Làng nghề hoa, cây cảnh Triệu Đề bắt nguồn từ sở thích cá nhân nhằm trang trí nhà cửa bằng những chậu cây xanh rực rỡ, đẹp mắt. Song về sau sở thích phát triển trở thành một nghề thực thụ, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân nơi đây. Đến năm 2017, UBND tỉnh Vĩnh Phúc chính thức công nhận Triệu Đề là làng nghề truyền thống hoa, cây cảnh. Cho đến nay, ước tính đã có khoảng 85-90% dân số của xã tham gia trồng hoa, kinh doanh cây cảnh.

Những chậu hoa – cây cảnh được chăm sóc vừa với mục đích trang hoang cửa nhà, vừa với mục đích kinh doanh cho những du khách có nhu cầu.

Làng Triệu Đề có các loại hoa và cây cảnh vô cùng phong phú và đa dạng, từ các loại cây đơn giản như hoa hồng, hoa lan... đến những loại cây khó trồng, có tuổi đời chăm nuôi đến 5 - 10 năm như cây bonsai, cây si, cây bưởi... Những sản phẩm nơi đây không chỉ được yêu thích bởi hình dáng, giống cây, mà còn bởi kỹ thuật chăm sóc, tạo hình tinh xảo, khéo léo của các nghệ nhân trong từng chi tiết để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo hết sức ấn tượng.

Ông Lưu Kim Cương, một hộ gia đình kinh doanh vườn hoa, cây cảnh tại xã Triệu Đề cho biết: “Có những cây nuôi là những cái mới, có những cây được chuyển từ vườn nuôi đến vườn trồng, đa dạng chủng loại. Có cây chăm sóc vài chục năm mới đủ độ cao, độ rộng, sau còn phải chăm tiếp vài chục năm mới ra được một cái cây đáp ứng đủ điều kiện đẹp, chuẩn để trưng bán.”

Công việc nuôi trồng những cây cảnh này rất bận rộn, vất vả. Người làm phải theo dõi, chăm sóc, vun vén những chậu cây to từ việc cắt cây, vun đất, chở đất đến việc chăm bón, cắt tỉa, tạo hình... Nhưng trên cả là vì nghề trồng hoa, cây cảnh này gắn bó với sở thích cá nhân của người dân nơi đây nên họ rất tận tâm với nghề, yêu nghề và sống chung với nghề.

Về thu nhập do nghề trồng hoa, cây cảnh mang lại, ông Lưu Kim Cương chia sẻ: “Thu nhập cũng tùy thời, những cây hoa có giá cả vừa phải, nhu cầu sẽ tương đối ổn định và mang lại nguồn thu tốt. Còn những cây lớn, cây đắt tiền sẽ khi thăng khi trầm theo nhu cầu của thị trường, nhưng người bán thì phải chấp nhận”.

Cũng theo ông Cương: “Những nhà kinh doanh to sẽ toàn bộ làm nhà vườn, còn những nhà chỉ trưng bày, trang trí trong nhà sẽ không có nhà vườn”.

Với bản tính cần cù, chịu khó lại có sự khéo léo, con mắt thẩm mỹ cao, người dân xã Triệu Đề đã chăm sóc, vun vén những cây cảnh bình thường trở nên hấp dẫn, đẹp mắt và có giá trị nghệ thuật cao.

Về giá trị, làng nghề trồng hoa, cây cảnh Triệu Đề không chỉ là nơi sản xuất hoa, cây cảnh đẹp mắt mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của địa phương. Thực tế, nghề trồng cây, hoa đã giúp cho hàng trăm hộ gia đình có nguồn thu nhập ổn định, cải thiện đời sống. Đồng thời còn tạo cơ hội việc làm và kéo theo sự phát triển của các ngành dịch vụ liên quan như vận chuyển, tiêu thụ và phân phối sản phẩm cây cảnh.

Việc kinh doanh hoa, cây cảnh tại xã Triệu Đề còn góp phần làm mới văn hóa địa phương, làm phong phú thêm danh sách làng nghề Vĩnh Phúc.

Mặc dù làng nghề hoa, cây cảnh Triệu Đề đã có những quy mô và phát triển ổn định nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn như vấn đề về sự biến động của thị trường, thời gian chăm sóc lâu và sự cạnh tranh từ các loài cây - hoa đa dạng từ nhiều làng nghề ở địa phương khác. Vì vậy, Nhà nước và chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ, khuyến khích người dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và đa dạng hóa các mặt hàng nhằm đẩy mạnh khả năng cung ứng và nhu cầu sử dụng.

Qua bao thế hệ, người dân Triệu Đề vẫn giữ được nghề truyền thống, tạo ra những sản phẩm tươi đẹp phục vụ đời sống tinh thần của cộng đồng. Tin rằng, với sự nỗ lực không ngừng của người dân và sự hỗ trợ từ các cơ quan ban ngành, làng nghề hoa, cây cảnh Triệu Đề sẽ tiếp tục phát triển và góp phần giải quyết công ăn việc làm, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương.