Ông Lưu Duy Dần:

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam là tổ chức xã hội nghề nghiệp, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại diện cho hội viên làng nghề trong cả nước. Những năm qua, hoạt động của Hiệp hội được Đảng, Nhà nước đánh giá cao, được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba.

Ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã thực hiện theo đúng tôn chỉ, mục đích của Điều lệ, tập hợp đoàn kết các làng nghề, các tổ chức kinh tế văn hóa, các nghệ nhân trong làng nghề, phố nghề, các nhà quản lý, nhà khoa học, nhà văn hóa, các cơ quan nghiên cứu, đào tạo để cùng các cơ quan quản lý Nhà nước khôi phục, phát triển làng nghề...

Trong nhiệm kỳ IV vừa qua, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã hoạt động tốt trên nhiều mặt. Nỗ lực triển khai các hoạt, bám sát các chương trình hoạt động đã đề ra: chấn hưng và phát triển làng nghề; văn hóa du lịch làng nghề; xúc tiến thương mại, thông tin, đối ngoại. Các chương trình hành động, hoạt động của Hiệp hội đều gắn với các chương trình của Nhà nước như: Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” và Chương trình “Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới”…

Hiệp hội còn tham gia góp ý xây dựng Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Luật Bảo tồn và Phát triển làng nghề; Luật Bảo vệ Môi trường; Luật Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ; dự thảo sửa đổi Nghị định 66/2006/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn; Nghị định sửa đổi, bổ sung về quy định phong tặng nghệ nhân quốc gia; báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia...

Khai trương Trung tâm tinh hoa Làng nghề Việt Nam

Thực hiện và phát huy Nghị quyết Đại hội IV Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, xuyên suốt và là phương hướng hoạt động của Đại hội V: “Kết nối cộng đồng làng nghề - Bảo tồn Văn hóa - Phát triển Du lịch - Đổi mới Sáng tạo - Hội nhập Quốc tế”.

Nhìn chung, các chương trình đã có những tác động tích cực, hỗ trợ tốt cho hội viên và nhận được sự phản hồi tích cực từ cơ sở làng nghề. Đặc biệt nỗ lực thực hiện các công việc với các đầu mối cơ quan quản lý Nhà nước và tổ chức xã hội nghề nghiệp khác.

Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số tồn tại mà Hiệp hội cần khắc phục như: hiệu quả hoạt động của các đơn vị trực thuộc chưa cao, chưa có sức lan tỏa rộng lớn; mối quan hệ thường xuyên với các hội viên, nghệ nhân ở một số vùng miền còn hạn chế; nguồn nhân lực, vật lực của Hiệp hội chưa đáp ứng được các công việc đòi hỏi chuyên môn cao…

Đại hội Hiệp hội Làng nghề Việt Nam lần thứ V (nhiệm kỳ 2024-2029) sẽ bàn và quyết định nhiều vấn đề quan trọng, song quan trọng nhất vẫn là nhìn lại hoạt động của Hiệp hội trong nhiệm kỳ qua, khẳng định ưu điểm, khuyết điểm, rút ra những bài học kinh nghiệm, đồng thời quyết định phương hướng, nhiệm vụ của nhiệm kỳ mới.

Đại hội V diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước sang thời kỳ của quá trình phát triển, thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Cộng đồng làng nghề cũng bước sang thời kỳ mới để phù hợp với quá trình phát triển của đất nước, tập trung nâng cao chất lượng, tăng sức cạnh tranh, khẳng định giá trị và nâng cao hàm lượng văn hóa trong sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống, đáp ứng yêu cầu cao hơn của thị trường trong nước và xuất khẩu. Do đó, Đại hội V có ý nghĩa quan trọng nhằm đưa Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu của hội viên và cộng đồng làng nghề cả nước trong tình hình mới.

Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 theo Quyết định 801/ QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đến nay đã triển khai được một chặng đường, vậy ông có đánh giá như thế nào về chương trình này.

Ông Lưu Duy Dần - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam và các đại biểu tham quan gian hàng tại Hội chợ quốc tế Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2022

Ông Lưu Duy Dần:

Chính phủ ban hành Quyết định số 801/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030 là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước. Những chủ trương, chính sách ấy của Chính phủ đem đến cho làng nghề những cơ hội để phát triển cả về chiều sâu và chiều rộng. Tuy nhiên, để chương trình đi vào cuộc sống vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Để góp phần bảo tồn và phát triển làng nghề, thời gian qua, Hiệp hội đã đồng hành cùng các làng nghề, nghệ nhân trên khắp cả nước vượt qua những khó khăn, chủ động nắm những cơ hội, tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn còn vướng mắc; theo dõi sát sao các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước để đề xuất, góp ý và tuyên truyền, phổ biến tới làng nghề.

