Tranh tre hun khói – thương hiệu nổi danh Kinh Bắc

LNV - Xã Xuân Lai, huyện Gia Bình (Bắc Ninh) nổi tiếng với làng nghề mây tre đan có bề dày lịch sử hàng trăm năm. Để làm nên sự thành công đó không thể không nhắc đến những nghệ nhân, thợ nghề giỏi, họ không chỉ sáng tạo ra những sản phẩm khác biệt mà còn đưa thương hiệu “tre hun khói” ngày một vươn xa.
Nghề mây tre đan Xuân Lai nổi tiếng ở Bắc Ninh

Nghề làm tre trúc ở xã Xuân Lai (huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) không biết có tự bao giờ. Chỉ biết rằng, bao thế hệ người Xuân Lai đã in sâu trong kí ức hình ảnh cây tre chất ngất quanh làng, tiếng đục đẽo kì cạch rộn rã.


Làng Xuân Lai - nơi gắn với nghề làm đồ tre từ lâu đời


Theo những người thợ lâu năm, để chế tác sản phẩm phải chọn những cây tre, trúc tốt có dóng đều, thẳng, không sâu, mấu nhỏ. Tùy loại sản phẩm mà người thợ chọn loại cây to hay nhỏ, độ trưởng thành của cây để đảm bảo độ bền vững cho sản phẩm. Tiếp đó, tre, trúc sẽ được ngâm dưới bùn ao trong 4 tháng, sau đó vớt lên, làm sạch lớp vỏ ngoài và đưa vào lò đất hun khói, tạo độ bền, tránh mối mọt.


Lò đất hun tre được bít kín, chỉ có khói và không có lửa


Tuỳ thuộc vào màu sắc yêu cầu, thời gian được điều chỉnh phù hợp: Nếu là màu nâu, thời gian sẽ ngắn hơn; màu đen bóng yêu cầu thời gian hun dài hơn và có thể phải hun nhiều lần hơn.

“Thổi hồn” cho tre Việt

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có nghề làm tre, nứa hun khói độc đáo, lại được tiếp xúc, sử dụng những sản phẩm do chính quê hương mình làm ra, nên ngay từ nhỏ, ông Kỷ mê mẩn những sản phẩm độc đáo này.

Năm 15 tuổi, ông Kỷ theo các thợ trong làng để học nghề làm tre nứa. Tuy nhiên, nhận thấy làng nghề chủ yếu sản xuất các sản phẩm tre, nứa dùng trong sinh hoạt thường ngày và không mang lại giá trị cao. Bản thân lại là một người yêu văn hoá nghệ thuật và luôn tìm tòi sáng tạo, đổi mới nên ông luôn đau đáu ước mơ sẽ tạo ra sản phẩm từ tre nứa mang thương hiệu riêng. Nghĩ là làm, năm 1999, ông Kỷ mạnh dạn tiên phong trong sản xuất các sản phẩm tranh tre, nứa hun khói lấy cảm hứng, chủ đề từ dòng tranh dân gian Đông Hồ.


Hơn 20 năm gắn bó với nghề, ông Kỷ đã làm ra hàng nghìn sản phẩm từ đôi bàn tay tài hoa

“Để hoàn thành 1 bức tranh tre hun khói phải mất từ 6-7 tháng kể từ khâu đầu tiên chọn tre, ngâm tre, hun khói, ghép mảnh, vẽ, cạo tạo hình, phủ bóng, đóng khung. Làm tranh tre đòi hỏi người thợ phải có khiếu nghệ thuật, chứ không đơn thuần giống như làm sản phẩm truyền thống: Bàn ghế, giá sách, xích đu...” nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ chia sẻ.


Ông Kỷ tỉ mỉ trong từng tác phẩm của mình


Năm 2011, ông Kỷ được trao tặng danh hiệu nghệ nhân làng nghề Việt Nam. Ông được biết đến với các tác phẩm nổi tiếng như: Bộ tranh vinh hoa – phú quý, bộ tranh tre tứ quý hun khói - sản phẩm OCOP 3 sao tỉnh Bắc Ninh.

Ông Nguyễn Văn Vượng - Chủ tịch Hội nông dân xã Xuân Lai cho biết: “Bên cạnh tập trung sản xuất, những năm qua nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ đã tiếp tục dạy nghề cho nhiều lớp thợ kế cận. Hàng năm ông đều tập trung truyền nghề cho hàng chục lao động không có việc làm, các học viên trẻ nhằm định hướng tạo công việc cho mọi người. Ông cũng tham gia thực hiện giảng dạy nghề theo chương trình Khuyến công tỉnh Bắc Ninh…”

Dù ra đời muộn hơn so với lịch sử làng nghề nhưng nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ đã khẳng định vị trí của tranh tre, nứa hun khói trong văn hoá truyền thống làng nghề, càng khẳng định thành quả cho sự tìm tòi, sáng tạo của người Xuân Lai trong quá trình lưu giữ nghề truyền thống, phát triển dòng tranh mang đậm chất Việt Nam./.

