Tiềm năng phát triển nghề nuôi chim yến

Tỉnh Vĩnh Long có điều kiện tự nhiên phù hợp với nghề nuôi yến bởi khí hậu tương đối mát mẻ và ổn định, nhiệt độ trung bình năm từ 27-28 độ C, không khí trong lành, ít ô nhiễm… Không những vậy, đây còn có nhiều cây xanh, nhiều kênh rạch, sông ngòi, đồng ruộng lớn, vừa tạo không gian bay thoải mái, vừa mang đến nguồn thức ăn phong phú và dồi dào cho chim yến. Ngoài ra, còn có thể tiếp cận đàn yến hiện có tương đối nhiều ở các tỉnh lân cận.

Theo Chi cục Chăn nuôi thú y và Thủy sản tỉnh Vĩnh Long, số lượng nhà nuôi yến có xu thế tăng. Cuối năm 2020, trên địa bàn tỉnh có 62 nhà nuôi, tập trung nhiều nhất ở thị xã Bình Minh và huyện Long Hồ. Đến tháng 5-2023, có 101 nhà yến, rải rác ở 8 huyện, thị, thành phố với sản lượng yến cung ứng cho thị trường khoảng 300 kg/năm. Theo đánh giá, phần lớn các hộ nuôi chim yến đều tuân thủ quy định về vùng nuôi, về bảo vệ môi trường và phòng, chống dịch bệnh.

Một nhà nuôi chim yến ở xã Hòa Tịnh, huyện Mang Thít, Vĩnh Long.

Nghề nuôi yến cần vốn đầu tư lớn để xây nhà cho chim yến ở cùng với thiết bị dẫn dụ chim yến, còn chi phí mua con giống và thức ăn thì không vì chim yến tự đến ở và thức ăn của chúng là côn trùng nhỏ bay trong thiên nhiên, như rầy nâu, rầy xanh, mối, ruồi, muỗi…, đây là những loài dịch hại trong nông nghiệp nên chim yến là loài dùng để bảo vệ mùa màng.

Bình quân, một nhà nuôi yến cao 5 tầng có mặt bằng xây dựng trên 1 công đất có kinh phí đầu tư trên 5 tỉ đồng. Anh Nguyễn Ngọc Hòa (47 tuổi), là quản lý của nhà nuôi yến ở ấp Sơn Đông (xã Thanh Đức, huyện Long Hồ) cho biết, nuôi yến tuy có thu nhập cao nhưng vốn đầu lớn, rủi ro cũng cao, sớm lắm là 3-4 năm, có khi 6-7 năm mới có thể thu hồi được vốn. Ở tỉnh khác, có hộ cũng bị lỗ nặng vì xây nhà xong nhưng yến chỉ bay lòng vòng nhà mà không vào ở hoặc vào rất ít. Nhà yến do anh quản lý mới đưa vào hoạt động 2 năm, đàn yến vào ở không nhiều, bình quân thu hoạch 1kg tổ yến/3 tháng, giá yến bán ra là 26 triệu đồng/kg, nếu tổ được làm sạch có giá đến 35 triệu đồng/kg.

Để nghề nuôi chim yến phát triển bền vững

Để đảm bảo điều kiện nhà nuôi tương tự như môi trường tự nhiên, thích hợp cho yến làm tổ phải đảm bảo những yêu cầu kỹ thuật cao.

Trên cơ sở Nghị định 13/2020/NĐ-CP ngày 21-1-2020 của Chính phủ về hướng dẫn chi tiết Luật Chăn nuôi, ngày 9-9-2021, HĐND tỉnh Vĩnh Long ban hành Nghị quyết số 5/2021/NQ-HĐND quy định khu vực không được phép chăn nuôi và vùng nuôi chim yến trên địa bàn tỉnh, nhằm điều chỉnh lại các hoạt động chăn nuôi, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phòng, chống dịch bệnh và đưa ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển bền vững. Đây là cơ sở cho các địa phương triển khai thực hiện, đặc biệt công tác cấp phép, quản lý vùng nuôi…

Trong đó, Nghị quyết đã quy định những khu vực nội thành của thành phố, thị trấn, khu dân cư không được phép chăn nuôi gia súc, gia cầm và động vật khác trong chăn nuôi (trừ nuôi động vật làm cảnh, nuôi động vật trong phòng thí nghiệm mà không gây ô nhiễm môi trường). Nghị quyết còn quy định chính sách hỗ trợ về đào tạo, chuyển đổi nghề và hỗ trợ tín dụng khi di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu vực không được phép chăn nuôi, trong đó có nhà yến.

Cụ thể, vùng không được phép chăn nuôi là tất cả các phường thuộc thành phố Vĩnh Long và thị xã Bình Minh; thị trấn các huyện Long Hồ, Mang Thít, Tam Bình, Vũng Liêm, Trà Ôn, Bình Tân và khu dân cư nằm trong khu trung tâm các xã. Vùng nuôi chim yến là vùng nằm ngoài vùng không được phép chăn nuôi.

Tổ yến thành phẩm có giá trị dih dưỡng và kinh tế cao.

Ông Lê Thanh Tùng - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi thú y và Thủy sản tỉnh Vĩnh Long cho biết: Trung Quốc là thị trường tiêu thụ tổ yến lớn nhất thế giới, với sản lượng nhập khẩu từ 180-300 tấn/năm trong những năm gần đây và sản phẩm tổ yến của nước ta chủ yếu xuất sang nước này. Nếu nghề nuôi chim yến trong tỉnh phát triển ổn định, bền vững, sẽ mở mang các nhà máy chế biến, góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn và tạo ra giá trị gia tăng cao, đóng góp vào ngân sách của địa phương.

Chi cục Chăn nuôi thú y và Thủy sản tỉnh Vĩnh Long đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến các quy định về xuất khẩu tổ yến sang Trung Quốc theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Cục Thú y đến các doanh nghiệp, nhà cung ứng trong tỉnh biết, chủ động tổ chức thực hiện đúng các nội dung của Nghị định thư đã ký kết. Năm 2022, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ký Nghị định thư về kiểm dịch, kiểm tra và vệ sinh thú y đối với sản phẩm tổ yến xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc, Nghị định có hiệu lực từ ngày 9/11/2022. Đây là cơ hội và động lực quan trọng để ngành yến Việt Nam phát triển, đảm bảo ổn định đầu ra cho sản phẩm, mang lại lợi ích kinh tế rất cao cho quốc gia và các địa phương./.