưng họ vui vì đã góp chút sức nhỏ nhoi cùng cả nước bớt đi nỗi lo lắng vì đại dịch…

Những đêm thanh tĩnh là lúc thưởng hoa trọn vẹn nhất. Khi phố thị dần xa nhịp sống ồn ã, cái chói chang của ánh mặt trời nhường chỗ cho nét dịu dàng ánh trăng, không gian trầm lặng tỏa đèn vàng, cũng là lúc hoa sữa độc tôn. Ai từng thong thả tản bộ dưới phố lên đèn, cảm nhận hương thu Hà Nội vương vấn nơi nơi, ướp đều mọi góc phố mới thấy yêu da diết.

Chẳng biết từ bao giờ, hoa sữa gắn liền với nét thu Hà thành và trở nên thân thuộc đến thế. Hoa không chỉ được trồng trên những con phố cũ như Lò Đúc, Nguyễn Du mà nay được trồng dọc các con đường mới mở để những người yêu hoa đêm đêm được thưởng thức thứ hương nồng nàn ấy. Lâu dần, mỗi độ nghe mùi hoa sữa thoang thoảng trong gió là người ta biết được thu đã về ngang phố.
Nhắc đến thu Hà Nội ai ai cũng nghĩ đến cốm, mà cốm ngon phải là cốm làng Vòng. Người ta nhớ ngay vị ngọt lành, hạt dẻo màu xanh mát dịu cùng hương thơm đặc trưng phảng phất mùi lúa non lan tỏa ở đầu lưỡi. Thức quà mang hồn quê chân chất ấy là sự kết tinh độc đáo từ hương vị đất trời và bàn tay đảm đang, tỉ mỉ của người làm cốm.

Cốm được làm từ những dạy nếp non thơm dẻo, gói trọn trong chiếc lá sen buộc lại bằng sơi rơm nếp mềm dẻo, chỉ có lá sen mới giữ nguyên vẹn được độ dẻo với hương vị tươi ngon cho đến khi thưởng thức. Có lẽ vì vậy mà không ai không biết đến mối “lương duyên” trời định giữa cốm xanh và lá sen, đó là nét thu Hà Nội được gói vào nỗi nhớ.

Có người từng nói rằng: “Nhiều người nhớ thương Hà Nội vì nhớ hương cốm giót ngày gió heo may ùa về”. Quả thật như thế, khi hơi sương giăng đầy con phố, cơn gió nhẹ thổi quanh mặt hồ, những chiếc lá sen to dần chuyển già, kết đọng nét tinh túy nhất của trời thu, cũng là lúc hương cốm mới theo chân gánh hàng rong đi qua từng con hẻm nhỏ… Hương thơm thanh mát ấy rất dễ ru lòng người vào xúc cảm nao nao.

Ai trót nặng lòng vì thu Hà Nội sẽ không tránh khỏi những phút bâng khuâng khi hoài niệm về miền ký ức xưa cũ. Ngày trước, người sành ẩm thực sẽ không lãng phí những buổi sáng ngồi thưởng thức cốm thơm và nhâm nhi chén trà xanh ngọt lành. Mà kỳ lạ thay, chỉ có ăn cốm vào mùa thu mới cảm nhận hết được mỹ vị từ đất trời. Sự hòa quyện tuyệt vời cả hương, sắc lẫn vị trong từng hạt dẻo cộng thêm chất thanh tao của nước chè xanh ấm nóng, nâng đỡ cho cuộc nhân duyên mùa thu thêm ý nhị.

Tới độ thu về, người yêu thu Hà Nội lại bâng khuâng cảm giác thèm muốn mua gói cốm làng Vòng để vừa thưởng thức vừa tận hưởng hết nét đẹp trong lòng phố. Và rồi ai cũng sẽ nhắc mãi đến một mùa thu Thủ đô – “mùa hoa sữa về thơm từng cơn gió, mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ, cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua…”

Bài, ảnh: Doãn Ngọc