Bài, ảnh: Phương Linh





Tin liên quan

Tin mới hơn

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

LNV - Với hơn 2 ha chè Shan tuyết, gia đình bà Ma Thị Hường ở xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên thu trên 120 triệu đồng mỗi năm từ chè. Từ khi tham gia hợp tác xã, gia đình bà được hướng dẫn chăm sóc, thu hái và có nơi thu mua. Câu chuyện của bà Hường cho thấy cây chè bản địa đang đem lại sinh kế như thế nào cho người dân làng nghề Bản Mộc.
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

LNV - Giữa những đồi chè xanh mướt của xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, nghề trồng và chế biến chè từ lâu đã gắn bó với đời sống của người dân xóm Tân Quy. Từ những nương chè nhỏ phục vụ sinh hoạt gia đình, cây chè dần trở thành nguồn sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập, gìn giữ nghề truyền thống và tạo nên những đổi thay trên vùng quê.
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

LNV - Từ một người thợ học nghề gốm năm 1959, Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ đã dành nhiều thập kỷ truyền nghề, cải tiến kỹ thuật và đưa sản phẩm gốm Đông Thành đến với thị trường. Câu chuyện của ông gợi mở một hướng đi thiết thực: bảo tồn nghề truyền thống phải gắn với tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

LNV - Từ những nương chè trung du bám rễ qua nhiều thế hệ, làng nghề chè xóm Bình Nguyên (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), được công nhận ngày 31/12/2025, đang từng bước chuyển mình: giữ gìn tinh hoa chế biến thủ công, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và mở ra hướng đi mới gắn với du lịch trải nghiệm.
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

LNV - Từ những bếp lửa ven quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, Làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Bước sang giai đoạn mới, địa phương tập trung chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ môi trường, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy thành lập hợp tác xã để nâng thu nhập cho người làm nghề.
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 dự kiến quy tụ gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với 166 gian hàng quốc tế, cùng sự tham gia của 24 tỉnh, thành phố trong cả nước. Sự kiện được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá tinh hoa nghề thủ công truyền thống, thúc đẩy kết nối giao thương và phát triển làng nghề theo hướng xanh, bền vững

Tin khác

Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

LNV- Tối 14/11, trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), các nhà thiết kế đến từ 12 quốc gia đã cùng tạo nên đêm trình diễn Global Craft Fashion Show 2026, mang đến những sắc màu văn hóa đặc sắc. Từ lụa Việt thếp vàng đến những chất liệu dệt, nhuộm và chế tác thủ công truyền thống, mỗi bộ sưu tập kể một câu chuyện riêng về di sản, sự sáng tạo và khát vọng đưa nghề thủ công đến gần hơn với đời sống đương đại.
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

LNV - Từ nền tảng những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi và làng nghề đã được công nhận, xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) đang nâng tầm chè Shan tuyết Bằng Phúc thông qua bảo tồn nguồn gen, sản xuất an toàn, liên kết tiêu thụ gắn với du lịch trải nghiệm.
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

LNV - Gắn bó với những gốc chè Shan tuyết cổ thụ và phương thức chế biến truyền thống, thôn Bản Mộc (xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề chè Shan tuyết. Danh hiệu ghi nhận nỗ lực gìn giữ nghề của nhiều thế hệ, đồng thời mở ra cơ hội để chè Bản Mộc nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu.
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

LNV - Tối 13/11, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Sự kiện quy tụ 200 nghệ nhân, nhà thiết kế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, mở ra cơ hội hợp tác về truyền nghề, thiết kế và phát triển thị trường cho sản phẩm thủ công.
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, đồng chí Phạm Hoàng Sơn vừa ký Quyết định số 2917/QĐ-UBND về việc thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, nghệ nhân, thợ giỏi và tổ chức, cá nhân có công đưa nghề mới về các địa phương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

LNV - Trong không gian văn hóa phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc, đồng thời kết nối làng nghề với phố nghề, góp phần lan tỏa giá trị di sản và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

LNV - Trong không gian văn hóa giàu dấu ấn lịch sử của khu phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” không chỉ giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc mà còn mở ra cơ hội kết nối làng nghề với phố nghề, đưa tinh hoa thủ công mỹ nghệ đến gần hơn với công chúng. Đây là hướng đi thiết thực trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy sáng tạo và phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

LNV - Bình Liêu (Quảng Ninh) không chỉ sở hữu cảnh sắc núi rừng hùng vĩ, đẹp tựa như tranh mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa, nghề truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Đây là nguồn lực để phát triển kinh tế nông thôn, được minh chứng qua câu chuyện miến dong của Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu với hướng đi kết hợp bản sắc truyền thống - khoa học công nghệ - thị trường.
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

LNV - Đến thôn Khả Lĩnh, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai hỏi thăm nhà ông bà Đông- Nga nuôi ong thì từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết. Trong số 3 hộ nuôi ong lấy mật tại địa phương, gia đình ông Nguyễn Văn Đông và bà Nguyễn Lê Hằng Nga là hộ có quy mô lớn nhất với 200 đàn ong mật, mang lại nguồn thu nhập vài trăm triệu mỗi năm và góp phần làm giàu cho gia đình, làm đẹp cho mảnh đất quê hương.
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

LNV - Hơn một thế kỷ gắn bó với cây trầu, người dân Vĩnh Thuận Đông đang củng cố liên kết sản xuất và phát triển du lịch nông nghiệp để nâng giá trị làng nghề
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống  vươn ra thị trường quốc tế

Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế

LNV - Từ làng đúc gang truyền thống, Mỹ Đồng (Hải Phòng) đang từng bước chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bằng việc đổi mới phương thức sản xuất và mở rộng thị trường, các cơ sở kim khí tại đây đã và đang đưa sản phẩm của làng nghề vươn ra thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế kim khí Việt Nam.
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

LNV - Phát triển làng nghề xanh là yêu cầu cấp thiết nhằm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn nghề truyền thống và bảo vệ môi trường. Các chuyên gia cho rằng cần đẩy mạnh công nghệ sạch, hoàn thiện hạ tầng xử lý chất thải và xây dựng chính sách phù hợp từng ngành nghề, hướng tới phát triển bền vững
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

LNV - Chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội tổ chức chương trình trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm văn hóa “Tinh hoa hội tụ” tại Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, từ ngày 03/11/2026 đến ngày 03/01/2027.
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

LNV - Cách trung tâm Hà Nội gần 20km về phía Nam, làng nghề sơn mài Hạ Thái (nay thuộc xã Hồng Vân, Thành phố Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ lưu giữ kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi đây còn mở ra những trải nghiệm mới, đưa du khách đến gần hơn với chất liệu sơn ta và nghệ thuật sơn mài truyền thống.
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức

Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức

LNV- Từ hồi trống báo hiệu ngày tựu trường đến những nhịp trống rộn ràng trong đêm hội Trung thu, âm thanh ấy đã len vào ký ức và trở thành một phần quen thuộc của đời sống văn hóa Việt. Thế nhưng, phía sau mỗi nhịp trống ấy là những ngày tháng lao động bền bỉ của người thợ Đọi Tam. Hơn nghìn năm qua, từ đôi tay người thợ, những chiếc trống vẫn nối dài hành trình, mang âm hưởng của làng nghề đến khắp mọi miền.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Trường Mầm non Yên Viên " Tri ân người gieo mầm yêu thương" - Kết nối những thế hệ, lan tỏa giá trị nghề giáo

Trường Mầm non Yên Viên " Tri ân người gieo mầm yêu thương" - Kết nối những thế hệ, lan tỏa giá trị nghề giáo

Hướng tới Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Trường Mầm non Yên Viên tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ nhà giáo với chủ đề “Tri ân người gieo mầm yêu thương”. Không chỉ là dịp tôn vinh những đóng góp thầm lặng của đội ngũ giáo viên, chương trình
Hội Hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ thành phố Hà Nội (HAVIFA) giới thiệu sách "Cẩm nang Kinh doanh với Ấn Độ"

Hội Hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ thành phố Hà Nội (HAVIFA) giới thiệu sách "Cẩm nang Kinh doanh với Ấn Độ"

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Hội Hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ thành phố Hà Nội (HAVIFA) tổ chức chương trình giao lưu và giới thiệu sách Cẩm nang kinh doanh với Ấn Độ.
“Xin chào Cà Mau 2026” đưa đặc sản, sản phẩm OCOP ra Hà Nội

“Xin chào Cà Mau 2026” đưa đặc sản, sản phẩm OCOP ra Hà Nội

ocopvietnam - Từ ngày 24 đến 29-11, tỉnh Cà Mau tổ chức sự kiện “Xin chào Cà Mau 2026” tại Hà Nội với 30 gian hàng giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản, du lịch và cơ hội đầu tư. Trước đó, Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 21 đến 25-
Diễn đàn Đầu tư và Kinh doanh quốc tế:  Thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu

Diễn đàn Đầu tư và Kinh doanh quốc tế: Thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 18/11/2026, tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) đã tổ chức Diễn đàn Đầu tư và Kinh doanh quốc tế nhằm kết nối chính sách với thực tiễn, chia sẻ giải pháp và thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh tại thị trường nước ngoài, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tham dự diễn đàn có trên 200 đại biểu đại diện cho các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia kinh tế, tổ chức tài chính, hiệp hội, doanh nghiệp và các tổ chức trong nước, quốc tế.
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

LNV - Với hơn 2 ha chè Shan tuyết, gia đình bà Ma Thị Hường ở xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên thu trên 120 triệu đồng mỗi năm từ chè. Từ khi tham gia hợp tác xã, gia đình bà được hướng dẫn chăm sóc, thu hái và có nơi thu mua. Câu chuyện của bà Hường cho thấ
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động