Trong nhiều năm qua, các sản phẩm làng nghề truyền thống của Việt Nam đã có sự thay đổi vượt bậc nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ. Với vị trí quan trọng hiện nay, các làng nghề truyền thống đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế của các địa phương cũng như phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, trong thời kỳ hội nhập, sản phẩm làng nghề đang phải cạnh tranh khốc liệt với những sản phẩm cùng loại của các nước đặc biệt là các nước ASEAN về mẫu mã, giá cả, chất lượng, phương pháp tiếp thị, quảng bá sản phẩm… Nếu các sản phẩm làng nghề không xây dựng được thương hiệu, không tạo được dấu ấn với khách hàng thì nhất định sẽ sản phẩm cùng loại của nước ngoài lấn sân ngay trên sân nhà.

Hiện cả nước có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, nhưng qui mô sản xuất tại các DN làng nghề, các hộ sản xuất tại các làng nghề lại rất nhỏ, manh mún gây không ít khó khăn trong việc xây dựng thương hiệu sản phẩm. Vì vậy, việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm làng nghề truyền thống là yếu tố sống còn với DN làng nghề và các hộ sản xuất ở cả giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài.

Các sản phẩm làng nghề được xây dựng thương hiệu, sẽ tạo ra dấu ấn với khách hàng trong và ngoài nước. Ảnh: N.Đăng

Riêng Hà Nội chiếm tới 45% tổng số làng nghề truyền thống trong cả nước với khoảng 176.000 hộ làm nghề, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho 740.000 lao động tại cơ sở. Thời gian qua, việc duy trì, quảng bá thương hiệu làng nghề đã được các quận, huyện, thị xã quan tâm chỉ đạo thực hiện.

Điển hình như quận Tây Hồ đã đăng ký với Sở Khoa học và công nghệ cho phép Hội làng nghề truyền thống xôi Phú Thượng sử dụng địa danh và xác nhận bản đồ để đăng ký nhãn hiệu tập thể “Xôi Phú Thượng”. Quận Hà Đông tổ chức gắn thương hiệu lên sản phẩm lụa Vạn Phúc tại Hội làng nghề, đồng thời vận động 5 DN, hộ kinh doanh tham gia nghiên cứu, sản xuất theo bộ thiết kế logo sản phẩm quà tặng làng nghề lụa Vạn Phúc.

Tương tự, huyện Thường Tín đã xây dựng được 2 nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm làng nghề sơn mài Hạ Thái (xã Duyên Thái) và thêu Thường Tín bằng nguồn kinh phí TP. Làng nghề bánh Tranh Khúc cũng đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và công nghệ) công nhận nhãn hiệu tập thể và có hệ thống mã vạch riêng do HTX Tranh Khúc quản lý. Huyện Mê Linh có dự án: “Xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể hoa Mê Linh, huyện Mê Linh”...

Để các làng nghề có thể ứng dụng khoa học kỹ thuật hiệu quả, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Lưu Duy Dần cho rằng, chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan cần có chính sách ưu đãi hỗ trợ vay vốn, tiếp cận công nghệ cho các hộ sản xuất; trở thành trung gian, cầu nối trong việc đặt hàng, chuyển giao những ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất.

Theo Trung tâm Khuyến công và tư vấn phát triển công nghiệp (Sở Công thương Hà Nội), với sự khuyến khích, hỗ trợ của TP, cùng các Bộ, ngành, nhiều làng nghề trên địa bàn đã tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đổi mới thiết bị. Điển hình như làng nghề tăm Quảng Nguyên (huyện Ứng Hòa) sử dụng công nghệ mới trong sấy nguyên liệu. Làng nghề dệt len Ỷ La, La Dương, La Nội, La Phù (huyện Hoài Đức) đầu tư nhiều máy dệt len với công nghệ lập trình vi tính, dây chuyền sản xuất tự động...

Hà Nội phấn đấu trong năm 2020, tỷ trọng sản xuất làng nghề sẽ chiếm khoảng 8,5% tổng giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; xử lý ô nhiễm môi trường cho 50 làng nghề đang có mức ô nhiễm nghiêm trọng; nâng cấp cơ sở hạ tầng cho 50 làng nghề; tạo việc làm ổn định từ 800.000-1 triệu lao động nông thôn với thu nhập bình quân đạt từ 35 triệu đến 40 triệu đồng/năm… Ðể thực hiện được mục tiêu này, TP đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ làng nghề, trong đó chú trọng khuyến khích áp dụng công nghệ mới và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Theo Pháp luật xã hội