Trên địa bàn huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa) một số nghề tiêu biểu, truyền thống đang được duy trì và phát triển mở rộng như: Nghề làm bánh gai Tứ Trụ xã Thọ Diên được UBND tỉnh công nhận là làng nghề truyền thống năm 2015; xã có 135 hộ đang làm nghề, thu hút trên 395 lao động trực tiếp làm nghề; ngoài ra còn có lao động gián tiếp thu gom lá chuối khô làm bánh gai; thu nhập bình quân từ 4 triệu đồng/người/tháng; doanh thu hàng năm ước tính trên 47 tỷ đồng. Hiện tại làng nghề đã thành lập hiệp hội để duy trì và phát nghề truyền thống; thương hiệu bánh gai Tứ Trụ xã Thọ Diên đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ; làng nghề nằm trong quy hoạch làng nghề gắn với phát triển du lịch của tỉnh.

Nghề làm bánh lá răng bừa xã Xuân Lập được UBND tỉnh công nhận là làng nghề truyền thống năm 2015; có 215 hộ đang làm nghề, giải quyết việc làm cho hơn 300 lao động; thu nhập bình quân từ 3 - 3,5 triệu đồng/người/tháng; doanh thu hàng năm trên 20 tỷ đồng. Là nghề tồn tại lâu đời, sản phẩm tiến vua, nghề đang được duy trì, mở rộng và phát triển tốt.

Nghề làm nem nướng tại thị trấn Thọ Xuân, xã Thọ Diên, Xuân Bái; sản phẩm được khách hàng tin dùng. Tại thị trấn Thọ Xuân có 5 hộ làm nghề thường xuyên; tạo việc làm cho hơn 30 lao động; thu nhập bình quân từ 3 - 4 triệu đồng/người/tháng; tổng thu nhập hàng năm từ làm nghề trên 500 triệu đồng.

Nghề làm bánh gai Tứ Trụ xã Thọ Diên được UBND tỉnh công nhận
là làng nghề truyền thống năm 2015.

Nghề mộc dân dụng xã Thọ Minh, Xuân Bái, Nam Giang, Thọ Diên, Phú Yên, Tây Hồ, Bắc Lương duy trì phát triển, mở rộng do nhu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh. Tại xã Xuân Bái chuyên sản xuất đồ gỗ cao cấp; riêng tại xã Thọ Minh hiện có 147 hộ đang làm nghề, thu hút khoảng 600 lao động, thu nhập trung bình từ 4 – 5 triệu đồng/người/tháng, tổng thu nhập làm nghề hàng năm trên 100 tỷ đồng.

Ngoài ra trên địa bàn huyện còn có nghề đan rổ rá lúc nông nhàn thu hút 340 lao động; thu nhập hàng năm của hộ từ 5 đến 8 triệu đồng; doanh thu hàng năm trên 1.5 tỷ đồng. Là nghề tồn tại trên 100 năm, đang được các hộ duy trì. Làng nghề xã Xuân Yên có 10 hộ làm kẹo lạc; thu hút trên 60 lao động, thu nhập hàng năm trên 1 tỷ đồng, nghề đã hơn 40 năm tồn tại và phát triển, đang được thị trường trong và ngoài tỉnh tin dùng. Nghề đan nón lá xã Thọ Lộc tạo việc làm cho khoảng 454 lao động, thu nhập bình quân lao động 985.000 đồng/tháng; doanh thu hàng năm trên 7 tỷ đồng. Đây là nghề tồn tại trên 100 năm, hiện tại đang được duy trì và phát triển tốt. Nghề làm tăm, hương, đũa tại xã Thọ Lâm, tạo việc làm cho khoảng 100 lao động, thu nhập từ 3 – 3,5/triệu đồng/tháng.

Quá trình phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp đã góp phần thay đổi cơ cấu kinh tế, tạo được sự gắn kết giữa sản xuất nông nghiệp với chế biến, hình thành các loại hình dịch vụ, huy động được nguồn vốn trong nhân dân để đầu tư phát triển. Mối quan hệ gắn kết đó đã chi phối đến từng hộ sản xuất, từng địa phương, tuy còn ở những mức độ khác nhau nhưng đã có tác động tích cực trong việc tổ chức phân công lao động, góp phần giải quyết việc làm ở các vùng nông thôn. Sự phát triển làng nghề trong những năm qua đã làm thay đổi bộ mặt sản xuất trên địa bàn huyện Thọ Xuân, góp phần tác động tích cực đến quá trình hình thành các khu vực, các điểm kinh tế động lực cho mỗi vùng, mỗi cụm, mỗi địa phương trên địa bàn huyện.

Bài và ảnh Thanh Vân