Chúng tôi rất ấn tượng và ngỡ ngàng khi đến tham quan kho tàng đá nghệ thuật của hai vợ chồng chị Lê A. Kim (59 tuổi) trú tại thôn 3, Duy Trinh (Duy Xuyên – Quảng Nam) bởi từ khu vườn hoa cảnh cho tới trong nhà được chưng nhiều đá nghệ thuật.

Đặc biệt, nơi đây, lần đầu tiên chúng tôi chiêm ngưỡng hàng trăm tác phẩm “thạch quả”, còn gọi là “quả đá” hay “trái đá” đang khoe màu, khoe dáng trông rất độc đáo, dễ thương… như là quả thật đã góp phần làm phong phú thêm cho kho tàng sinh vật cảnh Việt Nam, nhất là lúc xuân đến Tết về.

Anh Tuệ, chồng chị Kim giới thiệu “giỏ đá” mà mình vừa mới sưu tầm trong khe núi.

Cứ mỗi tháng, hai vợ chồng chị Kim đi sưu tầm đá cảnh trên núi 2 đợt (mỗi đợt 7 ngày) ở các vùng Trà Mi, Hiệp Đức, Đông Trường Sơn, Phước Sơn…Đến nay, vợ chồng chị Kim đã có trên 300 tác phẩm, với đủ chủ đề về quê hương, đất nước, con người...

Theo chị Kim, để có được một tác phẩm đẹp, phải tốn nhiều công sức và tiền của. Do đó, người tìm đá phải có một số kiến thức nhất định về ngôn ngữ học, thiên văn, địa lý, mỹ thuật… và về các loại hình đá nghệ thuật, nhất là loại hình đá cảnh Suiseki.

Ngoài ra, người tìm đá còn cần có cái may mắn, cái duyên để “ngộ” được những viên đá hay những ‘thạch quả” đẹp. Chị Kim cho biết, một tác phẩm đẹp, quý hiếm phải hội đủ 5 yếu tố: Tỷ trọng, độ cứng, độ bóng, đường nét và màu sắc… Với vợ chồng chị Kim, tìm kiếm đá cảnh không chỉ là một nghề, mà còn là nơi để thỏa sức thưởng thức, gửi gắm niềm đam mê.

Chị Kim cho hay, qua những phiến đá vô tri, mình có thể gửi gắm niềm mơ ước, giúp đá như có “linh hồn”, khi “hiểu” nó và đặt cho nó một cái tên. Nói về “thạch quả”, trong thiên nhiên hiện diện rất nhiều, số thì nằm trong lòng sông, suối; số ở dưới mặt đất, số thì các anh em tìm về. Có những “quả” rất lạ với những màu sắc hài hòa trông khá đẹp…

Gần 20 năm qua, hai vợ chồng chị Kim đã cất công sưu tầm trên 100 quả đá gồm bầu, bí ngô, bí đao, bầu, mướp, dưa gang, dứa, khổ qua, xoài, bơ... Chỉ cần gắn vào đầu mỗi quả một cái cuốn là trông giống như quả thật. Những năm qua, bộ sưu tập “thạch quả” này cùng với một số đá nghệ thuật khác của 2 vợ chồng chị Kim được trưng bày, triển lãm nhiều nơi, được nhiều người xem rất quan tâm, thích thú.

Qua tìm hiểu của chúng tôi, Duy Xuyên là một trong những địa phương hội đủ núi đồi, sông suối, đồng bằng và biển cả đã được thời gian và thiên nhiên tạo nên những viên đá có màu sắc, hình thù kỳ lạ, đẹp đẽ, tất cả đã tạo nên những vật phẩm có giá trị về nhiều mặt. Và trong những nghệ nhân sưu tầm đá cảnh, hai vợ chồng chị Kim đã sở hữu số lượng đá cảnh phong phú, trong đó nhiều nhất là “thạch quả”.

Người Trung Hoa quan niệm: “Thạch nhập sự thông”, nghĩa là, khi đá vào nhà vào đầu năm mới thì mọi sự đều hanh thông, may mắn... Nhưng với vợ chồng chị Kim, đá không chỉ mang lại sự may mắn cho gia đình mà còn là niềm đam mê từ vẻ đẹp của thiên nhiên và tạo hóa đầy mê hoặc và độc đáo của nó. Thậm chí, ngày Tết, bàn thờ nhà chị Kim đều chưng mâm “ngũ quả” bằng đá với hy vọng năm mới mang lại nhiều hanh thông, may mắn; phát tài, phát lộc…/.

Bài, ảnh: Tiên Sa