Tại Hội thảo xin ý kiến nguyên tắc, tiêu chí xây dựng Danh mục thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia Bảo hiểm y tế đối với một số nhóm thuốc đặc thù (thuốc hiếm, thuốc phối hợp…) diễn ra ngày 18/9, Tiến sỹ Nguyễn Khánh Phương, Phó Viện trưởng Viện chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế) cho biết Việt Nam hiện chưa có văn bản quy phạm pháp luật về bệnh hiếm. Vì vậy, ngành Y tế cần xây dựng chính sách thuốc hiếm nhằm tăng tiếp cận thuốc.

Một loại thuốc hiếm để giải ngộ độc Botulinum.

Theo bà Phương, thuốc hiếm có tính chất đặc biệt và cho nhóm bệnh nhân đặc biệt nên tiêu chí phê duyệt thuốc hiếm trong chương trình thanh toán của Chính phủ hoặc bảo hiểm y tế cũng cần đặc biệt hơn so với thuốc thông thường.

Cụ thể, tiêu chí đạt ngưỡng chi phí - hiệu quả không nên xem là tiêu chí bắt buộc mà chỉ coi là một trong các tiêu chí xem xét đồng thời cần nghiên cứu áp dụng thí điểm cơ chế, sáng kiến tài chính mới để mở ra cơ hội tăng cường tiếp cận thuốc hiếm, chi phí cao.

Theo bà Trần Thị Trang, Quyền Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) thuốc là cấu phần quan trọng và luôn chiếm tỷ trọng chi lớn nhất trong tổng chi khám chữa bệnh cũng như thanh toán bảo hiểm y tế. Do đó, làm sao để có cơ cấu chi hợp lý là bài toán kinh tế không chỉ của Việt Nam mà nhiều quốc gia.

Toàn cầu ước tính có khoảng 300 triệu người mắc bệnh hiếm, 50% trong số đó là trẻ em. Đây là bệnh có chi phí điều trị tốn kém, ít phương pháp điều trị, nên cần phải xây dựng chính sách thuốc hiếm phù hợp nhằm tăng khả năng tiếp cận.

Thuốc hiếm có tính chất đặc biệt và cho nhóm bệnh nhân đặc biệt nên tiêu chí phê duyệt thuốc hiếm trong chương trình thanh toán của chính phủ hoặc BHYT cũng cần đặc biệt hơn so với thuốc thông thường. Đồng thời, cần nghiên cứu áp dụng thí điểm cơ chế, sáng kiến tài chính mới để mở ra cơ hội tăng cường tiếp cận thuốc hiếm, chi phí cao.

Theo đánh giá của Bộ Y tế, Việt Nam được coi là quốc gia có danh mục thuốc thuộc phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế tương đối đầy đủ và rộng so với mức đóng trung bình của người tham gia bảo hiểm y tế.

Theo đó, danh mục thuốc BHYT tại Việt Nam hiện có tổng số 1.037 hoạt chất và dạng phối hợp. Con số này ở các nước khác trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Philipin chỉ từ 600-700 thuốc.

Trong khi đó, theo bà Trang, mức đóng trung bình một thẻ BHYT ở Việt Nam là khoảng gần 1 triệu - thấp hơn so với các quốc gia được so sánh ở trên.

Mặc dù mức đóng chưa cao nhưng phạm vi chi trả đã có nhiều ưu việt. Người bệnh muốn phạm vi tốt nhất, thầy thuốc, nhân viên y tế cũng luôn muốn quyền lợi tốt nhất cho người bệnh. Tuy nhiên, quỹ chỉ có hạn. Vì thế, cần đảm bảo cân đối quỹ, có nguồn lực để chi tối đa quyền lợi cho người bệnh

Thực tế tại Việt Nam những năm qua cho thấy hiện đã có nhiều thuốc mới được phát minh và đăng ký lưu hành tại Việt Nam có tính hiệu quả, an toàn và chi phí phù hợp nhưng chưa được cập nhật vào Danh mục thuốc được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán.