Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành các khu, cụm nghề, làng nghề, cụm công nghiệp với tổng mức đầu tư của các cơ sở ước đạt hơn 300 tỷ đồng, góp phần đóng góp cho nguồn thu ngân sách, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương, như: Cụm công nghiệp 27 (thuộc phường Phú Sơn), hiện đang triển khai 6 dự án thuộc các ngành nghề chế biến gỗ, mỹ nghệ, trang trí nội thất. Cụm nghề Quảng Thắng hiện có 15 cơ sở sản xuất, chế tác đá phục vụ xây dựng và xuất khẩu. Cụm nghề xã Đông Lĩnh có 6 doanh nghiệp đang sản xuất đá ốp lát và mạ khay. Cụm nghề xã Đông Tân có trên 30 hộ sản xuất đá cục, đá xẻ. Cụm nghề phường An Hoạch có 10 hộ sản xuất đá ốp lát xuất khẩu. Cụm nghề xã Đông Vinh có 5 hộ sản xuất đá ốp lát xuất khẩu... Bên cạnh đó, các sản phẩm truyền thống được khôi phục phát triển như rượu làng Quảng, bánh đa nem Cầu Bố, hương Quán Giò, nem chua, sản phẩm đồng mỹ nghệ...

Nghề đúc đồng Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa.

Thanh Hóa hiện có 155 làng nghề, nghề truyền thống trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp. Đặc biệt, có nhiều làng nghề có lịch sử lâu đời như nghề dệt chiếu ở Nga Sơn, nghề làm bánh gai tại Tứ Trụ (Thọ Xuân), sản xuất nước mắm truyền thống Ba Làng (Tĩnh Gia), dệt nhiễu Hồng Đô (Thiệu Hóa), chè lam Phủ Quảng (Vĩnh Lộc), dệt thổ cẩm Cẩm Lương (Cẩm Thủy), mây tre đan Hoằng Thịnh (Hoằng Hóa)... Gần đây, Thanh Hóa đang chú trọng phát triển các làng nghề truyền thống kết hợp với du lịch bước đầu đã có hiệu quả tích cực, hình thành một số điểm đến như làng nghề đúc đồng truyền thống Trà Đông xã Thiệu Trung (Thiệu Hóa), mây tre đan Hoằng Thịnh, chè lam Phủ Quảng... góp phần quan trọng vào việc triển khai thực hiện phong trào xây dựng NTM tại địa phương.

Nghề đúc đồng Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa được xem là lâu đời nhất. Nơi đây, nghệ thuật đúc đồng đã phát triển ở mức độ cao với sự góp mặt của nhiều đời nghệ nhân xứ Thanh. Đó là những chiếc trống đồng đẹp về kiểu dáng, tinh xảo ở những họa tiết hoa văn, chuẩn mực về độ bóng, âm thanh. Những năm gần đây, làng nghề không chỉ được biết đến là một địa chỉ sản xuất nổi tiếng mà còn là điểm đến của nhiều du khách yêu thích khám phá.

Làng Chòm với nghề làm bánh đa từ lâu đời, được nối tiếp nhau qua nhiều thế hệ. Trải qua bao biến cố, thăng trầm của lịch sử nhưng đến nay bánh đa làng Chòm luôn giữ được hương vị đặc trưng mà ông cha bao đời để lại. Trong làng có rất nhiều gia đình theo nghề từ ba đến bốn đời. Hiện nay với sự ra đời của nhiều loại bánh kẹo, thế nhưng bánh đa làng Chòm vẫn là thứ quà quê dân dã hấp dẫn nhiều người. Nghề làm nón lá hình thành và phát triển ở Trường Giang (Nông Cống) từ hàng trăm năm nay, với nhiều làng nón nổi tiếng như Tuy Hòa, Yên Lai... trải qua bao thăng trầm, nhưng dù thịnh hay suy những người con ở mảnh đất này đều gắn bó với nghề từ bé. Nón lá Trường Giang được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng bởi sự thanh thoát, chắc chắn giúp che nắng, che mưa chống lại sự khắc nghiệt của thời tiết...

Mỗi làng nghề mang một nét đẹp riêng của người dân xứ Thanh. điểm chung của những làng nghề truyền thống đó chính là tinh thần đoàn kết của cộng đồng dân cư, đặc biệt là việc cùng nhau gìn giữ tinh hoa văn hóa mà ông cha để lại trong mỗi nghề truyền thống...

Ngọc Châu