Tranh tre hun khói – thương hiệu nổi danh Kinh Bắc
Nghề làm tre trúc ở xã Xuân Lai (huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) không biết có tự bao giờ. Chỉ biết rằng, bao thế hệ người Xuân Lai đã in sâu trong kí ức hình ảnh cây tre chất ngất quanh làng, tiếng đục đẽo kì cạch rộn rã.
Làng Xuân Lai - nơi gắn với nghề làm đồ tre từ lâu đời
Theo những người thợ lâu năm, để chế tác sản phẩm phải chọn những cây tre, trúc tốt có dóng đều, thẳng, không sâu, mấu nhỏ. Tùy loại sản phẩm mà người thợ chọn loại cây to hay nhỏ, độ trưởng thành của cây để đảm bảo độ bền vững cho sản phẩm. Tiếp đó, tre, trúc sẽ được ngâm dưới bùn ao trong 4 tháng, sau đó vớt lên, làm sạch lớp vỏ ngoài và đưa vào lò đất hun khói, tạo độ bền, tránh mối mọt.
Lò đất hun tre được bít kín, chỉ có khói và không có lửa
Tuỳ thuộc vào màu sắc yêu cầu, thời gian được điều chỉnh phù hợp: Nếu là màu nâu, thời gian sẽ ngắn hơn; màu đen bóng yêu cầu thời gian hun dài hơn và có thể phải hun nhiều lần hơn.
“Thổi hồn” cho tre Việt
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có nghề làm tre, nứa hun khói độc đáo, lại được tiếp xúc, sử dụng những sản phẩm do chính quê hương mình làm ra, nên ngay từ nhỏ, ông Kỷ mê mẩn những sản phẩm độc đáo này.
Năm 15 tuổi, ông Kỷ theo các thợ trong làng để học nghề làm tre nứa. Tuy nhiên, nhận thấy làng nghề chủ yếu sản xuất các sản phẩm tre, nứa dùng trong sinh hoạt thường ngày và không mang lại giá trị cao. Bản thân lại là một người yêu văn hoá nghệ thuật và luôn tìm tòi sáng tạo, đổi mới nên ông luôn đau đáu ước mơ sẽ tạo ra sản phẩm từ tre nứa mang thương hiệu riêng. Nghĩ là làm, năm 1999, ông Kỷ mạnh dạn tiên phong trong sản xuất các sản phẩm tranh tre, nứa hun khói lấy cảm hứng, chủ đề từ dòng tranh dân gian Đông Hồ.
Hơn 20 năm gắn bó với nghề, ông Kỷ đã làm ra hàng nghìn sản phẩm từ đôi bàn tay tài hoa
Ông Kỷ tỉ mỉ trong từng tác phẩm của mình
Năm 2011, ông Kỷ được trao tặng danh hiệu nghệ nhân làng nghề Việt Nam. Ông được biết đến với các tác phẩm nổi tiếng như: Bộ tranh vinh hoa – phú quý, bộ tranh tre tứ quý hun khói - sản phẩm OCOP 3 sao tỉnh Bắc Ninh.
Ông Nguyễn Văn Vượng - Chủ tịch Hội nông dân xã Xuân Lai cho biết: “Bên cạnh tập trung sản xuất, những năm qua nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ đã tiếp tục dạy nghề cho nhiều lớp thợ kế cận. Hàng năm ông đều tập trung truyền nghề cho hàng chục lao động không có việc làm, các học viên trẻ nhằm định hướng tạo công việc cho mọi người. Ông cũng tham gia thực hiện giảng dạy nghề theo chương trình Khuyến công tỉnh Bắc Ninh…”
Dù ra đời muộn hơn so với lịch sử làng nghề nhưng nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ đã khẳng định vị trí của tranh tre, nứa hun khói trong văn hoá truyền thống làng nghề, càng khẳng định thành quả cho sự tìm tòi, sáng tạo của người Xuân Lai trong quá trình lưu giữ nghề truyền thống, phát triển dòng tranh mang đậm chất Việt Nam./.
Bài, ảnh: Phương Linh
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững
18:56 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội
16:32 | 04/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu
07:00 | 30/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026
19:49 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Kiến An khai mạc Tuần lễ xúc tiến thương mại OCOP và đặc sản vùng miền
16:15 OCOP
Festival OCOP Việt Nam 2026 đưa 350 gian hàng về phố đi bộ Nguyễn Huệ
16:15 OCOP
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 OCOP
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa
10:30 Tin tức



