Một trong những sản phẩm được nhiều khách du lịch nước ngoài khi đến Ninh Bình quan tâm, yêu thích, đó là các sản phẩm được làm từ thêu ren truyền thống, trong đó phát triển mạnh ở xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư. Đây là nghề thủ công truyền thống đòi hỏi sự tinh xảo, kỹ thuật cao và sự tỉ mẩn, yêu thích làm nghề của các thợ thêu. Đã có một giai đoạn, nghề thêu ren không được thịnh vượng, nhưng mấy năm gần đây, nghề thêu ren được phục hồi, trở thành sản phẩm hàng hóa du lịch độc đáo và xuất khẩu sang thị trường các nước châu Âu khá thuận lợi.

Làng thêu ren Văn Lâm - Tinh hoa trong từng đường kim mũi chỉ

Hiện nay, sản phẩm thêu ren của làng nghề thêu ren truyền thống Văn Lâm khá đa dạng, phong phú về chủng loại, với nhiều kiểu dáng, mẫu mã, từ tranh thêu trắng, thêu màu nghệ thuật đến các sản phẩm ren rua có kỹ thuật, mỹ thuật cao, được làm bởi những nghệ nhân tài hoa, yêu nghề và cần cù lao động. Trải qua bao thăng trầm, người dân Văn Lâm vẫn giữ được hồn cốt nghề truyền thống quê hương, làm ra các sản phẩm độc đáo, đặc trưng mà ít nơi nào sánh được.

Đặc biệt, là địa phương có nhiều danh lam thắng cảnh đẹp nổi tiếng như Tam Cốc, Bích Động, Thung Nham..., mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách tới tham quan, trong đó có nhiều du khách nước ngoài, cho thấy tiềm năng về thị trường quà tặng du lịch khá phong phú.

Trước thực tế đó, những người thợ làng nghề thêu ren Văn Lâm không chỉ chú trọng đến các sản phẩm theo đơn hàng phục vụ trong nước và xuất khẩu, mà còn tập trung vào các sản phẩm nhỏ gọn hướng tới làm hàng lưu niệm, quà tặng phục vụ khách du lịch. Từ các sản phẩm nhỏ xinh, đẹp mắt, tiện ích như hoa văn trang trí trên túi xách, ví cầm tay, áo váy thời trang..., cho đến các sản phẩm lớn hơn là những tấm ga, rèm trang trí, tranh thêu phong cảnh những điểm đến nổi tiếng ở Ninh Bình, với nhiều kích cỡ, hình dáng cho thấy sự tiện dụng, dễ vận chuyển, phù hợp với nhu cầu của người dân và khách du lịch.

Trải qua bao thăng trầm của thời gian, những sản phẩm từ làng nghề vẫn là nguồn vốn kinh tế và văn hóa vô giá mà các tiền nhân đã truyền lại cho đời sau. Phát huy nguồn vốn quý báu đó, ở mỗi làng nghề truyền thống hiện nay đều có những con người say mê, miệt mài lưu giữ nghề cho quê hương bằng việc thành lập các doanh nghiệp, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất và coi trọng công tác dạy nghề, truyền nghề, mang lại lợi ích không chỉ cho bản thân, gia đình mà cả cộng đồng. Trong đó, nổi bật là các làng nghề đá Ninh Vân, cói Kim Sơn, gốm Bồ Bát, nghề mộc Phúc Lộc...

Ngoài việc tạo ra những sản phẩm đẹp mắt, có giá trị, nhiều địa phương đã quan tâm xây dựng không gian trình diễn và trưng bày phù hợp để thu hút khách du lịch đến với làng nghề. Cùng với đó, các tổ chức, cá nhân cũng tổ chức các tour du lịch với các hoạt động tham quan, trải nghiệm làng nghề, để khi tham gia vào quá trình sản xuất, du khách được tìm hiểu quy trình trong khâu chế tác hoặc có thể khám phá những nét văn hóa truyền thống của vùng đất và con người nơi họ đến, giúp du khách không chỉ yêu thích sản phẩm mà còn trân trọng, quý mến những con người, vùng đất mà họ đến tham quan, trải nghiệm.

Các làng nghề truyền thống ở các làng quê qua thời gian đều có những thăng trầm, đổi thay để hòa nhập với đời sống đương đại. Tuy nhiên, những hồn cốt, tinh túy, những giá trị truyền thống tốt đẹp vẫn luôn được người dân trân trọng, giữ gìn, thể hiện niềm tự hào về tinh thần lao động, sáng tạo của cha ông, để những sản phẩm của làng nghề vừa mang giá trị truyền thống vừa góp phần lưu giữ, phát huy giá trị trong đời sống đương đại.