Tiềm năng phát triển

Hiện tại, thành phố có 02 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao là cao dê Kiều Anh và Cao xương ngựa bạch - Bạch Vương Vũ. Luỹ kế đến tháng 09/2022, thành phố Yên Bái có tổng cộng 12 sản phẩm OCOP, trong đó có 01 sản phẩm đạt phân hạng OCOP 04 sao, 11 sản phẩm đạt phân hạng OCOP 03 sao.

Nghề làm miến đao tại xã Giới Phiên, thành phố Yên Bái (tỉnh Yên Bái) có từ đầu những năm 60 của thế kỷ trước. Miến đao Giới Phiên được người dân trong tỉnh Yên Bái và cả nước biết đến như một sản vật. Người đầu tiên có công mang nghề làm miến đao về xã Giới Phiên là các ông Tô Văn Trắc, Nguyễn Văn Minh từ làng nghề miến xã Dương Liễu, huyện Hoài Đức (Hà Nội).

Sản phẩm miến đao giới phiên của HTX sản xuất kinh doanh miến đao Giới Phiên,TP Yên Bái

Kể từ đó, sản phẩm được người dân tại Yên Bái lưu truyền nghề làm miến cho đến bây giờ.

Tọa lạc tại thôn 6, xã Giới Phiên, TP Yên Bái, HTX sản xuất kinh doanh miến đao Giới Phiên do bà Phạm Thị Thu Hà quản lý hiện nay tiêu thụ mỗi năm khoảng 100 tấn miến; thu nhập trung bình đạt 150 triệu/ 1 hộ/ 1 năm. Để mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, năm 2022, HTX phấn đấu tiêu thụ 120 tấn sản phẩm.

Bà Phạm Thị Thu Hà - Giám đốc HTX Miến đao Giới Phiên chia sẻ: sản phẩm miến đao Giới Phiên đạt OCOP 4 sao năm 2021, do HTX chịu trách nhiệm liên kết sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi. Thu nhập trung bình đạt 150 triệu/ 1 hộ/ 1 năm. Hiện nay, HTX miến đao Giới Phiên đã mở rộng thị trường tiêu thụ không chỉ ở các tỉnh thành phía Bắc và trong các hệ thống siêu thị lớn tại Hà Nội, mà miến đao Giới Phiên còn được đưa vào tiêu thụ ở thị trường các tỉnh phía Nam.

Ngoài việc tăng thu nhập cho các hộ gia đình, nghề sản xuất miến đao ở Giới Phiên đã tạo việc làm cho một lượng lao động đáng kể tại địa phương. Cùng với sự quan tâm của chính quyền cũng như bản thân tự vươn lên của các hộ, thời gian qua nhờ có việc sản xuất miến đao mà nhiều gia đình đã thoát nghèo, có thu nhập ổn định từ 4-5 triệu đồng/hộ/tháng, nhiều gia đình đã trở nên khá giả có thu nhập 50-70 triệu đồng/năm.

Bên cạnh đó, thành phố Yên Bái còn có một số sản phẩm đạt OCOP 3 sao như: Chè Bát tiên Minh Bảo; Trà táo mèo mù Cang chải; sản phẩm mộc nhỉ khô

Ông Phùng Tiến Thanh – Phó Chủ tịch UBND thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

Ông Phùng Tiến Thanh – Phó Chủ tịch UBND thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái cho biết: Thành phố chỉ đạo nâng hạng sản phẩm đã được chứng nhận nhằm nâng cao chất lượng các sản phẩm hiện có, đồng thời thúc đẩy mở rộng các sản phẩm mới. Hiện các sản phẩm OCOP thuộc nhóm thực phẩm tươi sống như: rau, củ quả mới mặc dù chỉ dừng ở mức độ tiêu thụ trên địa bàn do những yêu cầu khắt khe của sản phẩm đối của nhà cung ứng đối với nhà sản xuất. Tuy thế sản phẩm đã chứng minh được tiềm năng của thị trường ngoài tỉnh. Bên cạnh đó các sản phẩm đã qua chế biến, đặc biệt như miến đao Giới Phiên, miến dong Giới Phiên Giáp Hậu có tiềm năng phát triển rất lớn vì sở hữu thị trường tiêu thụ rộng mở. Ngoài ra, những sản phẩm khác như mộc nhĩ, nấm linh chi, mật ong, chè còn có rất nhiều tiềm năng khác. Các chủ thể sản xuất của các sản phẩm OCOP này rất tích cực tiếp cận thị trường và tiếp thị sản phẩm. Cao xương ngựa bạch - Bạch Vương Vũ tuy mới được công nhận OCOP gần đây nhưng thị trường tiêu thụ của sản phẩm này đã lan rộng ra nước ngoài từ trước đó, sở hữu nhiều triển vọng để trở thành xu thế trong tương lai.

Nhưng còn một số khó khăn

Tuy có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng theo ông Phùng Tiến Thanh, thành phố Yên Bái không có nhiều sản phẩm chủ lực và không có nhiều vùng sản xuất lớn, vùng sản xuất tập trung nên hạn chế trong việc lựa chọn phát triển sản phẩm.

Cụ thể, chính sách quy hoạch tỉnh Yên Bái giai đoạn 2021 – 2030 khiến một số địa phương bị thu hẹp diện tích đất phục vụ cho sản xuất, người dân không còn đất để sản xuất nguyên liệu tập trung tại chỗ. Không chỉ thiếu điều kiện sản xuất về nguyên liệu, HTX miến Giới Phiên còn gặp hạn chế trong sản xuất vì thiếu khu vực phơi, sấy. Bởi lẽ miến do bà con nơi đây áp dụng phương pháp sản xuất thủ công là chủ yếu.

Chất lượng một số sản phẩm OCOP của thành phố chưa cao, chưa đồng đều và không mang tính đặc trưng của vùng nên giá trị cạnh tranh thấp. Một số sản phẩm quy mô sản xuất còn nhỏ và không thường xuyên cung ứng được cho thị trường do tính chất thời vụ như: rau cải ngọt Tuy Lộc, dưa lê Âu Lâu, dưa chuột Văn Phú.

Đóng gói sản phẩm

Do đó, ông Phùng Tiến Thanh nhấn mạnh: “Vấn đề cốt yếu nhất bây giờ là các chủ thể, HTX phải duy trì được sản xuất, tạo ra sản lượng đều để phục vụ cho việc bao tiêu, ký hợp đồng với doanh nghiệp tiêu thụ.”

Tháo gỡ

Với cơ chế thị trường cạnh tranh lớn như hiện tại, để thực hiện được điều đó, thành phố Yên Bái đã lên phương án xây dựng 02 chợ đầu mối là chợ Yên Thịnh và chợ Bến Đò, trong đó, sẽ dành riêng một khu để phục vụ cho việc bán các sản phẩm OCOP không chỉ của thành phố, của toàn tỉnh mà của cả các tỉnh thành khác trên cả nước, nhằm hỗ trợ các HTX, chủ thể, người dân tham gia chương trình OCOP trong việc kết nối giao thương, học hỏi kinh nghiệm và tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với sự quan tâm của chính quyền cũng như bản thân tự vươn lên của các hộ, thời gian qua nhờ có việc sản xuất miến đao mà nhiều gia đình đã thoát nghèo, có thu nhập ổn định

Đồng thời, Ban chỉ đạo chương trình OCOP của thành phố cũng đã hỗ trợ các HTX, chủ thể tìm kiếm nguồn nguyên liệu, liên kết với các nhà sản xuất khác.

Thành phố Yên Bái xác định sẽ dần nâng cao tiêu chuẩn và chất lượng đối với các sản phẩm OCOP thuộc nhóm thực phẩm tươi sống, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất để nâng cao năng suất lao động cũng như sản lượng sản phẩm; bày tỏ mong muốn có sự hỗ trợ của nhà nước để giúp các chủ thể của thành phố nói chung, của tỉnh Yên Bái nói riêng có cơ hội được học hỏi trực tiếp từ những chủ thể, nhà sản xuất đi đầu khác theo mong muốn của người dân.

Bài/ảnh: Ngân Hà