Ông Ngô Quang Trung, Cục trưởng Cục Công Thương Địa phương

Phóng viên: Xin ông cho biết năm 2023 Bộ Công Thương đã tổng kết 10 năm thực hiện Nghị định 45 của Chính phủ về công tác khuyến công Quốc gia. Công tác khuyến công của cả nước đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đề ra; huy động các nguồn lực tham gia và hỗ trợ các tổ chức và doanh nghiệp đầu tư máy móc, thiết bị mới thân thiện môi trường. Góp phần quan trọng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển công nghiệp nông thôn (CNNT), tạo việc làm tăng thu nhập, góp phần xây dựng nông thôn mới (NTM). Xin Ông cho biết những điểm nổi bật của công tác khuyến công quốc gia năm 2023.

Ông Ngô Quang Trung: Năm 2023, Chương trình khuyến công quốc gia tập trung hỗ trợ các nội dung hoạt động như: Hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật; hỗ trợ ứng dụng máy móc tiên tiến, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; hỗ trợ phòng trưng bày để giới thiệu, quảng bá sản phẩm cho các cơ sở công nghiệp nông thôn (CNNT) có sản phẩm CNNT tiêu biểu đạt giải cấp quốc gia, cấp khu vực; hỗ trợ cơ sở CNNT tham gia hội chợ triển lãm trong nước; chuyển đổi số…

Một số kết quả nổi bật như: Hỗ trợ xây dựng 09 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, ứng dụng công nghệ mới; hỗ trợ 278 cơ sở ứng dụng máy móc hiện đại vào dây chuyền sản xuất công nghiệp; trong đó phần lớn các đề án/nhiệm vụ tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở CNNT phát triển trong các ngành nghề về công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản và chế biến thực phẩm. Trong quá trình triển khai, các đơn vị thực hiện hỗ trợ tư vấn cách thức tổ chức sản xuất đảm bảo nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm. Một trong những chính sách khuyến công được thực hiện đồng bộ tại các địa phương trên cả nước là tổ chức bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu các cấp. Năm 2023, chương trình khuyến công quốc gia đã tôn vinh 174 sản phẩm/bộ sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia. Bên cạnh đó, hỗ trợ 2178 gian hàng cho cở sở CNNT tham gia hội chợ, triển lãm; hỗ trợ đầu tư 14 phòng trưng bày giới thiệu, quảng bá sản phẩm, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Nhìn chung, chương trình khuyến công năm qua đã động viên và huy động được các nguồn lực tham gia hoặc hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư sản xuất, góp phần vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa; tạo việc làm, tăng thu nhập, thực hiện phân công lại lao động xã hội tại các địa phương, góp phần xây dựng nông thôn mới.

Công tác khuyến công được triển khai ngày một đi vào nền nếp, phát huy tốt hiệu quả

Phóng viên: Thưa ông việc bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT) tiêu biểu là nội dung quan trọng của công tác khuyến công nói chung, các làng nghề nói riêng. Ông đánh giá đôi nét năm 2023 có điểm gì mới so với các năm trước?

Ông Ngô Quang Trung: Phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT) tiêu biểu thông qua hoạt động tổ chức bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu là một trong những nội dung của hoạt động khuyến công được quy định tại Nghị định số 45/2012/NĐ-CP ngày 21 tháng 5 năm 2012 của Chính phủ về khuyến công. Thực hiện Kế hoạch số 2218/KH-HĐBC ngày 17 tháng 4 năm 2023 của Hội đồng bình chọn Bộ Công Thương về việc tổ chức bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia năm 2023, Cục CTĐP – Cơ quan Thường trực Hội đồng đã tiếp nhận, tổng hợp được 441 hồ sơ gửi đăng ký tham gia bình chọn cấp quốc gia của 59/63 tỉnh, thành phố. Toàn bộ hồ sơ đạt đủ điều kiện chấm điểm bình chọn được số hóa, gắn mã số, cập nhật tại Hệ thống phần mềm sản phẩm CNNT tiêu biểu tại địa chỉ http://sanphamcnnttb.arit.gov.vn để phục vụ Ban Giám khảo chấm điểm bình chọn. Việc chấm điểm bình chọn được tuân thủ thực hiện theo quy định tại Thông tư số 26/2014/TT-BCT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ Công Thương về việc tổ chức bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu và Thông tư số 14/2018/TT-BCT ngày 28 tháng 6 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Công Thương sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 26/2014/TT-BCT. Theo đó, Hội đồng bình chọn, Ban Giám khảo đã thực hiện xem xét, thảo luận thống nhất chấm điểm lựa chọn các sản phẩm đáp ứng được các tiêu chí bình chọn theo quy định; được sản xuất bởi các cơ sở CNNT có quy mô (hiệu quả sản xuất kinh doanh, doanh thu); sản phẩm có chất lượng, số lượng đáp ứng được yêu cầu cung ứng, phân phối ổn định trên thị trường. Kết quả đã có có 174 sản phẩm, bộ sản phâm đạt đủ điều kiện, được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia năm 2023.

