Trà sen hay chè sen là tên gọi chỉ loại trà ướp hương sen. Trà sen được coi là một loại trà đại diện của văn hóa trà Việt Nam, đóng góp vào nền văn hóa trà thế giới. Trà sen trở thành một tinh thần đặc trưng của văn hóa trà Việt Nam, mang trong đó nhiều triết lý, lịch sự và lòng kính trọng. Một nơi lý tưởng để thưởng thức trà sen cổ truyền là dưới mái hiên. Người uống trà ngồi xếp bằng trên sập gỗ. Cảnh quan nếu có thì trông ra hồ sen xanh ngát mênh mang gió. Người uống trà có thể ngắm cảnh, làm thơ, hàn huyên tâm sự hay trầm ngâm tự tại.

Thành viên HTX thu hoạch chè tại HTX chè Vân Dũng

Theo nhiều tài liệu và các nghệ nhân làm trà chia sẻ : “Để làm được Trà sen như ý các nghệ nhân phải rất kỳ công. Muốn có trà ngon, chỉ hái những búp trà loại "một tôm hai lá" và phải hái nhanh, nhẹ nhàng, không để búp bị nhàu nát. Loại trà ngon là sau khi sao phải còn lại một lượng nước nhất định từ 5-7%. Trà hái xong không ướp hương ngay mà phải để trong chum đất, trên ủ lá chuối, ướp từ 20-30 ngày nhằm làm giảm độ chát và để cánh trà phồng lên hút được nhiều hương. Một cân trà ướp hương sen cần có 1000-1400 bông sen, mà phải đúng loại sen ở đầm Đồng Trị, Thủy Sứ, làng Quảng Bá, Hồ Tây (sen ở đây có trăm cánh và hương thơm đặc biệt mà sen ở những nơi khác không có). Sen được hái khi trời vừa mới ửng sáng, lúc còn e ấp hơi sương, tinh túy của đất trời còn đọng lại trong đài nhụy sen. Bông sen còn đẫm sương được tách lấy phần hạt gạo rồi rải đều, cứ một lớp trà một lớp gạo sen. Sau cùng phủ một lớp giấy bản. Ướp như vậy liên tục 7-9 lần, mỗi lần ướp xong lại sấy khô rồi mới ướp tiếp. Công phu là thế nên một ấm trà sen có thể uống hàng chục tuần trà. Nước trong rồi, hương sen còn ngan ngát”.

Từ những cây trà nhất là Trà vùng Tân Cương Thái Nguyên, thông qua bàn tay các nghệ nhân đã tạo thành những cánh trà cao cấp... Bằng những cánh trà mạn đó, các nghệ nhân vùng trà đã nghĩ ra cách thức sao ướp với những bông sen vùng Hồ Tây để tạo nên một thượng phẩm đặc biệt là Trà ướp Sen Tây Hồ.

Đến thương hiệu được nhiều khách hàng yêu mến

Dựa trên những chất liệu sẵn có từ Trà và Sen, những bí quyết sản xuất chè gia truyền tại vùng đất Tân Cương. HTX chè Vân Dũng đã tạo nên nhiều sản phẩm Trà ướp Sen được khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng. HTX chè Vân Dũng được thành lập năm 2021, Giám đốc Đào Thị Hồng Nhung sinh ra trong một gia đình làm nghề chè truyền thống hơn 35 năm. Không đành lòng để thương hiệu trà 35 năm của bố mẹ thụt lùi, cô gái trẻ Hồng Nhung quyết định động viên mẹ nâng tầm cơ sở kinh doanh sản xuất chè Vân Dũng lên thành mô hình hợp tác xã. Thay đổi cách kinh doanh để theo kịp xu thế, duy trì thương hiệu trà Vân Dũng, tạo công ăn việc làm cho hàng chục hộ gia đình tại vùng nguyên liệu với thu nhập ổn định, đời sống ngày càng được nâng cao.

