Làng rau Bàu Tròn hiện nay có thể tương đương với làng rau Trà Quế ở (Hội An - Quảng Nam). Nơi đây được xem là khu vực đầy tiềm năng để phát triển kinh tế nông thôn, khai thác du lịch canh nông với không gian trong lành, mát mẻ, bình yên…, du khách có thể tìm lại thấp thoáng hình ảnh vườn rau, lũy tre, láng trại, bến sông của làng quê Việt Nam xưa.

Bàu Tròn là tên vùng đất phù sa màu mỡ, nằm ven sông Vu Gia, thuộc thôn Bàu Tròn, nay là xã Đại An (Đại Lộc- Quảng Nam). Nhờ bàn tay và khối óc con người đã biến nơi đây thành một vùng rau chuyên canh trù phú. Từ nhiều năm nay, vùng chuyên canh rau hàng hóa Bàu Tròn đã là điểm tham quan, học hỏi của nông trong, ngoài tỉnh, kể cả các du khách nước ngoài.

Những vườn đu đủ sai quả hai bên TL.609 (Bàu Tròn).

Một lão nông cho hay, trên cánh đồng có nhiều hộ canh tác trên 5.000 m2 như hộ ông Phan Trái, Phạm Văn Thành... Trước đây, nơi đây chỉ trồng đậu phộng (lạc), đậu xanh, bắp, đậu cô-ve lùn, ớt... nên thu nhập chưa cao. Thời gian sau, bà con trong thôn dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với từng loại đất. Người dân nơi đây với quy trình canh tác rau sạch nghiêm ngặt luôn đảm bảo chất lượng an toàn cho người tiêu dùng.

Có nước tưới, việc luân canh, xen canh rau thuận lợi quanh năm, người dân trồng 5-6 vụ. Đông xuân là mùa vụ chính, bắt đầu làm đất và gieo hạt vào cuối tháng 10, đầu tháng 11 âm lịch. Phần lớn trồng rau cải, rau thơm các loại, xà lách... bán trong dịp Tết, cho thu nhập khá. Khoảng 15- 20 triệu đồng/ ha/ vụ. Ở Bàu Tròn hiện có trên 30 hộ chuyên ươm các loại cây giống rau quả như cà chua, cà tím, ớt, khổ qua, thuốc lá... Mùa hè trồng đu đủ, dưa gang, dưa chuột...

Đặc biệt, người dân Bàu Tròn có kinh nghiệm trồng ớt xen canh với đu đủ. Ớt thu hoạch đến khoảng tháng 5 thì hết trái, nhổ cây phơi khô làm củi đun. Lúc này, đu đủ phát triển và cho trái. Mỗi sào ớt + đu đủ, cho thu hoạch từ 5 đến 7 triệu. Bình quân, mỗi héc ta đất Bàu Tròn cho thu hoạch 70-80 triệu đồng/ năm. Những cánh đồng 100 triệu đồng/ ha lần lượt xuất hiện. Cá biệt, nhiều hộ cho thu nhập trên 200 triệu đồng/ năm. Ngoài ra, họ còn có kinh nghiệm trồng đu đủ không bị chết khi ngập lụt nên tháng 10, 11 hằng năm vẫn có trái để bán với giá cao.

Mô hình trồng đu đủ xen ớt.

Qua tìm hiểu của chúng tôi, thời điểm trước Tết Nguyên đán, năng xuất của làng rau Bàu Tròn đạt đến từ 10-20 tấn/ngày. Giữa người mua và người bán có thỏa thuận, ràng buộc với nhau về chất lượng sản phẩm. Người bán đảm bảo sản phẩm của mình đến người tiêu dùng có mẫu mã đẹp, độ an toàn cao; bao bì chứa hàng đều có ghi tên của người bán để tiện theo dõi về chất lượng. Các ngành chức năng tỉnh, huyện cũng đã mở nhiều lớp tập huấn và cấp giấy chứng nhận cho các hộ sản xuất rau về phòng trừ sâu bệnh và phương pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng

Bà Lê Thị Hạnh, chủ cơ sở ươm cây giống cho biết, tháng 7 âm lịch trở đi bà bắt đầu ươm khoảng 500 - 600 nghìn vỉ cây giống các loại dưa leo, khổ qua, bí đao, ớt. Mỗi cây giống có giá dao động từ 1.000 - 2.000 đồng tùy loại, đây là những loại cây được nông dân trồng phổ biến nên bán khá chạy hàng. Năm nay, trời ít mưa lũ nên dễ canh tác rau màu nhưng cây trồng chậm phát triển, bởi đất không có phù sa bồi đắp, sinh nhiều sâu bệnh gây hại đến cây trồng.

