Hồi sinh nghề làm giấy dó
![]() |
| Gia đình nghệ nhân Nguyễn Văn Chúc là 1 trong 5 hộ gia đình duy trì công việc sản xuất giấy Dó tại xóm Suối Cỏ. |
Nghề làm giấy dó đã tồn tại từ hàng trăm năm về trước, với nhiều gia đình làm nghề. Thời đó, mỗi tờ giấy là nguyên liệu để nghệ nhân thể hiện các tác phẩm tranh vẽ tín ngưỡng phục vụ thờ cúng, tục treo tranh, hay sử dụng làm giấy sắc phong trong các lễ hội cấp sắc, hội xuân... Giấy dó còn được đóng thành quyển để viết chữ..
Năm 2003, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã đến xóm Suối Cỏ để khảo sát nhằm khôi phục lại nghề làm giấy dó ở địa phương.
Mãi đến năm 2006, dự án mới được triển khai, khi đó, xóm Suối Cỏ có khoảng 6-7 người được cử đi học nghề giấy dó truyền thống ở làng nghề Bắc Ninh với thời gian 1 năm, trong đó, kỹ thuật làm giấy thủ công của Nhật Bản do các chuyên gia đến từ Nhật Bản hướng dẫn.
Nguyên liệu để làm ra giấy dó là từ cây dướng. Để làm ra 1 tờ giấy dó, phải trải qua 35 công đoạn và quá trình này có khi mất cả nửa tháng trời.
![]() |
| Công đoạn seo giấy trên khuôn. |
Cây dướng khi khai thác sẽ để nguyên cả cây mang về, sau đó chặt ra thành từng khúc, cho vào nồi hấp rồi vớt ra và tiến hành bóc vỏ, ngâm, rồi giã bằng chày đến khi vỏ cây thành bột nhuyễn, lọc lấy nước trong (còn được gọi là lề), ngâm lề trong tàu và seo giấy. Công đoạn này thường được người phụ nữ Mường đảm nhiệm. Sau khi đánh tàu thì lấy khuôn để liềm seo. Khâu seo giấy tuy nhẹ nhàng hơn, nhưng phải khéo léo, kiên trì. Khi seo giấy, hai tay dùng liềm seo múc nước bột giấy rồi gác lên "đòn cách" bằng tre cho nước chảy xuống hết và chỉ còn bột giấy đọng lại trên chiếc liềm seo. Lúc này, trang giấy dó sẽ hiện lên trên chiếc liềm seo. Sau đó, liềm seo sẽ được đặt lên một tấm vải, bóc ra sẽ thành 1 tờ giấy mỏng, màu trắng đục, trong và dai, đó chính là sản phẩm giấy dó.
Nghệ nhân Nguyễn Xuân Chúc (SN 1962), tổ trưởng tổ sản xuất giấy dó xóm Suối Cỏ bộc bạch: "Để gìn giữ nghề giấy dó thủ công hiện nay còn nhiều khó khăn, trong đó khó khăn chính là phải tự tìm kiếm đầu ra cho những trang giấy dó". Nghệ nhân Chúc cho biết: Ban đầu, có hơn 50 hộ tham gia làm giấy dó đến khi dự án kết thúc chỉ còn có 5 hộ vẫn tiếp tục gìn giữ và duy trì nghề làm giấy dó.
Khi dự án kết thúc, tổ sản xuất giấy dó xóm Suối Cỏ vẫn gắng giữ nghề, sản xuất cầm chừng và đưa giấy về Hà Nội để bán. Khoảng năm 2014 -2015, nghệ nhân Chúc đã gặp chị Trần Hồng Nhung - một người tâm huyết với việc bảo tồn và gìn giữ văn hóa dân tộc, đã hỗ trợ tổ hợp tác tìm đầu ra cho sản phẩm. Cũng nhờ vị "quý nhân" này, giấy dó của tổ hợp tác ngày càng bán được nhiều hơn cuộc sống của các thành viên tổ hợp tác xóm Suối Cỏ nay đã ổn định.
Tin liên quan
Làng nghê giấy dó tại Nghệ An
12:43 | 19/12/2023 Làng nghề, nghệ nhân
Tin mới hơn
Đồ mỹ nghệ tre trúc "tí hon" hút khách du lịch
08:00 | 07/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sắc thổ cẩm Tây Nguyên bền bỉ cùng năm tháng
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nếp váy vùng cao và hành trình giữ hồn văn hóa Mông
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân gìn giữ và lan tỏa tinh hoa ẩm thực Hà Thành
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
500 năm giữ lửa nghề đúc đồng giữa lòng Hà Nội
08:45 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phụ nữ Thượng Lâm gìn giữ và nâng tầm nghề dệt thổ cẩm
08:12 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Làng bột Tân Dương: Chuyển mình bằng công nghệ, nâng tầm nghề trăm năm
08:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phú Hòa Đông chuyển mình để gìn giữ và phát triển nghề bánh tráng
08:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân giữ nhịp cồng chiêng K’ho giữa đại ngàn
09:30 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đồ mây tre đan lên ngôi trong xu hướng tiêu dùng hiện đại
09:29 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề vẽ tranh gương xứ Huế
09:29 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thủ Độ giữ hồn nghề mộc: Vinh danh 5 nghệ nhân, lan tỏa tinh hoa Đất Tổ
18:21 | 04/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Lai Vung gìn giữ và phát triển làng nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững
16:04 | 03/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Những cánh chuồn chuồn tre ở làng nghề Thạch Xá
16:03 | 03/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề thổ cẩm giữa đại ngàn Pù Luông
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gốm Bình Đức - Di sản sống của người Chăm trước nguy cơ mai một
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gia Lai: Giỗ Tổ Làng nghề rượu Bàu Đá tri ân tiền nhân, gìn giữ hồn cốt “quốc tửu” xứ Nẫu
21:00 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Kiêu Kỵ trang trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng, tôn vinh các thế hệ nghệ nhân quỳ vàng bạc
20:57 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Lạp xưởng tươi Cần Giuộc” – Bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang hiện đại
18:20 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Lạp xưởng tươi Cần Đước” – Khẳng định giá trị đặc sản Tây Ninh trên bản đồ ẩm thực Việt
18:14 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
GẠO AN KHƯƠNG – HỚN QUẢN: DẺO THƠM HẠT NGỌC QUÊ, ĐẬM NGHĨA TÌNH ĐẤT ĐỎ
16:14 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đồ mỹ nghệ tre trúc "tí hon" hút khách du lịch
08:00 Làng nghề, nghệ nhân
Cà phê Sơn La vào vụ chăm sóc mới
08:00 Kinh tế
Lăng Dinh Hương: Kiệt tác điêu khắc đá thời hậu Lê
08:00 Văn hóa - Xã hội
Sắc thổ cẩm Tây Nguyên bền bỉ cùng năm tháng
09:00 Làng nghề, nghệ nhân
Nếp váy vùng cao và hành trình giữ hồn văn hóa Mông
09:00 Làng nghề, nghệ nhân


