Năm 1971, khi đang học lớp 9 chuyên văn trường cấp 3 Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ, anh đã gác lại đèn sách, hăng hái lên đường nhập ngũ. Anh từng vào sinh ra tử trong các chiến trường Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ, rồi bị thương trong trận đánh chiếm đồn Chư Nghé, Đức Cơ, Gia Lai năm 1973.

Tháng 2/1976 xuất ngũ về địa phương, Nguyễn Thanh Bình được xếp hạng thương binh 4/1. Với bản chất kiên cường của người lính, không chịu đầu hàng trước số phận, anh tiếp tục lao vào cuộc chiến đấu xóa đói giảm nghèo tại địa phương và tại chính gia đình anh.

Vợ chồng anh trở thành những tấm gương lao động sản xuất giỏi. Anh từng được tuyên dương tại Hội nghị thi đua yêu nước của huyện Thanh Ba và đạt giải 3 trong hội thi nông dân sáng tạo cấp tỉnh. Anh Nguyễn Thanh Bình nói, trong chiến tranh xưa có khẩu hiệu “Tiếng hát át tiếng bom”, nay hòa bình lại có khẩu hiệu “Tiếng hát át khó khăn”!

Ông Nguyễn Thanh Bình (bên Phải) và tác giả.

Quả thật nhìn bức ảnh hai vợ chồng anh biểu diễn tiểu phẩm chống tiêu cực do chính anh sáng tác trên sân khấu hội diễn huyện Thanh Ba, tiết mục được giải A, tôi biết sự lạc quan cách mạng của anh chị đã giúp gia đình anh thoát ra khỏi cảnh nghèo và động viên mọi người tại địa phương cùng khắc phục khó khăn phấn đấu vươn lên.

Anh còn có tâm hồn rất lạng mạn, thích làm thơ. Là hội viên Câu lạc bộ thơ Việt Nam- Chi nhánh huyện Thanh Ba. Hàng chục năm qua, trong 5- 6 tập thơ Hương chè Đất Tổ đã xuất bản và trong các tập thơ riêng của mình, anh đều có những bài thơ rất hay và rất thực, mang đậm tính nhân văn sâu sắc, được nhiều người yêu thích.

Nhớ về trận đánh năm xưa, anh viết các bài như: Lạc đường, Giải phóng Đắc Tô-Tân Cảnh, Nhớ ơn làng KGook,

“KGook ơi! Nhớ ơn làng,
Chở che tôi suốt gian nan một đời,
Khói bom đen đặc bầu trời,
Giặc vây Chư Nghé tình người vẫn xanh...”,
và khi đi trinh sát bị thương, anh đã ...” Cố trườn về đến bãi nương đồng bào,
Du kích tìm thấy cõng vào...,
Ơn sâu nghĩa nặng biết khi nào đền,
Trở về nhớ mãi không quên,
Mai ngày thống nhất đáp đền ơn sâu”.
Trong lần trở lại chiến trường xưa tri ân đồng bào và tìm đưa hài cốt đồng đội đã hy sinh về với quê hương, anh Bình viết..
“Hôm nay gặp lại các anh,
Bốn mươi năm ấy chiến tranh đã ngừng,
Các anh nằm lại núi rừng,
Canh giữ đất nước không ngừng đổi thay,
Non sông đất Việt hôm nay,
Phát triển đổi mới từng ngày đi lên”...
Anh Bình nói, trong các cuộc chiến, thì tôi thấy chiến thắng bản thân mình là khó khăn nhất, đơn giản như việc bỏ một thói quen hút thuốc lá, cũng phải rất quyết tâm và có nghị lực. Trong bài thơ Chia tay thuốc lá, anh viết cho anh và cũng là khuyên nhủ mọi người bỏ thuốc lá :
“ Chia tay thuốc lá hôm nay,
Để cho anh được hát hay ít nhiều,
Năm mươi năm ấy anh yêu,
Anh đã tổn thọ rất nhiều về em,
Bây giờ anh đã hết thèm,
Mọi người ai cũng ngợi khen anh nhiều,
Chia tay thuốc sớm bao nhiêu,
Đời anh càng có thêm nhiều niềm vui !”.
Có thể nói thơ của Nguyễn Thanh Bình, chính là cuộc đời anh vậy, anh đang cùng những người cao tuổi quê hương Thanh Ba thực hiện sống vui, sống khỏe, sống có ích cho xã hội, như bài thơ anh viết:
“ Hội người cao tuổi quê tôi,
Tám chín mươi tuổi vẫn chơi bóng chuyền,
Vẫn lao động chẳng ngồi yên,
Cày cuốc cấy gặt chưa phiền cháu con,
Xe máy các cụ cứ bon,
Văn hóa văn nghệ vẫn còn tham gia,
Ngọt ngào xoan ghẹo quê ta,
Câu trầm câu bổng thiết tha lòng người,
Tấm gương các cụ sáng ngời,
Để cho con cháu muôn đời noi theo”

Điều đáng quý là chị Hà Thị Sách vợ anh, kém anh 5 tuổi, cũng là một người yêu thích văn nghệ, thơ ca nên dù no, đói thế nào, trong nhà anh vẫn không thiếu nụ cười, tiếng hát...

Bài và ảnh: Trường Sơn