Một góc phơi bánh đa ở làng nghề Lộ Cương.

Làng nghề bánh đa Lộ Cương hình thành trong khoảng thập niên 60 của thế kỷ XX ở phường Tứ Minh, Thành phố Hải Dương. Từ năm 1990 làng nghề bắt đầu phát triển mạnh mẽ và dần trở thành một nghề nổi bật ở địa phương. Đến năm 2006, làng nghề bánh đa Lộ Cương chính thức được công nhận là làng nghề của tỉnh Hải Dương với khoảng 600 hộ làm nghề, mỗi ngày sản xuất ra khoảng 60 tấn bánh đa các loại.

Bánh đa ở làng nghề Lộ Cương nổi tiếng với khách hàng với sợi bánh mỏng, mềm, dai và gần như trong suốt. Khi chần qua nước sôi, bánh có độ kết dính vừa phải, không bị rời cũng không bị vón thành tảng, không nhũn nát. Hương vị nổi bật của bánh đa là ngọt đậm đà, đặc trưng của gạo, vì thế được khách hàng ưa chuộng.

Người dân sử dụng nắng tự nhiên để làm khô bánh đa.

Trước đây, người dân chủ yếu làm bánh đa bằng phương pháp thủ công bằng tay, bột được xay bằng cối thủ công, tráng thủ công trên nồi đồng đun củi. Khi xã hội phát triển, các thiết bị máy móc dần được áp dụng giúp người làm bánh đỡ vất vả hơn, đồng thời tăng năng suất, cho chất lượng sản phẩm đồng đều. Với những hộ sản xuất bán thủ công, công đoạn phơi bánh là vất vả nhất vì phụ thuộc vào thời tiết. Còn trong dây chuyền sản xuất khép kín, công đoạn sấy bánh cũng thường do những người có nhiều năm kinh nghiệm thực hiện.

Có thể nói, trong thời gian qua, làng nghề sản xuất bánh đa Lộ Cương đóng góp một phần quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, với đặc trưng của nghề làm bánh đa là có nhiều vất vả, phụ thuộc vào thời tiết, giá thành sản phẩm không cao nên lợi nhuận không tốt như các nghề khác. Vì vậy, thực tế hiện nay, làng nghề đang có sự thiếu hụt nhân lực lao động gây khó khăn cho việc giữ gìn nghề truyền thống.

Làng bánh đa Lộ Cương được công nhận là làng nghề truyền thống năm 2006 và xây dựng nhãn hiệu tập thể Bánh đa Lộ Cương năm 2018.

Trong những năm qua số lượng lao động ở làng nghề bánh đa Lộ Cương đang giảm mạnh, lực lượng chủ yếu là người lớn tuổi, phụ nữ trung niên, còn thanh niên thì hầu hết vào làm việc trong các doanh nghiệp, không còn mặn mà với nghề truyền thống của quê hương.

Bánh đa Lộ Cương là sản phẩm làng nghề được nhiều người biết đến, có tiềm năng phát triển hơn nữa nếu được đầu tư nguồn nhân lực, áp dụng máy móc, trang bị hiện đại vào sản xuất. Trước thực trạng này, người dân ở làng nghề mong muốn cơ quan các cấp có giải pháp phù hợp để duy trì và phát triển làng nghề, xây dựng thương hiệu bánh đa mang đậm bản sắc địa phương./.