Đồng chí Trần Thanh Mẫn sinh ngày 12 tháng 8 năm 1962, quê quán: xã Thạnh Xuân, Thành phố Cần Thơ.

Quá trình công tác:

Từ tháng 7/1979 đến tháng 12/1987: Công tác tại Huyện đoàn Châu Thành, tỉnh Hậu Giang, giữ các vị trí công tác: Cán bộ Ban trường học; Chánh Văn phòng, Ủy viên Ban Chấp hành, Ủy viên Ban Thường vụ Huyện đoàn; Phó Bí thư Thường trực, Huyện ủy viên, Bí thư Huyện đoàn; Đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Châu Thành. Đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 25/8/1982 (dự bị) và chính thức vào ngày 25/8/1983.

Từ tháng 01/1988 đến tháng 12/2010: Công tác tại Tỉnh đoàn, Ủy ban nhân dân tỉnh, giữ các vị trí công tác: Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Bí thư Tỉnh đoàn Hậu Giang; Phó Bí thư, Bí thư Tỉnh đoàn Cần Thơ; Bí thư Đảng ủy, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Cần Thơ; Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ban cán sự đảng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ; Ủy viên Ban Thường vụ, Bí thư Quận ủy Bình Thủy, thành phố Cần Thơ; Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh khóa IV, thành phố Cần Thơ nhiệm kỳ 2004 - 2009; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X;

Từ tháng 01/2011 đến tháng 4/2021: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, khóa XII, khóa XIII; Bí thư Thành ủy; Phó Bí thư, Bí thư Đảng đoàn; Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng; Bí thư Trung ương Đảng khóa XII, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Phó Chủ tịch Quốc hội; Đại biểu Quốc hội khóa XIII, khóa XIV thành phố Cần Thơ.

Từ tháng 5/2021 đến tháng 5/2024: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Đảng đoàn Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội khóa XIV, khóa XV; Phó Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia; điều hành Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội; Chủ tịch Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam và Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam -Lào; Đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Hậu giang nay là thành phố Cần Thơ.

Từ tháng 5/2024 đến 22/01/2026: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng đoàn Quốc hội, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia.

Từ 23/01/2026 đến nay: Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIV, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia.

Ngày 6/4/2026 tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, đồng chí được bầu giữ Chủ tịch Quốc hội khóa XVI.