Trải dài trên con đường Mai Bá Hương thuộc xã Lê Minh Xuân (huyện Bình Chánh, TP. HCM) với lịch sử hình thành và phát triển gần 100 năm, làng nhang này là một trong những nơi sản xuất nhang lớn nhất khu vực Nam bộ. Không chỉ nổi tiếng về số lượng, mà nhang Lê Minh Xuân còn thu hút khách hàng bởi tốc độ cháy chậm và mùi thơm dễ chịu, không gây hại đến sức khỏe người sử dụng. Năm 2014, làng nhang Lê Minh Xuân còn vinh dự được công nhận là làng nghề truyền thống, tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho làng nghề tiếp tục duy trì và phát triển.

Làng nhang Lê Minh Xuân rực rỡ sắc màu những ngày cận Tết

Theo ông Nguyễn Văn Bảy (55 tuổi), người đã có kinh nghiệm gần 20 năm trong nghề làm nhang truyền thống cho biết, để làm ra một nén nhang phải trải qua rất nhiều công đoạn. Đầu tiên là đem nhuộm tăm nhang (loại được sản xuất sẵn) với nhiều màu sắc khác nhau như đỏ, vàng, tím,… Người dân đem nhúng phần tăm nhang vào phần bột nhuộm đỏ tươi rồi cầm lên vẩy thật mạnh bó tăm để màu nhuộm không bị đọng lại. Sau đó đem những bó tăm nhang vừa được nhuộm màu ra nắng để phơi khô.

Những tăm nhang được se tròn đều

Tiếp đến, người thợ thực hiện công đoạn trộn bột se nhang. Bột này được làm chủ yếu từ mùn cưa của thân cây dó bầu, cây lồng mức,... trộn cùng một số loại bột hương khác như: hương trầm, hương quế, hương tùng.,… Sau khi trộn xong, thành phẩm sẽ là một hỗn hợp bột màu vàng, có tính kết dính cao và có mùi hương dịu nhẹ. Lúc này, người thợ sẽ chuẩn bị công đoạn se nhang, họ xếp chồng từng bó tăm nhang đã nhuộm màu vào khay, rồi đổ bột nhang vào phễu và cho máy se nhang hoạt động. Qua các khe nhỏ của máy, từng cây nhang thành phẩm tròn đều ra đời. Trước đây, công đoạn se nhang chủ yếu được làm bằng tay, người thợ phải khéo léo mới có thể se được những cây nhang đẹp. Tuy nhiên, ngày nay với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, những hộ gia đình làm nhang đã sử dụng nhiều máy móc hiện đại cho công đoạn se nhang nhằm giúp công việc trở nên dễ dàng hơn, gia tăng năng suất làm việc cũng như giảm sức lao động chân tay.

Ông Nguyễn Văn Bảy miệt mài với công việc làm nhang của mình

Cuối cùng, người thợ đem số nhang đã se ra phơi khô trực tiếp dưới ánh nắng. Nếu gặp những ngày mưa, người dân sẽ đưa vào máy sấy khô để có thể đảm bảo năng suất sản xuất và hoàn thành đúng đơn hàng cho khách hàng. Thành quả sau khoảng 1 ngày phơi sẽ là những bó nhang thành phẩm mang sắc màu đỏ vàng tươi thắm và có hương thơm thoang thoảng vô cùng dễ chịu.

Với quy trình sản xuất ngày một hiện đại, trung bình mỗi ngày 1 hộ gia đình có thể sản xuất từ 30 – 50 thiên (1000 cây/thiên) nhang cung cấp ra thị trường, giá cả dao động từ 30 – 50 nghìn đồng/thiên tùy loại. Gặp những dịp cao điểm như lễ Tết con số này có thể lên đến 100 – 500 thiên do nhu cầu sử dụng nhang của người dân tăng cao. Ông Bảy chia sẻ, những lúc cận ngày lễ Tết, bà con phải đẩy nhanh tiến độ công việc, làm từ sáng sớm đến chiều tối, cả ngày không ngơi tay.

Trải qua bao thăng trầm, thời gian có thể làm thay đổi nhiều thứ, tuy nhiên mỗi năm vào những ngày này, khi không khí năm mới đang tràn ngập ở khắp nơi thì trên con đường Mai Bá Hương người dân vẫn rộn ràng sản xuất nhang ngày Tết. Hàng nghìn cây nhang thơm thành phẩm đã được đưa ra thị trường và kính dâng lên bàn thờ tổ tiên góp phần thể hiện giá trị thiêng liêng trong tập tục văn hóa dân tộc Việt Nam. Nét đẹp văn hóa xưa của một làng nghề truyền thống cách đây gần 100 năm vẫn được bảo tồn, gìn giữ và phát triển cùng với xã hội hiện đại.

Bài: Cẩm Nhung
Ảnh: Hồ Phát