Theo như người dân nơi đây cây si rô được đưa về vùng này chưa lâu chỉ khoảng 7-8 năm, mà ban đầu chỉ là để làm cảnh, cây có tán tròn xanh mướt, trái thường sai chín đỏ mọng vào độ tháng 6 - 7. Thấy đẹp dân quanh làng cũng xin giống đem trồng làm hàng rào. Si rô thuộc loại cây thân gỗ nhỏ, dạng bụi, sống lâu năm, chiều cao khoảng 2- 4m. Cây có nhiều cành nhánh, thân và cành có gai nhọn. Do thân siro nhỏ nên có thể leo dựa dạng cây hoa giấy. Lá siro màu xanh đậm, hình bầu dục, hơi nhọn ở đầu, bứt lá chảy mủ trắng. Hoa nhỏ xinh màu trắng, mọc thành chùm, nở quanh năm. Quả si rô tròn, khi non có màu trắng, chuyển hồng, đỏ rồi chín đỏ thẫm. Si rô còn non rất chua, nên được dùng thay chanh làm gia vị. Quả chín có vị ngọt hơn dùng làm nhiều món ăn. Quả chứa 1-2 hạt. Siro rất sai quả, từng chùm quả nổi bật trên nền lá xanh thẫm trông bắt mắt, đầy sức sống.

Con đường đỏ rực cây siro ở huyện Gò Công Đông, Tiền Giang

Cây siro từ lúc kích thước còn nhỏ gọn đã cho trái đẹp mắt nên rất phù hợp trang trí cảnh quan nơi có diện tích hạn chế như nhà phố, cơ quan, công sở, quán cà phê… mang đến vẻ đẹp sinh động, tươi vui, đầy sức sống.

Trồng siro trong công sở, công ty không chỉ làm tăng tính thẩm mỹ, màu đỏ của quả còn mang đến may mắn, tài lộc.

Cây si rô đã đến mùa thu hoạch.

Với tán to tròn, quả màu đỏ với hương vị ngọt ngọt, chua chua, thơm thơm siro được trồng chậu cảnh trưng ở nhiều nơi và làm món ăn hấp dẫn cho mọi người đặc biệt là trẻ nhỏ. Ngắm nhìn cây siro trong giai đoạn đổi màu của quả cũng là một cách thư giãn thú vị. Quả si rô còn được làm thành nhiều món ăn hấp dẫn, đặc biệt là nước si rô: dùng quả xanh hoặc chín bỏ cuống cho bớt nhựa rồi rửa sạch, để ráo. Sau đó chà nát để lấy dịch quả, lọc bỏ bã rồi đun với lửa nhỏ. Thêm đường mà đặc biệt là đường phèn sẽ cho màu nước rất đẹp, với tỷ lệ 1 dịch quả + 2 đường, đun sôi 20-30 phút. Như thế chúng ta đã có món si rô thơm ngon, dùng dần. Nước siro này vừa là món giải khát hấp dẫn vừa có tác dụng lợi sữa với các bà mẹ, lợi mật đối với những ai có bệnh.

Si rô làm nước giải khát ngon tuyệt.

Ngoài ra các bộ phận của cây còn dùng để làm thuốc, quả siro có vị chua chứa nhiều vitamin C vừa làm mát gan vừa lợi mật, hoặc làm gia vị. Quả chín vừa làm món ăn chơi, vừa ngâm rượu, làm mứt, làm siro,… Rễ siro có vị đắng, sắc rễ khô uống để trị sán lãi, sát trùng, thuốc kiện vị, bệnh scorbut…

Cây si rô khỏe mạnh, không cầu kỳ chăm sóc, ít sâu bệnh ưa sáng hoàn toàn, càng nhiều nắng lá và quả càng đậm màu. Cây siro ưa khí hậu mát mẻ, chịu nóng kém hơn lạnh. Nhiệt độ phù hợp nhất đối với cây là 15-28oC. Nóng quá cây sinh trưởng phát triển kém. Cây không kén đất nhưng phải tránh ngập úng. Nếu trồng chậu, muốn cây ra quả thì đường kính chậu tối thiểu 40 cm. Cây được chăm sóc thường xuyên sẽ ra quả liên tục, hàng tháng nên bón phân điều độ cho cây bằng các loại phân như NPK, phân hữu cơ, phân vi sinh, phân trùn quế, nhưng với phân chuồng thì phải để í chỉ hợp với phân bò, phân dê chứ phân lợn, phân gà sẽ cho trái có vị đắng…

Quả siro được dùng làm siro, mứt, rượu, có tác dụng thanh nhiệt,

Cây si rô không kén đất có thể trồng ở các vùng đồi hoang để thu hoạch quả. Nhựa quả hơi độc tuy nhiên quả có vị chua, không ăn được nhiều nên không sợ ngộ độc. Nên bứt cuống để quả chảy bớt mủ rồi mới ăn. Không nên ăn quả tươi quá 10 quả mỗi lần.

Tuy cây si rô đã nhân giống thành công ở nơi đây, góp phần tăng thu nhập cho một số hộ gia đình. Nhưng đây là loại cây đặc trưng dành cho người chơi kiểng chứ chưa được mở rộng trồng làm thế mạnh là giống cây ăn trái nên hiệu quả kinh tế chưa cao.

Bài, ảnh: Ninh Ngọc