PGS. TS Triệu Văn Cường - Chủ tịch Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam

Nhận thức được giá trị của nghề nghiệp và để tập hợp và động viên, hỗ trợ những người làm nghề lưu trữ, đồng thời góp phần tôn vinh nghề nghiệp, năm 2001, Hội Lưu trữ Việt Nam đã chính thức được thành lập theo Quyết định số 28/2001/QĐBTCCBCP ngày 23/5/2001 của Bộ trưởng – Trưởng ban Tổ chức cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội vụ). Năm 2006- Đại hội lần thứ hai Hội đã quyết định đổi tên tổ chức thành Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam, nhằm đáp ứng trọn vẹn yêu cầu của nền hành chính hiện đại.

Trải qua một phần tư thế kỷ xây dựng và trưởng thành, Hội đã trở thành “ngôi nhà chung” ấm áp, điểm hội tụ của hàng nghìn hội viên trên khắp mọi miền đất nước.

Nhân dịp kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Hội (23/5/2001 – 23/5/2026), đây là dịp ý nghĩa để nhìn lại chặng đường vẻ vang, những mốc son lịch sử và đóng góp to lớn của Hội trong sự nghiệp phát triển ngành, bảo tồn di sản văn hóa và hiện đại hóa nền hành chính quốc gia.

Và bộ máy tổ chức vững mạnh

Theo Điều lệ được phê duyệt, Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của các công dân và tổ chức Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực văn thư, lưu trữ. Tôn chỉ của Hội là tập hợp, đoàn kết hội viên nhằm phổ biến kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để bảo vệ an toàn và khai thác hiệu quả tài liệu lưu trữ, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từ khi thành lập đến nay, Hội đã tổ chức thành công 5 kỳ Đại hội và hiện đang hoạt động ở nhiệm kỳ V. Cơ cấu lãnh đạo của Hội giữa hai kỳ Đại hội là Ban Chấp hành Trung ương Hội (bầu 5 năm một lần) và Ban Thường vụ Trung ương Hội. Để vận hành hiệu quả, Hội đã thiết lập hệ thống các ban tham mưu tinh gọn và chuyên nghiệp bao gồm: Ban Kiểm tra; Ban Tổ chức; Ban Tuyên huấn - Đối ngoại; Ban Khoa học - Đào tạo; Văn phòng Trung ương Hội.

Đặc biệt, Hội sở hữu 4 đơn vị sự nghiệp có tư cách pháp nhân, hoạt động năng động theo mô hình doanh nghiệp gồm: Tạp chí “Lưu trữ và Thời đại” (cơ quan ngôn luận của Hội) và 3 trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực lưu trữ, kho tàng và dữ liệu số. Tính đến tháng 4/2026, quy mô của Hội đã lên tới khoảng 1.000 hội viên, sinh hoạt tại 1 Hội thành viên (Hội VTLT TP. Hà Nội), 1 Hội viên tổ chức (Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng) và 33 chi hội cơ sở trực thuộc.

Những thành tựu vẻ vang

Nhìn lại chặng đường 25 năm, Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam đã ghi dấu ấn đậm nét bằng những kết quả toàn diện trên nhiều mặt công tác:

Trong 3 nhiệm kỳ đầu, hội viên chủ yếu là cán bộ thuộc khối cơ quan công lập, đến nhiệm kỳ IV và V, Hội đã có bước đột phá khi mở rộng mạnh mẽ sang khối doanh nghiệp dịch vụ. Đến nay, trong số 33 chi hội trực thuộc, đã có tới 18 chi hội là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn thư, lưu trữ, hành chính văn phòng và công nghệ thông tin. Sự tham gia của khối doanh nghiệp không chỉ giúp trẻ hóa đội ngũ, đa dạng hóa hoạt động mà còn đóng góp quan trọng về nguồn lực kinh phí, nhân lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ lưu trữ truyền thống sang lưu trữ số.

Hằng năm, Hội luôn chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành tổ chức trang trọng ngày truyền thống Lưu trữ Việt Nam (03/01). Tính từ năm 2017 đến nay, đã có 8 cuộc gặp mặt quy mô lớn được tổ chức thành công. Đây thực sự là "điểm hẹn" để các thế hệ cán bộ lưu trữ tri ân quá khứ, chia sẻ hiện tại và khơi dậy niềm tự hào, lòng yêu nghề cho thế hệ trẻ tiếp nối.

