Dũng cảm vô song

Thiếu tướng Hoàng Đan và vợ, bà Nguyễn Thị An Vinh những năm 70 của thế kỷ trước

Tướng Hoàng Đan là một danh tướng nổi tiếng vì lòng dũng cảm. Và đặc biệt trải qua bao trận mạc gian nguy ông chưa bao giờ bị thương. Hình như bom đạn tránh ông. Có lần, ông làm tiểu đoàn trưởng trong một trận công đồn. Ông và người liên lạc viên giữ máy thông tin đứng từ xa trong hầm để điều khiển trận đánh, nhưng nửa chừng ra lệnh qua điện thoại xong, có vẻ các hướng tiến quân chưa tốt, nên ông cầm súng nhẩy lên trực tiếp tham gia chiến đấu. Khi trận đánh kết thúc thắng lợi, quay trở về hầm thì người 1979, ông đi xe tăng lên sông Kì Cùng Lạng Sơn để thị sát mặt trận, lúc này ông là Tư lệnh quân đoàn 5, trấn ải mặt trận phía Bắc. Tới bờ sông, ông chui ra khỏi xe tăng và đi bộ tiến sát bờ sông để nhìn sang bên kia bằng ống nhòm, bất ngờ một qua tên lửa địch bắn sang trúng xe tăng làm xe tăng bốc cháy và các chiến sĩ trong xe hy sinh. Vì vậy, mọi người hay nói đùa là ông Hoàng Đan không sợ chết.

Bữa Cơm chiều trong Dinh Độc Lập

Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, lữ đoàn xe tăng 203 tiến vào dinh Độc lập, tướng Hoàng Đan là Tư lệnh phó quân đoàn 2, ngồi trên xe đi cùng. Tới Dinh sau khi tiếp nhận sự đầu hàng của chính quyền Dương Văn Minh, sắp xếp đội hình theo đội hình tác chiến, ông và vài đồng đội đi xem xét các căn phòng trong dinh Độc Lập. Có một căn phòng to và đẹp, khi mọi người tiến vào thì trưng bày các đồ thể thao của tổng thống Thiệu. Ví dụ: vợt đánh bóng bàn, vợt tenis, súng thể thao… Bỗng ngoài sân nghe có tiếng pháo bắn cấp tập vào Dinh, ông Hoàng Đan hô anh em quay ra sẵn sàng vào vị trí chiến đấu, nhưng sau khi liên lạc lại thì được biết pháo của một đơn vị ta bắn vào vì chưa biết là quân giải phóng đã vào được Dinh Độc Lập. Ông Đan gọi điện thoại thông báo với đơn vị bạn là quân ta đã làm chủ Dinh Độc Lập nên họ ngừng bắn sau khi nhận điện thoại.

hiếu tướng Hoàng Đan chụp ảnh lưu niệm với Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thượng tướng Chu Huy Mân tại Quân đoàn 14, năm 1979

Lát sau Dương Văn Minh và Vũ Văn Mẫu được đưa trở lại Dinh Độc Lập sau khi đọc tuyên bố đầu hàng ở đài phát thanh. Họ tiếp tục ngồi ở đó cùng các thành viên khác của chính phủ đã sụp đổ.

Phó tổng thống Nguyễn Văn Huyền, người đã rời Dinh Độc Lập nửa tiếng trước khi xe tăng đến, đã quay trở lại Dinh lúc 5 giờ để đầu thú, do một người thân của ông chở ông đến bằng xe honđa.

Lúc này các đoàn xe vận tải Molotova nối đuôi nhau kéo vào trước cửa Dinh. Quảng trường giữa nhà thờ và Dinh Độc Lập trở thành một bãi đỗ rộng lớn cho xe tăng, xe tải, các tiểu đoàn phòng không, súng máy phủ đầy cành cây và bụi đỏ. Bộ binh vẫn tiếp tục tiến vào Sài Gòn, họ đi từng nhóm nhỏ 15 hoặc 20 người. Cùng với họ là các du kích trẻ đeo súng AK-47 sau lưng, súng cối và rốc két vác trên vai, những khẩu pháo nặng kĩu kịt được 2 người khiêng.

Chiều muộn, các chiến sĩ giặt giũ quần áo và phơi trên hang rào sắt của Dinh Độc Lập. Ở sân nhà thờ và trong Dinh, bộ đội bắt đầu đốt củi trên những kiềng ba chân làm từ vỏ thùng đạn và nấu những nồi cơm lớn, đun nước nóng cho anh em uống. Ông Hoàng Đan vui vẻ kể: “Trên xe tăng anh em bao giờ cũng có gạo, rau, củi, ... Thậm chí có xe còn mang theo lồng nuôi dăm chú gà con. Đến đâu là hạ bếp nấu nướng, cơm ăn xong dành một chút cho đàn gà. Lâu lâu mổ gà và chiến sĩ được chén bữa thịt tươi.”

Khoảng 6 giờ, ông Hoàng Đan ngồi quây quần ăn cơm với một tốp chiến sĩ xe tăng. Bữa ăn đơn giản chỉ có cơm trắng, rau luộc, và ruốc mặn, tuy vậy ai cũng vui vì chiến tranh đã kết thúc. Đây là bữa cơm hòa bình đầu tiên. Từ nay mọi người có thể trở về với mẹ, với vợ… Cái ngày mơ ước tưởng như xa xôi ấy, nay đã thành hiện thực. Nắng vàng rải rác trong sân của Dinh Độc Lập, mùi khói của củi cháy thơm ngai ngái. Trời xanh thẫm đặc biệt. Tiếng hò, hát, hô khẩu hiệu vẳng từ những đoàn mít tinh ngoài đường. Bỗng Dương Văn Minh bước tới ngập ngừng xin gặp ông Hoàng Đan nói: “Bây giờ mọi việc đã xong hết, tình hình đã ổn định. Nên tôi xin phép ông cho tôi được về qua nhà. Cần việc gì các ông cho người gọi, tôi sẽ đến …” Tướng Hoàng Đan mỉm cười, lịch sự nói: ”Các ông hãy ở lại đây để chúng tôi bảo vệ các ông. Ở đây các ông được tuyệt đối an toàn. Bây giờ xin mời ông ăn một bữa cơm chung vui với chúng tôi. Ông hãy nếm thử xem cơm của Việt cộng có ngon không? Nào xin mời ông… Các chiến sỹ lùi ra, nhường cho Tổng thống Việt Nam Cộng hòa một chỗ. Vẻ căng thẳng trên gương mặt Dương Văn Minh biến mất, ông ta lúng túng xin phép từ chối, nói lời cám ơn và quay trở lại văn phòng.

Nhớ đến bạn bè các đồng đội đã ngã xuống trong những trận đánh tiến về Sài Gòn, ông Hoàng Đan chợt rưng rưng nước mắt. Thắng lợi ngày hôm nay có được nhờ bao nhiêu xương máu của họ đóng góp. Tổ quốc không bao giờ quên công lao các liệt sỹ đã cống hiến cuộc đời thanh xuân của mình cho HÒA BÌNH, ĐỘC LẬP, TỰ DO của nhân dân.