Mô hình sen - cá được hình thành xuất phát từ nhu cầu muốn nâng cao thu nhập của người dân trên địa bàn xã Triệu Trung (Triệu Phong). Đó là những chân ruộng trũng, ruộng thấp trồng lúa cho năng suất thấp, người dân đã cải tạo làm ao nuôi cá kết hợp trồng sen.

Tuy nhiên, do làm theo kiểu tự phát, thiếu kĩ thuật nên hiệu quả kinh tế không cao. Xuất phát từ nhu cầu đào tạo nghề của lao động nông thôn tại xã Triệu Trung, từ khi Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp huyện Triệu Phong đã mở lớp dạy nghề về phát triển mô hình sen-cá cho 22 học viên tham gia, với hình thức đào tạo “cầm tay chỉ việc”, sau khi hoàn thành khóa học, các học viên đã áp dụng ngay trên mô hình của chính gia đình mình, bước đầu đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Mô hình sen-cá ở xã Triệu Trung.

Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Triệu Trung Phan Văn Phụng thì: “Trước khi học nghề, toàn xã Triệu Trung có trên 1 ha mô hình sen- cá. Nhờ học nghề, lao động nông thôn trên địa bàn xã đã có cơ hội tiếp cận và phát triển mô hình sen- cá để cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiện tại, tổng diện tích mô hình sen- cá toàn xã đã tăng lên 5,2 ha”.

Bên cạnh xã Triệu Trung, việc chú trọng đào tạo nghề cho lao động nông cũng được chính quyền huyện Triệu Phong chú trọng ở xã khác để áp dụng vào các mô hình kinh tế nông nghiệp khác, nhất là ở khu vực HTX, Tổ hợp tác.

Theo thống kê đến nay, toàn huyện Triệu Phong có HTX, doanh thu bình quân ước đạt 620 triệu đồng/HTX, lợi nhuận bình quân đạt 115 triệu đồng. Các HTX nông nghiệp trong huyện rất coi trọng nguồn lao động có nghề nhằm thực hiện tốt các khâu dịch vụ, nhiều HTX còn mở thêm các dịch vụ mới mang lại hiệu quả cao, nhiều mô hình liên doanh, liên kết, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp cho thành viên.
Bên cạnh đó, các HTX đã có nhiều hoạt động tích cực hỗ trợ cho bà con xã viên về: cây, con giống mới, đào tạo nghề, hướng dẫn áp khoa học kỹ thuật để phát triển kinh tế, tích cực xây dựng cơ sở hạ tầng trong nông nghiệp.

Hiệu quả trong đào tạo nghề theo kiểu cầm tay chỉ việc cho lao động nông thôn đang được tỉnh Quảng Trị hướng tới. Thực hiện đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn năm 2020” toàn tỉnh sẽ tuyển sinh và đào tạo nghề cho 11 nghìn lao động nông thôn. Tỉnh phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 65%; tỷ lệ lạo động qua đào tạo nghề đạt từ 50 - 55%; tỷ lệ lao động có văn bằng, chứng chỉ đạt trên 32%.

Tỉnh Quảng Trị cũng đã đặt ra mục tiệu là phấn đấu sau đào tạo có trên 80% người học việc có việc làm mới, hoặc tiếp tục làm nghề cũ nhưng có hiệu quả, năng suất và thu nhập cao hơn.

Tỉnh Quảng Trị cũng đã đặt ra mục tiệu là phấn đấu sau đào tạo có trên 80% người học việc có việc làm mới.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh Quảng Trị đề ra một trong những nhiệm vụ là thực hiện tốt chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với tạo việc làm sau đào tạo. Trong công tác đào tạo ngành nghề phải phù hợp, thực chất, nguồn lao động có chất lượng, tay nghề cao, đảm bảo đáp ứng tốt cho nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội của địa phương.

Quảng trị đã xây dựng, nhân rộng các mô hình đào tạo nghề phi nông nghiệp có hiệu quả như mô hình nghề may công nghiệp theo phương thức gắn đào tạo nghề với bố trí việc làm tại các công ty may trên địa bàn tỉnh, đến nay đã có hàng nghìn lao động được đào tạo và giải quyết việc làm, với thu nhập ổn định từ 4 - 5 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, còn có một số mô hình kinh tế hình thành sau khi được dạy nghề đã đạt được những thành công bước đầu như mô hình nghề kỹ thuật chế biến món ăn ở các huyện Hải Lăng, Vĩnh Linh, học viên sau đào tạo đã thành lập tổ dịch vụ chuyên nấu ăn phục vụ đám cưới, hội nghị với thu nhập hằng tháng từ 3 triệu đồng trở lên; Mô hình học nghề kỹ thuật xây dựng ở xã Vĩnh Giang huyện Vĩnh Linh, Mộc dân dụng ở xã Cam Hiếu huyện Cam Lộ gắn với giải quyết việc làm hiệu quả và thu nhập ổn định cho người lao động; Mô hình kỹ thuật làm hương tại Hội người mù huyện Vĩnh Linh tạo việc làm cho nhiều hội viên khuyết tật giúp người lao động có thêm thu nhập, đồng thời là nguồn động viên khích lệ người khuyết tật vươn lên trong cuộc sống. Bên cạnh đó, các mô hình nghề nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người lao động như: Trồng ném; nuôi cá lồng bè; Kỹ thuật nuôi gà thả vườn...

Mặc dù vẫn còn gặp không ít khó khăn nhưng có thể thấy, Đề án 1956 của Thủ tướng Chính phủ về “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” không chỉ tạo nền tảng để tỉnh Quảng Trị nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, từng bước hình thành đội ngũ lao động có tay nghề cao, có cơ cấu ngành nghề hợp lý, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động bảo đảm sự hài hòa giữa nhu cầu của người lao động với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

Bài và ảnh Thanh Loan