Trong nhiệm kỳ 2024- 2029, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ công tác trọng tâm như: Tiếp tục triển khai Chương trình hành động thực hiện Quyết định 801/QĐ-TTg, ngày 7/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ “Phê duyệt Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030”; Vận động để các cơ quan Nhà nước xây dựng “Luật về Làng nghề”…

Là Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam trong nhiều nhiệm kỳ, ông có những trăn trở gì về sự phát triển các làng nghề Việt Nam nói chung và Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nói riêng, thưa ông.

Ông Lưu Duy Dần:

Trong những năm qua, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tập hợp đoàn kết các làng nghề, các tổ chức kinh tế - văn hóa, các nghệ nhân trong làng nghề, phố nghề; các nhà quản lý, nhà khoa học, các chuyên gia, các cơ quan nghiên cứu, đào tạo để cùng các Bộ, ban, ngành Nhà nước, các tỉnh Thành phố để đưa ra nhiều giải pháp khôi phục, phát triển nghề, làng nghề…

Chúng ta tự hào về những thành tựu đã đạt được trong thời gian qua, song trước tình hình mới, cần có sự đổi mới trong các hoạt động của Hiệp hội. Đồng thời, nghiên cứu, vận dụng những bài học kinh nghiệm qua hoạt động của Hiệp hội những năm qua, nhất là nhiệm kỳ 2016 – 2023; giải quyết những tồn tại, khó khăn và triển khai những hoạt động, nhiệm vụ mới thích ứng với tình hình hiện nay.

Qua 10 lần tổ chức phong tặng Nghệ nhân và các danh hiệu làng nghề Việt Nam (từ năm 2007 đến 2022), Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã phong 1.041 danh hiệu Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam (trong đó có 82 Nghệ nhân văn hóa ẩm thực, Ẩm thực Làng nghề Việt Nam); 73 Làng nghề tiêu biểu; 72 Đơn vị Kinh tế Làng nghề tiêu biểu; 10 Bảo vật tinh hoa Làng nghề; 100 Sản phẩm Thủ công mỹ nghệ tinh hoa Làng nghề tiêu biểu; 131 Thợ giỏi Làng nghề Việt Nam; 124 Bảng vàng gia tộc nghề truyền thống Việt Nam.

Nhà nước đã tiến hành 3 lần phong tặng nghệ nhân quốc gia, có 22 Nghệ nhân Nhân dân, 202 Nghệ nhân Ưu tú; trong đó, Hiệp hội đã giới thiệu và bảo vệ ứng viên trong việc công nhận nghệ nhân quốc gia với kết quả 15 Nghệ nhân Nhân dân, 135 Nghệ nhân Ưu tú là Hội viên của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Có thể nói, những nghệ nhân lâu năm giàu kinh nghiệm là linh hồn, là “báu vật sống” nắm giữ tinh hoa của nghề nghiệp truyền thống. Đó là chỗ dựa vững chắc cho mỗi loại hình tồn tại và phát triển. Để khai thác, phát huy hết giá trị của những “báu vật sống” ấy, thì cần được sự quan tâm hơn nữa của các Bộ ngành, các cấp chính quyền; Cơ quan chức năng cần bổ sung và ban hành mới các chính sách về trọng dụng nhân tài, ưu đãi, hỗ trợ nghệ nhân, văn nghệ sĩ phát huy tài năng sáng tạo; có cơ chế hỗ trợ hoạt động của các câu lạc bộ, đoàn nghệ thuật truyền thống mang tính thiết thực, phù hợp, hiệu quả hơn nữa…

Là lãnh đạo Hiệp hội, điều làm tôi trăn trở nhất đó là những khó khăn của Hiệp hội về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, tài chính... để duy trì các hoạt động; Trăn trở về những khó khăn của các làng nghề trong tiếp cận thị trường mới, xây dựng hình ảnh làng nghề, phát triển thương hiệu làng nghề, thương hiệu doanh nghiệp, truyền nghề cho thế hệ trẻ, cải tiến mẫu mã…

Xin cảm ơn ông!