Trà sen Vân Dũng đóng hộp

Ngay từ đầu HTX chè Vân Dũng đã xác định được đối tượng khách hàng của mình là các bạn trẻ, đặc biệt là những bạn ít có thời gian nên HTX có nhiều sản phẩm chè sen phù hợp như: Hồng liên trà, Trà sen hồng hay Liên trà bách phúc với giá cả phù hợp với từng đối tượng khách hàng. Để tạo lòng tin đối với khách hàng, ngay từ đầu HTX đã áp dụng tiêu chuẩn ISO 2200-2018, ATTP hay quản lý sản phẩm theo tiêu chí OCOP vv…Đồng thời HTX cũng tích cực thực hiện chuyển đổi số như: mã định danh, mã Qr, bán hàng trên các trang thương mại điện tử như: shopee, lazada hay voso vv....Với bí quyết gia truyền cùng với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại, các sản phẩm Trà sen Vân Dũng luôn có thời gian lưu hành từ 6 tháng đến 1 năm. Khi uống các sản phẩm từ Trà sen Vân Dũng khách hàng sẽ thấy nhiều sự khác biệt như ngay khi mở gói sen mùi hương thơm tự nhiên từ sen nồng đâm và lâu, khi uống trà vị ngọt hậu rất lâu và đậm. Đặc biệt hơn chè sen Vân Dũng còn có thể kết hợp được với nhiều loại bánh truyền thống của dân tộc như : bánh cốm, kẹo lạc hay bánh trung thu.

Trộn gạo sen với chè của HTX chè Vân Dũng

Chia sẻ với phóng viên chị Đào Thị Hồng Nhung – Giám đốc HTX chè Vân Dũng cho biết: “Vùng đất Tân Cương vốn nhiều làng nghề chè truyền thống, bản thân gia đình chị cũng đã có 35 năm kinh nghiệm làm trà. Tuy nhiên trên thị trường chè Tân Cương luôn bị làm nhái gây mất uy tín, quyết tâm không để nghề của gia đình mai một và mong muốn khách hàng thấy được giá trị đích thực của cây chè Tân Cương. Chị đã thành lập HTX chè Vân Dũng để đi theo hương chuyên nghiệp. Những ngày đầu thành lập đúng thời gian đại dịch Covid-19, HTX đã rất khó khăn trong việc tìm đầu ra, song HTX luôn được sự động viên và hỗ trợ kịp thời của chính quyền cũng như các cơ quan chuyên môn về kỹ thuật và hỗ trợ máy móc như: máy hút chân không, máy sấy và được kết nối với các hoạt động thương mại như hội chợ, hội thảo phát triển doanh nghiệp. Đến nay, khi đại dịch đi qua, HTX đã có thương hiệu nhất định đơn cử các sản phẩm từ Trà sen mỗi ngày HTX tiêu thụ từ 50kg - 70kg”. Đồng thời chị cũng cho biết: “ Trong thời gian tới chị cũng sẽ mở rộng quy mô sản xuất, tham gia chuổi liên kết phát triển du lịch cộng đồng như mở lớp dậy làm Trà sen đón du khách đến tham quan và trải nghiệm tại Tân Cương phát huy tối đa giá trị cây chè vùng đất nơi đây”.

Chè sen Vân Dũng đóng gói hút chân không

Chia sẻ với phóng viên anh Đặng Văn Thìn – làm trong lĩnh vực xây dựng tại Thịnh Đán, Thành phố Thái Nguyên khách hàng quen thuộc với HTX Trà sen Vân Dũng cho biết: “Anh chưa từng thấy sản phẩm chè sen nào đặc biệt như các sản phẩm của HTX chè Vân Dũng, rất đậm và ngọt hậu rất lâu và đặc biệt không gây mất ngủ. Anh luôn dùng các sản phẩm từ Trà sen của HTX chè Vân Dũng”.

Theo kế hoạch số: 3483/QĐ-UBND Thái Nguyên, ngày 09 tháng 11 năm 2021. Thì việc thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Trọng tâm là phát triển các sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực, thế mạnh của tỉnh; nâng cao chất lượng, giá trị cây chè và sản phẩm trà; hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, sản xuất nông nghiệp an toàn, hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, tạo ra sản phẩm có thương hiệu, giá trị, hiệu quả kinh tế, sức cạnh tranh cao trên thị trường trong nước và xuất khẩu. Thực hiện hiệu quả các chính sách khuyến khích sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản để thu hút các thành phần kinh tế, nhất là các doanh nghiệp có năng lực và kinh nghiệm; phát triển kinh tế tập thể; tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại; hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp của tỉnh. Đây sẽ là động lực để các HTX nói chung và HTX chè Vân Dũng nói riêng phát triển trong thời gian tới. Và các sản phẩm Trà sen Vân Dũng xứng đáng tự hào thương hiệu chè Thái Nguyên.