Du lịch tỉnh Thanh Hóa trong những năm gần đây đã có những bước phát triển và đang dần khẳng định thương hiệu, vị trí trên bản đồ du lịch Việt Nam. Các làng nghề truyền thống được hình thành và phát triển cùng với sự phát triển văn hóa – xã hội của cộng đồng dân cư nên nó còn được xem như là một dạng tài nguyên du lịch nhân văn. Trên thực tế, đã xuất hiện khái niệm “du lịch làng nghề”, ở đó hai loại hình kinh tế là du lịch và nghề truyền thống cùng phát triển nhờ mối quan hệ “cộng sinh” lẫn nhau. Các sản phẩm từ các làng nghề truyền thống luôn bao gồm cả giá trị vật thể và phi vật thể, theo đó cũng trở thành hàng hóa, thành sản phẩm du lịch. Hiện nay, du lịch làng nghề đang trở thành một xu hướng trong phát triển du lịch; đồng thời trở thành một giải pháp hữu hiệu trong xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, xây dựng nên các thương hiệu du lịch.

Làng nghề mây tre đan.

Các làng nghề được phân bố ở hầu khắp các huyện trong tỉnh. Nhiều làng nghề có lịch sử lâu đời và nổi tiếng cả nước: Vùng duyên hải có các làng nghề chiếu cói (Nga Sơn); mây tre đan ở (Hoằng Hóa, thành phố Sầm Sơn), nước mắm Do Xuyên (Tĩnh Gia), rèn cơ khí (Hậu Lộc); vùng đồng bằng có các làng nghề làm nón lá truyền thống (Nông Cống); làng nghề đúc đồng Trà Đông, làng nghề ươm tơ dệt nhiễu truyền thống Hồng Đô (Thiệu Hóa); làng nghề bánh gai truyền thống (Thọ Xuân); làng nghề chế tác đá (Vĩnh Lộc); làng nghề chế tác đá An Hoạch, gốm Lò Chum (TP Thanh Hóa)...; miền núi có nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở các huyện Bá Thước, Cẩm Thủy; nghề làm giấy truyền thống (Mường Lát); nghề làm sợi gia truyền thống (Như Xuân)...

Có thể thấy, mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn lịch sử, làng nghề đều có sự phát triển nhất định, nó đã lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, tạo nên sắc thái văn hóa của mỗi làng quê, gắn kết tình làng nghĩa xóm và đóng vai trò kinh tế quan trọng trong việc sản xuất ra các sản phẩm tiêu dùng, giải quyết việc làm cho người lao động ngay ở cộng đồng dân cư. Sự xuất hiện của các làng nghề cùng với tiến trình lịch sử dân tộc đã góp thêm một phần không nhỏ vào sự đa dạng, độc đáo của hệ thống di sản văn hóa địa phương Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói chung.

Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề trong hoạt động du lịch. Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa giao cho nhóm nghiên cứu tổ chức Hội thảo “Nghiên cứu giá trị các làng nghề trên địa bàn Thanh Hóa và đề xuất giải pháp khai thác phục vụ phát triển du lịch của Tỉnh”. Đây là một trong những hoạt động khoa học công nghệ quan trọng, cần thiết phục vụ nghiên cứu đề tài khoa học cấp tỉnh.

Hội thảo nhằm phân tích và đánh giá được giá trị và thực trạng hoạt động của các làng nghề trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; Đề xuất hệ thống tiêu chí để lựa chọn được các làng nghề tiêu biểu ở Thanh Hóa phục vụ phát triển du lịch; Đưa ra được hệ thống tiêu chí và mô hình lý thuyết. Vấn đề triển khai mô hình lý thuyết ứng dụng vào trong thực tiễn. Đề ra các nhóm giải pháp ứng dụng mô hình. Từ đó có những kiến nghị, đề xuất với các cấp, các ngành, các địa phương về việc lựa chọn, phát triển du lịch các làng nghề trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Hội nghị sẽ được tổ chức vào ngày 29/12/2019 tại Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa.

Tin và ảnh: Nguyễn Vân