Ông Phan Quý cho hay, đầu tháng 9 (DL), ông xuống giống hơn 1 sào rau mồng tơi. Chí phí đầu tư ban đầu khoảng 3 triệu đồng. Trồng rau mồng tơi không cần phải giăng lưới, cắm chói, lót bạt nên giảm chi phí đáng kể. Khi cây phát triển đạt khoảng 20 - 25cm thì cắt ngọn bán với giá 8 nghìn đồng/bó. Thời gian thu hoạch loại rau này kéo dài đến tháng Giêng năm sau. Nếu dịp cận Tết giá rau tăng cao thì doanh thu đem lại cho gia đình tôi ước đạt 15 - 16 triệu đồng.

Bà Nguyễn Thị Én, người thu mua rau màu cho biết: "Để có rau màu cung cấp ra thị trường Tết Ngyuyên đán Giáp Thìn-2024, từ khi người dân xuống giống tôi đã đến tận ruộng để đặt hàng. Hiện tôi thu mua mướp, khổ qua… với giá dao động từ 10.000 - 17.000 đồng/kg, bỏ sỉ và lẻ cho tiểu thương ở chợ thị trấn Ái Nghĩa.

Bí xanh năng xuất cao ở Bàu Tròn.

Ông Nguyễn Thành Long, Phó Chủ tịch UBND xã Đại An (H. Đại Lộc) cho biết, cánh đồng Bàu Tròn có diện tích hơn 36ha với hơn 100 hộ dân chuyên trồng rau màu. Hiện người dân đã và đang xuống giống nhiều loại mướp, khổ qua, đậu cô ve, trong đó có nhiều diện tích gieo trồng sớm đang ra quả và cho thu hoạch. Những năm gần đây, người dân trồng rau màu theo phương pháp hữu cơ, thụ phấn thủ công, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nên rau màu đạt năng suất cao. Cạnh đó, thị trường tiêu thụ rau màu giá cả ổn định nên bà con nông dân phấn khởi. Theo nhiều hộ dân trồng rau thì vụ Tết dù giá rau củ quả không cao hơn bình thường nhưng bù lại lượng rau bán ra thị trường nhiều gấp 4 - 5 lần. Theo dự tính, nếu vụ rau năm nay "được mùa, được giá", trừ chi phí bà con có lãi 5 - 7 triệu đồng/sào, sau khi trừ đi các khoản chi phí đầu tư.

Về thăm Bàu Tròn vào những ngày giáp Tết Nhâm Thìn 2024, chúng tôi chỉ thấy một màu xanh ngút mắt của “làng rau”. Những căn nhà lụp xụp ngày nào, được thay bằng những ngôi nhà xinh đẹp, khang trang ẩn hiện trong các hàng cà, luống đậu... Những con đường quê, ngày xưa nắng bụi, mưa bùn, nay đã 100 % bê tông và nhựa hoá, đường thôn ngõ xóm khang trang sạch đẹp. Hai bên đường, các loại nông sản như dưa hấu, bắp, cà, bí đao được các nông dân bày bán cho khách qua đường.

Trong những thành quả nói trên ngoài sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành mà còn có sự cần cù, siêng năng, chịu khó đổ mồ hôi trên cánh đồng Bàu Tròn của những người nông dân “chân lấm tay bùn”. Chẳng những xoá đi nghèo nàn, lạc hậu mà còn chất lượng cuộc sống của người dân thôn Bàu Tròn mỗi ngày được nâng cao, bức tranh xanh về “kinh tế nông thôn” ngày thêm khởi sắc, cảnh quan du lịch canh nông ngày càng phát triển.