Năm 2023 là một năm có các sản phẩm tham gia bình chọn nhiều nhất từ trước đến nay, đặc biệt trong nhóm chế biến các sản phẩm nông lâm thủy sản. Hội đồng, Ban Giám khảo đã thực hiện xem xét, chấm điểm bình chọn 441 hồ sơ thuộc 4 nhóm sản phẩm của 59/63 tỉnh, thành phố. Kết quả đã có 174 sản phẩm được bình chọn là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia. Tính mới của các sản phẩm năm nay chính là sự đa dạng của sản phẩm, trong đó có sự góp mặt của các sản phẩm là kết quả của việc đầu tư công nghệ chế biến sâu, chế biến bằng công nghệ tiên tiến của các cơ sở CNNT. Ví dụ ở nhóm sản phẩm chế biến nông, lâm, thủy sản và thực phẩm, Các sản phẩm rau, củ quả xuất khẩu tăng lên: khoai lang sấy đông lạnh IQF xuất khẩu sang Nhật; hoa quả sấy phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu; Các sản phẩm có lợi cho sức khỏe cũng dự thi nhiều như đông trùng hạ thảo, yến chưng đường phèn, rong nho, trà matcha, curcumin; Số lượng doanh nghiệp đầu tư vào nâng cấp công nghệ, thiết bị tăng lên, dẫn đến nhiều sản phẩm được sản xuất ở quy mô lớn có tính ổn định về chất lượng cao, có khả năng đáp ứng tốt nhu cầu thị trường (bún phở, bánh tráng), xuất hiện nhiều mô hình liên kết giữa vùng sản xuất nguyên liệu và chế biến (sữa, chè xanh…), không chỉ tạo ra sự sản phẩm có chất lượng, dễ truy xuất nguồn gốc mà còn tạo ra được chuỗi sản xuất an toàn. Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm được nâng cao về chất lượng và đa dạng hóa để phù hợp với xu hướng thị trường. Ví dụ như bánh pía thì có các loại bánh ít đường hay bánh pía sử dụng đường trehalose cho người ăn kiêng.

Một trong những ưu điểm tích cực trong công tác bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu tiếp tục được Cục CTĐP phát huy, áp dụng trong năm 2023 là việc áp dụng phương pháp chấm điểm bình chọn qua Hệ thống phần mềm chấm điểm điện tử. Hệ thống phần mềm chấm điểm điện tử là công cụ phục vụ rất hiệu quả cho công tác bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu trong các kỳ bình chọn gần đây, vì số lượng sản phẩm tham dự ngày càng tăng, tài liệu hồ sơ, minh chứng cho các sản phẩm cũng rất nhiều. Quá trình xem xét, hồ sơ chấm điểm bình chọn sản phẩm, các thành viên Ban giám khảo có tài khoản, mật khẩu riêng, thực hiện chấm độc lập. Do đó, đảm bảo tính khoa học và minh bạch trong công tác chấm điểm bình chọn sản phẩm. Tuy nhiên, theo tôi, đến thời điểm này, việc quản lý, lưu trữ hồ sơ sản phẩm CNNT tiêu biểu là khá lớn. Điều này có thể dẫn đến việc quá tải hệ thống và làm ảnh hưởng trong quá trình chấm điểm cho các kỳ bình chọn sản phẩm tới đây. Theo đó, Cục CTĐP sẽ có giải pháp, nâng cấp Hệ thống phần mềm phục vụ công tác bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu trong giai đoạn tiếp theo.