Hội còn là nơi quy tụ của các chuyên gia đầu ngành, các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Hội đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ tư vấn, phản biện xã hội đối với các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách lớn của ngành. Bên cạnh đó, từ năm 2016 đến năm 2025, Hội đã trực tiếp chủ trì và phối hợp tổ chức 18 cuộc hội thảo, tọa đàm khoa học quy mô. Các sự kiện này đã luận giải nhiều vấn đề thực tiễn gai góc, cung cấp luận cứ khoa học sắc bén cho các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình hoàn thiện Luật Lưu trữ và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Các chuyên gia của Hội luôn là lực lượng nòng cốt tham gia các Hội đồng nghiệm thu đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Cục. Đồng thời, nhiều hội viên là giảng viên uy tín tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh và Học viện Hành chính và Quản trị công, trực tiếp tham gia đào tạo hàng nghìn cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ ngành văn thư, lưu trữ, quản trị văn phòng. Công tác tập huấn nghiệp vụ cho các cơ quan, tổng công ty cũng được triển khai thường xuyên, góp phần chuẩn hóa năng lực cho đội ngũ nhân sự thực hành.

Tầm nhìn chiến lược hướng tới kỷ nguyên mới

Năm 2026 là năm tròn kỷ niệm 80 năm của ngành Lưu trữ (3/1/1946-3/1/2026 và 25 năm thành lập Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam (23/5/2001-23/5/2026), trong thời gian tới, định hướng hoạt động của Hội tập trung vào những vấn đề sau: Hoàn thiện các quy chế, quy định để làm cơ sở cho hoạt động của Hội trong tình hình mới, bao gồm:

Xây dựng sửa đổi Điều lệ Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam trình Bộ Nội vụ ban hành theo hướng đề nghị mở rộng chức năng và phạm vi hoạt động để phù hợp với tình hình mới. Bản Điều lệ hiện nay đã được ban hành từ năm 2001 và được sửa đổi vào năm 2006;

Tiếp tục kiện toàn tổ chức Hội theo hướng mở rộng tới các bộ, ngành, địa phương; chú trọng tổ chức hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư, lưu trữ;

Phát triển hội viên mới cho phù hợp với chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp;

Tiếp tục tham gia tích cực với Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước trong việc góp ý để xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý nhà nước về lĩnh vực văn thư, lưu trữ…;

Chủ trì và phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức các tọa đàm, hội thảo khoa học về lĩnh vực văn thư, lưu trữ; chủ trì, tham gia nghiên cứu và thẩm định, đánh giá các Đề tài khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp Cục, các lĩnh vực liên quan theo đề nghị của các cơ quan;

Tích cực hội nhập, chủ động ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động của Hội theo hướng chuẩn hóa lề lối làm việc, quy trình nghiệp vụ văn thư, lưu trữ điện tử, quản trị dữ liệu số nhằm thích ứng với kỷ nguyên số;

Chuẩn bị nội dung văn kiện, nhân sự cho Đại hội đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần thứ sáu vào tháng 5 năm 2027, trong đó: Tổng kết, đánh giá việc thực hiện Điều lệ Hội trong những năm qua; xây dựng báo cáo và tiến hành dự thảo bổ sung, sửa đổi Điều lệ Hội. Và rà soát nhân sự Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội. Xác định số lượng, cơ cấu, tiêu chuẩn ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội trong nhiệm kỳ tới;

Mở rộng hợp tác với các tổ chức lưu trữ trong khối các nước ASEAN và các nước khác trên thới giới.

Nhìn lại chặng đường 25 năm xây dựng và phát triển. Hội Văn thư - Lưu trữ Việt Nam không chỉ là mái nhà chung đoàn kết của đội ngũ những người làm công tác văn thư, lưu trữ mà còn khẳng định vị thế của một tổ chức xã hội nghề nghiệp uy tín, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp văn thư, lưu trữ Việt Nam. Những thành tựu mà Hội đạt được ngày hôm nay là nền tảng vững chắc để Hội tự tin bước vào chặng đường mới, kỷ nguyên mới. Chúng ta tin tưởng rằng với sự đoàn kết, trách nhiệm và tâm huyết của toàn thể hội viên, Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam sẽ làm tốt hơn nữa vai trò, trách nhiệm của mình trong việc đồng hành với các cơ quan quản lý văn thư, lưu trữ của Đảng và Nhà nước trong việc giữ gìn, phát huy giá trị tài liệu lưu trữ - di sản văn hoá dân tộc và phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.