Người dân trong làng tự hào cho biết, nghề đúc đồng ở làng Chè Đông ra đời từ thế kỷ 17, nghệ nhân của làng nghề đã cho ra đời nhiều sản phẩm tinh xảo như: Trống đồng, thạp đồng, ly, đỉnh, hạc, rùa…Tất cả đều được làm ra từ đôi bàn tay tài hoa của người nghệ nhân kết hợp với phương pháp thủ công truyền thống của làng nghề.

Các sản phẩm đúc đồng, thoạt nhìn thì thấy đơn giản nhưng để làm ra được những sản phẩm ấy thật không dễ dàng chút nào. Để cho ra đời một sản phẩm đúc đồng đạt tiêu chuẩn cần phải trải qua quy trình kỹ thuật phức tạp bao gồm các công đoạn như: Làm khuôn, pha chế hợp chất, nấu đồng, đúc sản phẩm, người thợ phải chú tâm, cẩn thận chau chuốt từng chi tiết trên mỗi sản phẩm. Nghề đúc đồng không chỉ đơn thuần là làm theo một trình tự có sẵn, mà người nghệ nhân còn phải thổi vào từng sản phẩm nét đẹp truyền thống của làng nghề, niềm tự hào văn hóa dân tộc…

Cũng như bao làng nghề khác, làng nghề đúc đồng cũng có lúc thăng, lúc trầm. Có thời gian làng nghề hoạt động kém sôi động khi có sự có mặt của các đồ dùng bằng nhôm, sắt, nhựa, inox,…Với sức cạnh tranh quá lớn từ các mặt hàng trên, các sản phẩm bằng đồng cũng dần thưa thớt khách hàng lựa chọn. Nhưng với tâm huyết, lòng yêu nghề, những nghệ nhân nơi đây đã cùng nhau hồi sinh làng nghề. Các sản phẩm của nghệ nhân nơi đây với nhiều kích cỡ, mẫu mã, hoa văn tinh xảo, được làm ra bằng phương pháp thủ công truyền thống nổi tiếng cả nước.

Chiếc trống đồng với phiên bản và hoa văn Ngọc Lũ năm 2000, chiếc trống đồng có kích thước lớn nhất Việt Nam với đường kính mặt trống 1,51m, cao 1,21m năm 2007 đến chiếc trống đồng phiên bản Ngọc Lũ được xem là lớn nhất thế giới nặng khoảng 8 tấn, cao 2m, đường kính mặt trống 2,7m năm 2013... Đặc biệt, vào năm 2010, tập thể nghệ nhân làng nghề đúc đồng Trà Đông đã tham gia đúc 100 chiếc trống đồng để dâng lên Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Làng nghề đúc đồng truyền thống nơi đây vinh dự được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Trong toàn xã có hơn 100 hộ duy trì nghề đúc đồng truyền thống, tập trung chủ yếu ở làng Chè Đông. Nhờ đôi bàn tay tài hoa của người thợ giỏi và nghệ nhân làng nghề đã phục dựng thành công các sản phẩm như: Trống đồng, tượng nhân vật lịch sử, lư hương, chuông cổ…theo kiểu dáng xưa. Nhờ găn bó với nghề nhiều hộ gia đình có thu nhập ổn định, nâng cao đời sống.

Làng nghề đúc đồng truyền thống nơi đây vinh dự được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, đây chính là cơ hội lớn để quảng bá, xây dựng thương hiệu cho làng nghề, phát triển làng nghề kết hợp với du lịch làng nghề.

Làng nghề nơi đây luôn không ngường phát triển, nhờ sự miệt mài của các nghệ nhân, thợ giỏi. Các nghệ nhân làng nghề đã không ngừng nghiên cứu đổi mới, đa dạng hóa kiểu dáng, mẫu mã, chủng loại. Sản phẩm không chỉ phong cách truyền thống mà còn thích ứng với nhu cầu thẩm mỹ hiện đại. Bên cạnh đó, các cơ sở đúc đồng cũng liên kết, hỗ trợ nhau trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm để nghề đúc đồng Chè Đông mãi vang danh trong cả nước.

Bài và ảnh: Ngô Hằng