Tỉnh Trà Vinh nằm ở ven biển phía Đông Nam Đồng bằng sông Cửu Long, với địa hình thấp và bằng phẳng, khí hậu mát mẻ, ít bị ảnh hưởng bởi lũ, bão. Nơi đây có vùng đất châu thổ lâu đời, bên cạnh vùng đất trẻ mới bồi và mạng lưới sông ngòi chằng chịt mang nặng phù sa, bồi đắp cho những vườn cây ăn trái trù phú.

Trong những năm qua, thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nhiều hộ nông dân tỉnh Trà Vinh đã đạt hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt là việc chuyển đổi từ vùng đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn trái kết hợp đa dạng hóa sản xuất. Nhiều vùng đã chuyên canh trồng cây ăn trái, tạo nên những sản phẩm được người tiêu dùng biết đến và ưa chuộng. Để phát huy hiệu quả mô hình chuyển đổi kinh tế, tỉnh Trà Vinh đã tập trung xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm trái cây, đây là hướng đi đúng đắn nhằm phát triển bền vững vườn cây ăn trái.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Trà Vinh, năm 2024, tổng diện tích cây ăn trái ước đạt 18.750 ha, sản lượng ước đạt 411.188 tấn. Trong đó, huyện Cầu Kè đã tập trung chuyển đổi lúa hiệu quả thấp sang trồng cây ăn trái, cải tạo vườn tạp sang trồng chuyên cây ăn trái, nâng tổng diện tích cây ăn trái của toàn huyện lên 8.149,3 ha (chiếm 43,46% diện tích toàn tỉnh), tổng sản lượng cây ăn trái đạt 279.808 tấn (chiếm 68% sản lượng toàn tỉnh). Có thể thấy, huyện Cầu Kè là một trong các huyện đi đầu trong việc phát triển các vườn cây ăn trái. Năm 2024, huyện đã tập trung phát triển đa dạng các loại hình kinh tế, trong đó tập trung phát triển kinh tế vườn, hình thành được một số vùng chuyên canh sản xuất cây ăn trái gắn với du lịch sinh thái. Ngoài ra, chính quyền địa phương đã chủ động thực hiện các hoạt động hỗ trợ đăng ký mã vùng trồng, hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn VietGap cho các hợp tác xã, tổ hợp tác. Riêng sản phẩm xoài đã được hỗ trợ xây dựng mã vùng trồng xuất khẩu.

Huyện Cầu Kè đã tập trung xây dựng các mô hình trồng cây ăn trái theo hướng ứng dụng khoa học và công nghệ, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt, mô hình trồng xoài cát chu theo tiêu chuẩn VietGap tại xã Hòa Tân đã đem lại thành công đáng kể. Xoài cát chu của huyện Cầu Kè có đặc điểm nổi bật như hình dáng ngắn, tròn mình, vị ngọt dịu, không chua, và có khả năng thích ứng với điều kiện đất phèn và biến đổi khí hậu. Hiện nay, tổng diện tích trồng xoài của huyện đạt khoảng 400 ha, chủ yếu là xoài cát chu, với sản lượng đạt trên 3.100 tấn. Tuy nhiên, sản phẩm xoài cát chu của huyện Cầu Kè hiện chủ yếu được tiêu thụ thông qua thương lái, chưa có tem nhãn mác hoặc hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, dẫn đến giá trị sản phẩm chưa tương xứng với tiềm năng.

Việc thiếu nhãn hiệu chung và dấu hiệu nhận diện nguồn gốc đã gây khó khăn trong việc tiêu thụ và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm xoài cát chu Cầu Kè. Vì vậy, việc đăng ký bảo hộ, quản lý và quảng bá nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) ‘Xoài cát chu Cầu Kè” là rất cần thiết, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của người dân và chính quyền địa phương, đồng thời mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận Xoài cát chu Cầu Kè – Khẳng định vị thế và chất lượng sản phẩm

Nhận thức rõ tầm quan trọng xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản Việt để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, năm 2023, UBND tỉnh Trà Vinh đã phê duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ: “Tạo lập, quản lý và phát triển NHCN “Xoài cát chu Cầu Kè” cho sản phẩm xoài cát chu của huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh” và lựa chọn Công ty TNHH Tư vấn và Thẩm định SPVALUE là đơn vị chủ trì thực hiện nhiệm vụ.

Các nội dung đã được triển khai bao gồm: đăng ký bảo hộ NHCN “Xoài cát chu Cầu Kè”; xây dựng hệ thống công cụ, phương tiện quản lý NHCN; xúc tiến các hoạt động quảng bá cho sản phẩm xoài cát chu. Đối với nội dung đăng ký bảo hộ, đơn vị chủ trì đã tiến hành nộp đơn đăng ký NHCN “Xoài cát chu Cầu Kè” tại Cục Sở hữu trí tuệ. Sau hơn 1 năm theo đuổi đơn, ngày 17/03/2025, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định số 31885/QĐ-SHTT về việc cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu số 533044 cho NHCN “Xoài cát chu Cầu Kè”.

Việc bảo hộ thành công NHCN “Xoài Cát Chu Cầu Kè” mở ra nhiều cơ hội quý báu cho người sản xuất tại huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Trước hết, đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp khẳng định nguồn gốc xuất xứ và chất lượng đặc trưng của sản phẩm, từ đó nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và hạn chế tình trạng hàng nhái, hàng giả mạo danh vùng trồng. Không chỉ góp phần nâng tầm giá trị, NHCN còn tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt, giúp xoài Cát Chu Cầu Kè dễ dàng tiếp cận các thị trường khó tính và gia tăng khả năng xuất khẩu. Đồng thời, việc sử dụng nhãn hiệu đi kèm với yêu cầu tuân thủ quy trình sản xuất nghiêm ngặt, góp phần hình thành thói quen canh tác an toàn, hiệu quả, hướng tới nền nông nghiệp sạch và bền vững. Bên cạnh đó, sản phẩm mang thương hiệu được bảo hộ cũng thường được ưu tiên trong các chương trình hỗ trợ của Nhà nước, các dự án xúc tiến thương mại và phát triển vùng nguyên liệu. Có thể nói, việc xây dựng thành công thương hiệu “Xoài Cát Chu Cầu Kè” chính là bước đệm vững chắc giúp người dân địa phương nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và đưa nông sản quê hương vươn xa hơn trên thị trường trong nước lẫn quốc tế.