Lãnh đạo Bộ Công Thương thăm quan gian hàng trưng bày sản phẩm công nghiệp nông thôn bên lề Hội nghị Tổng kết 10 năm thi hành Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về Khuyến công.

Phóng viên: Xin ông cho biết công tác khuyến công Quốc gia năm 2024 có gì mới, Cục Công Thương địa phương - Bộ Công Thương sẽ tập trung vào nhiệm vụ nào là trọng tâm, trọng điểm và ưu tiên những lĩnh vực nào?

Ông Ngô Quang Trung: Trong giai đoạn từ nay đến 2025, hoạt động khuyến công quốc gia tiếp tục thực hiện theo Quyết định số 1881/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ với các mục tiêu cụ thể nhằm tạo động lực cho phát triển CNNT. Đó là huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực, thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; khuyến khích chuyển giao, ứng dụng khoa học công nghệ, sản xuất sạch hơn hướng đến mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững; thúc đẩy hoạt động kết nối giao thương các sản phẩm CNNT và hình thành các sản phẩm, nhóm sản phẩm có sức cạnh tranh cao; tăng tỷ trọng chế biến sâu, chế biến tinh trong các sản phẩm công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản, gia tăng giá trị và nâng hàm lượng công nghệ cao trong các sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp.

Đẩy mạnh hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở CNNT tham gia đầu tư phát triển sản xuất tại các cụm công nghiệp, mạnh cả về số lượng, quy mô dự án, đa dạng các lĩnh vực đầu tư theo quy định. Hỗ trợ các ngành nghề, sản phẩm có giá trị gia tăng cao, ứng dụng các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0, đặc biệt là trong lĩnh vực chế biến nông lâm thủy sản. Hình thành các sản phẩm, nhóm sản phẩm có sức cạnh tranh cao đáp ứng nhu cầu thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu.

Phóng viên: Nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc - Xuân Giáp Thìn Ông có nhắn nhủ gì tới Tạp chí và bạn đọc của Tạp chí Làng nghề Việt Nam?

Ông Ngô Quang Trung: Nhân dịp đón mừng năm mới 2024 và Tết cổ truyền Giáp Thìn, thay mặt lãnh đạo Cục Công Thương địa phương, tôi trân trọng gửi đến các đồng chí lãnh đạo và phóng viên của Tòa soạn cùng gia đình lời chúc mừng năm mới chân thành và tốt đẹp nhất.

Có thể nói, năm vừa qua, việc thông tin tuyên truyền các hoạt động của Chương trình khuyến công quốc gia và địa phương trên Tạp chí làng nghề VN đều chú trọng phổ biến được các hoạt động khuyến công, kinh nghiệm của các tổ chức, cá nhân ở các địa phương trong việc phát triển công nghiệp nông thôn nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp, tạo việc làm cho người lao động ở khu vực nông thôn. Theo đó, phần nào đã cung cấp được thông tin giúp cộng đồng xã hội nhận thức rõ nét hơn vai trò, tầm quan trọng của hoạt động khuyến công trong việc phát triển công nghiệp ở nông thôn nói riêng và phát triển kinh tế, xã hội trên toàn quốc nói chung.

Để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền nhằm góp phần thúc đẩy hoạt động khuyến công địa phương phát triển bền vững, ngoài việc cần nâng cấp thay đổi hình thức, trình bày rõ nét, Tạp chí cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm thu hút các nguồn lực, khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ mạnh dạn đầu tư vào sản xuất công nghiệp, cơ cấu lao động khu vực nông nghiệp, nông thôn theo hướng CNH, HĐH, góp phần xây dựng nông thôn mới.

Xin cảm ơn ông!