Thạch Thất là huyện ngoại thành nằm ở phía Tây Thủ đô Hà Nội gồm 22 xã và 1 thị trấn. Toàn huyện có tổng số 59 làng thì có đến 50 làng là làng nghề, trong đó 10 làng nghề được tỉnh Hà Tây trước đây và thành phố Hà Nội công nhận “Làng nghề truyền thống”.

Sản xuất tại làng nghề kim khí Phùng Xá, huyện Thạch Thất

Khi nhắc đến các làng nghề ở Thạch Thất, không thể không kể đến Làng nghề cơ - kim khí Phùng Xá; Làng nghề mộc - may Hữu Bằng; Làng nghề mây tre giang đan Phú Hòa; Làng nghề mây tre giang đan thôn Thái Hòa; Làng nghề mây tre giang đan thôn Bình Xá; Làng nghề Bánh chè lam thôn Thạch; Làng nghề mộc Chàng Sơn; Làng nghề mộc - xây dựng xã Canh Nậu, Di Nậu; Làng nghề truyền thống mộc dân dụng và làm nhà gỗ cổ truyền xã Hương Ngải,…

Riêng sản phẩm Chuồn chuồn tre của Làng nghề Thạch Xá, từ nguyên liệu tự nhiên là các thanh tre thô cứng, những con chuồn chuồn tre độc đáo ra đời nhờ bàn tay khéo léo và óc sáng tạo của nghệ nhân đã tạo nên kỷ niệm tuổi thơ của nhiều người. Sản phẩm chuồn chuồn tre với những màu sắc bắt mắt có thể đứng được trên mọi vật liệu, mọi chỗ có điểm tựa, đã trở thành món quà lưu niệm và vật trang trí yêu thích của rất nhiều người. Sản phẩm đã được phân hạng và công nhận là sản phẩm OCOP năm 2021.

Nghề làm quạt giấy Chàng Sơn

Quạt Chàng Sơn của Làng nghề truyền thống Chàng Sơn, nổi tiếng hàng trăm năm nay, những chiếc quạt độc đáo với màu sắc bắt mắt, mẫu mã đa dạng, được làm từ các chất liệu như giấy, lụa, vải… Bàn tay khéo léo và tỉ mỉ của các nghệ nhân tạo ra những sản phẩm chất lượng. Các hình vẽ trên mỗi chiếc quạt là biểu trưng cho những danh lam thắng cảnh nổi tiếng của dân tộc; chúng còn gửi đến bạn bè năm châu những câu chuyện cổ, sơ lược về các vị anh hùng dân tộc. Thật sự, những nghệ nhân - thợ giỏi của huyện Thạch Thất muốn gửi gắm đến người dùng quạt tinh hoa văn hóa dân tộc, trời đất và cả con người Việt Nam thông qua chiếc quạt.

Còn Mây tre giang đan của xã Bình Phú, nghề này có từ xa xưa, phát triển mạnh nhất vào những năm đầu của thập niên 90; thị trường chủ yếu là các nước Đông Âu, với nhiều sản phẩm khác nhau.

Đặc biệt nhất là “quạt lá đề” với nhiều mẫu mã, màu sắc đa dạng, vốn là một sản phẩm phải trải qua nhiều công đoạn chuẩn bị và cần tới tay nghề cao của nghệ nhân, thợ giỏi. Hiện nay, các cơ sở sản xuất chủ yếu theo đơn đặt hàng để khách làm quà biếu Tết, quà mừng thọ, quà cho người đi xa quê hương. Ngoài ra, sản phẩm mành tre được xuất khẩu sang các nước châu Âu cũng như tiêu thụ trong nước. Thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” OCOP, 20 sản phẩm thủ công mỹ nghệ mây giang đan của Công ty TNHH Xuất khẩu Mỹ nghệ Đại Việt, xã Bình Phú, đã được phân hạng đạt 4 sao.

Tuy nhiên, trong các làng nghề sản xuất các sản phẩm thủ công truyền thống hiện nay đang hoạt động, số lượng doanh nghiệp, hộ sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ còn nhỏ lẻ; quy mô sản xuất vẫn là hộ gia đình. Tình trạng giá nguyên vật liệu tăng cao, thị trường bị thu hẹp, thiếu mặt bằng sản xuất, lao động trẻ hạn chế, thu nhập thấp so với các các lĩnh vực khác, đã tạo ra nhiều khó khăn cho công tác bảo tồn - phát triển làng nghề, ngành nghề truyền thống của Huyện.

Để tháo gỡ khó khăn, kết nối cung cầu, tìm đầu ra cho các sản phẩm làng nghề của huyện, Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất đã triển khai một loạt giải pháp, bố trí kinh phí để tổ chức các hội chợ, triển lãm để đẩy mạnh và thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại, tạo điều kiện kết nối các doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhằm trưng bày, giới thiệu, trao đổi hàng hóa.

Huyện Thạch Thất sẽ tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, nhất là người dân ở các làng nghề về vị trí, vai trò và giá trị văn hóa của các sản phẩm thủ công truyền thống của làng nghề. Phát huy tính sáng tạo, bồi đắp tình cảm qua các thế hệ người dân làng nghề, góp phần bảo tồn và phát triển các làng nghề Thủ đô trong bối cảnh mới.