Báo cáo kết quả thực hiện năm 2024 và 11 tháng đầu năm 2025 cho thấy, Gia Lai đang từng bước đi đúng hướng trong xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển sản xuất gắn với OCOP và nâng cao nội lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Gia Lai là tỉnh miền núi và ven biển nằm ở khu vực Nam Trung Bộ, miền Trung Việt Nam, có diện tích tự nhiên 21.576,53 km2; có 135 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 110 xã và 25 phường. Dân số toàn tỉnh 3.270.279 người với 839.309 hộ, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số là 180.136 hộ (chiếm 21,46% số hộ) với 809.628 người (chiếm 24,76% dân số). Tổng số hộ nghèo qua rà soát cuối năm 2024 là 28.369 hộ (chiếm 3,38 % tổng số hộ).

Trong hai năm 2024-2025, tổng nguồn vốn thực hiện 3 Chương trình MTQG trên địa bàn tỉnh Gia Lai đạt quy mô lớn. Riêng năm 2024, tổng vốn giải ngân đạt hơn 2.162 tỷ đồng; 11 tháng năm 2025 giải ngân trên 1.176 tỷ đồng, tập trung cho ba trụ cột: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nguồn lực này không chỉ giúp hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu ở nông thôn, miền núi mà còn tạo đòn bẩy thúc đẩy sản xuất, sinh kế và tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản. Điều quan trọng là tỉnh đã từng bước siết chặt kỷ luật đầu tư, tăng cường giám sát, gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ và hiệu quả từng dự án, hạn chế dàn trải, hình thức.

Đến nay, 110 xã của tỉnh Gia Lai sau sáp nhập thực hiện xây dựng nông thôn mới.

Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Đến nay, 110 xã của tỉnh Gia Lai sau sáp nhập thực hiện xây dựng nông thôn mới, trong đó 47/110 xã đáp ứng Bộ tiêu chí đạt chuẩn nông thôn mới, đạt tỷ lệ 42,7%; 3/47 xã đáp ứng theo Bộ tiêu chí đạt nông thôn mới nâng cao, đạt tỷ lệ 6,4%.

Không chỉ dừng ở các tiêu chí cứng như giao thông, điện, trường học, y tế, chương trình đã tạo chuyển biến về tư duy phát triển nông thôn: sản xuất gắn với thị trường, môi trường sống được cải thiện, cảnh quan nông thôn ngày càng khang trang. Phong trào chung sức xây dựng nông thôn mới tại Gia Lai thực sự trở thành phong trào của người dân, trong đó cộng đồng đóng vai trò chủ thể, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và hỗ trợ.

Toàn tỉnh Gia Lai hiện có 981 sản phẩm OCOP đạt hạng.

Song hành với xây dựng nông thôn mới, Chương trình OCOP tiếp tục khẳng định vai trò là động lực phát triển kinh tế nông thôn. Toàn tỉnh Gia Lai hiện có 981 sản phẩm OCOP đạt hạng, trong đó 851 sản phẩm 3 sao, 123 sản phẩm 4 sao và 7 sản phẩm 5 sao; với 507 chủ thể OCOP, chủ yếu là cơ sở sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ.

OCOP không chỉ giúp nâng giá trị nông sản mà còn góp phần thay đổi phương thức sản xuất của người dân, từ nhỏ lẻ sang liên kết, từ thô sang chế biến, từ tự cung sang thị trường. Đặc biệt, nhiều sản phẩm OCOP của đồng bào dân tộc thiểu số đã từng bước khẳng định chỗ đứng, gắn sản xuất với bảo tồn bản sắc văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng.

Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững tại Gia Lai có bước chuyển quan trọng về chất. Hàng trăm công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư tại các xã nghèo, vùng đặc biệt khó khăn; hàng nghìn hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ sinh kế, tiếp cận vốn, đào tạo nghề và việc làm. Đáng chú ý, tỉnh tập trung mạnh vào các mô hình sinh kế phù hợp điều kiện từng vùng, từng nhóm đối tượng; kết hợp hỗ trợ sản xuất với cải thiện dinh dưỡng, giáo dục nghề nghiệp và xuất khẩu lao động. Cách làm này góp phần hạn chế tái nghèo, từng bước hình thành lớp lao động nông thôn có kỹ năng, có thu nhập ổn định.

Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực: đất ở, nhà ở, nước sinh hoạt; sắp xếp dân cư; phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị; đầu tư hạ tầng; giáo dục, y tế; bảo tồn văn hóa gắn với du lịch. Qua đó, nhiều “điểm nghẽn” kéo dài từng bước được tháo gỡ. Quan trọng hơn, chương trình đã khơi dậy nội lực cộng đồng, giúp đồng bào thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao năng lực tự vươn lên, từng bước rút ngắn khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số với khu vực trung tâm.

Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được tỉnh Gia Lai triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực.

Bước sang năm 2026, năm bản lề chuyển sang giai đoạn mới 2026-2030, Gia Lai xác định rõ các mục tiêu trọng tâm: nâng cao chất lượng nông thôn mới, phát triển OCOP theo chiều sâu, giảm nghèo bền vững thực chất, phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số dựa trên sinh kế ổn định và bản sắc văn hóa.

Trọng tâm giải pháp là tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường phân cấp, gắn trách nhiệm với hiệu quả; ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn khó khăn; đẩy mạnh liên kết vùng, liên kết sản xuất - tiêu thụ; lấy người dân làm trung tâm, doanh nghiệp và hợp tác xã làm động lực; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2024-2025 là nền tảng quan trọng để Gia Lai bước sang giai đoạn 2026-2030 với tâm thế chủ động, tự tin. Khi các Chương trình MTQG tiếp tục được triển khai đúng hướng, đúng trọng tâm, Gia Lai có cơ sở để tin tưởng vào giai đoạn phát triển bền vững hơn, nông thôn khởi sắc, miền núi chuyển mình và người dân thực sự là chủ thể của quá trình phát triển.