Bà Thúy và bà Út là một những những người trong ấp 8 nói riêng và toàn xã Tân Lộc Bắc nói chung vẫn lưu giữ nghề dệt chiếu.

Những người hết mình với công việc này, thật sự là những nghệ nhân, họ sống với nghề không chỉ vì miếng cơm, tấm áo, mà còn vì cái tâm của con người, đối với mảnh đất quê hương đã nuôi sống mình. Hơn 40 năm qua, bà Phan Thị Út, ấp 8, xã Tân Lộc Bắc luôn duy trì nghề dệt chiếu lát truyền thống của địa phương. Để giữ gìn nghề truyền thống này dù trãi qua không ít thăng trầm của nghề với những bắp bênh từ nguyên liệu hay nhu cầu thị trưởng giảm nhưng bà vẫn quyết theo nghề. Mục đích của việc duy trì nghề với bà không chỉ là để cải thiện đời sống gia đình mà còn có cơ hội để nhắc nhở và truyền dạy nghề cho thế hệ con cháu, người dân cùng biết yêu nghề, học nghề và giữ nghề truyền thống mà ông cha mình để lại. Bà Phan Thị Út, ấp 8, xã Tân Lộc Bắc, cho biết: “Trước đây mẹ bà là người truyền nghề cho bà, nay mẹ bà đã già yếu gần 90 tuổi nên không dệt nữa, bà dù không mấy khỏe mạnh nhưng vẫn quyết theo nghề tới khi nào bà làm hết nổi mới thôi, bà còn dạy nghề lại cho con dâu mình để tiếp tục duy trì, bà làm không chỉ vì đam mê mà còn cho thu nhập rất khá, mỗi ngày bà dệt khoảng 3 chiếc, có tiền chi tiêu thường xuyên ổn định”.

Để hoàn thành chiếc chiếu cần có sự phối hợp nhịp nhàng của 2 người.

Nối nghề từ mẹ khi bà mới 14 tuổi, cùng mẹ bà dệt chiếu bán cho thương lái khắp nơi, đến khi lập gia đình bà vẫn tiếp tục mưu sinh bằng nghề dệt chiếu cùng khung dệt và các trang thiết bị do chồng bà tự chế tạo ra, cũng từ nghề này mà bà đã có cuộc sống ổn định và nuôi các con nên người. Hiện nay, dù cuộc sống hiện đại, lượng người sử dụng những mặt hàng tiện lợi ngày càng chiếm ưu thế, chiếu lát dần xa thị trường của người tiêu dùng nhưng bà vẫn không bỏ nghề dù bao người đã không còn dệt nữa. Bà cho biết thêm: “Tuy có vài năm khó khăn người dùng chiếu ít dần nhưng một bộ phận người dân vẫn chuộng lại chiếu lát, nay bà không đan bỏ mối như trước mà đa phần người ta đến đặt hàng mới dệt, có lúc dệt không kịp giao nên bà rất phấn khởi cho cái nghề của bà”. Đam mê làm chiếu nhưng bà vẫn chu toàn việc gia đình, tranh thủ những lúc rảnh rỗi bà cùng một số chị em gần nhà dệt chiếu. Bình quân, mỗi tháng bà dệt và xuất bán khoảng 20-30 đôi chiếu gồm chiếu thường và chiếu lẫy với giá từ 400-600 ngàn đồng/đôi, mỗi tháng thu nhập từ 12-15 triệu đồng.

Những chiếc chiếu dệt xong được bà Út tỉa lại những tua lát cho gọn gàn giao khách.

Chị Nguyễn Thị Thúy, chi hội trưởng phụ nữ ấp 8, xã Tân Lộc Bắc cũng vậy, dù công việc gia đình, việc xã hội bộn bề chị vẫn thường xuyên dệt chiếu để nghề không mai mọt, làm vì thích nghề và thêm thu nhập cho gia đình. Chị Thúy, chia sẻ: “Ấp trước đây hầu hết nhà nào cũng dệt chiếu nhưng nay chỉ có khoảng 5-6 hộ trong đó có chị, do nuôi tôm nên nguyên liệu từ lát mất dần, người dân bỏ dần nghề dệt chiếu này, chị dệt cùng các chị em để bán cho người dân trong hay ngoài ấp và mang về sử dụng vì chị chỉ thích nằm chiếu lát vừa mát vừa thoải mái.”

Chị Trần Thị Thắm, chủ tịch HLHPN xã Tân Lộc Bắc, cho biết: “Hội vận động chị em duy trì nghề truyền thống để tạo điểm nhấn cho xã, nếu các chị có nhu cầu vốn hội sẽ giúp đỡ thêm tạo động lực cho các hộ tiếp tục thực hiện vì chiếu lát nay được nhiều người lựa chọn sử dụng, chiếu luôn trong trạng thái hút hàng vì người ta đặt hàng mới dệt nên không có tình trạng tồn hàng, những hộ còn duy trì nghề chiếu hiện nay đã thoát nghèo và có thu nhập rất ổn định”.

Bà Út luôn tranh thủ những lúc rảnh rỗi dệt chiếu tăng thu nhập.

Việc lưu giữ nghề truyền thống tạo việc làm ổn định cho những phụ nữ trong ấp 8. Tuy nghề chiếu ở Tân Lộc Bắc bây giờ không còn giữ vị trí độc tôn như ngày xưa nhưng nghề truyền thống này vẫn là nghề phụ quan trọng, tạo ra thu nhập chủ yếu cho người phụ nữ nông dân trong buổi nông nhàn. Trải qua hàng trăm năm, nghề vẫn được lưu giữ bởi đôi bàn tay khéo léo, của các bà, các chị, những người phụ nữ đảm đang trong gia đình, đã trở thành hình ảnh đặc trưng của mỗi địa phương. Song, một thực tế hiện nay đó là nguồn nguyên liệu lát ngày càng khan hiếm, bên cạnh sự cố gắng bám trụ và truyền đạt nghề của những người dân thì phía chính quyền địa phương cần có những giải pháp cụ thể để khuyến khích người dân duy trì nghề truyền thống này góp phần tích cực trong thu nhập và xây dựng nông thôn mới nâng cao của xã Tân Lộc Bắc.

Bài, ảnh: Thùy Linh