Theo những bậc cao niên trong làng kể lại, nghề đan lát có từ thời tiền sử, bởi các công cụ đan lát gắn liền mật thiết với việc mưu sinh của cư dân nông nghiệp. Tuy nhiên, không ai biết chính xác nghề đan lát ở Thủ Sỹ có từ khi nào.

Hiện nay, trên địa bàn huyện Tiên Lữ nghề đan đó phát triển mạnh nhất tại 2 thôn Nội Lăng và Tất Viên, có khoảng 500 người dân làm nghề.

Làng nghề đan đó Thủ Sỹ hơn 200 tuổi ở Hưng Yên. (Ảnh: ST)

Nguyên liệu chính để đan đó là tre hoặc nứa già. Nghề đan đó Thủ Sỹ trải qua nhiều công đoạn, khá cầu kỳ, nan sau khi chẻ gọn ghẽ và được chia thành từng loại rõ ràng. Nứa pha ra thành khổ, nan ra nan, khoáy ra khoáy. Chẻ nan xong phải vấn thành một vòng tròn, xong bắt đầu đan từ dưới lên. Chẻ nan thật đều mới đan được, có hai loại nan chính là nan dài suốt từ đầu đến cuối và nan nối. Kỹ thuật chẻ nan rất quan trọng, quyết định đến việc đó đẹp hay không. Để hoàn thành 1 chiếc đó người thợ cần ít nhất 30 phút cho đến 1 giờ. Nghề đan cần sự khéo tay tỉ mỉ và nắm chắc kỹ thuật đan của từng phần. Thường những người cao tuổi, tuy mắt kém nhưng có tốc độ đan nhanh hơn người trẻ, bởi sự khéo tay và kinh nghiệm.

Khi hoàn thành sản phẩm, người dân thường treo đó, rọ lên gác bếp để tránh mối mọt, có khói ám vào để tăng độ bền chắc và có màu nâu cánh gián đẹp bóng.

Nghề đan đó là nghề phụ ở Thủ Sỹ mỗi khi nông nhàn, nhưng lại mang đến 50% thu nhập cho người dân trong xã. (Ảnh: ST)

Cứ mỗi độ nông nhàn, ở Thủ Sỹ, nhà nào cũng đan đó, mọi người có thể ngồi đan đó cả ngày. Cả làng rộn ràng tiếng chẻ tre, chẻ nứa, khoảng sân rộng nhà nào cũng đầy những thân đó, những nan tre, những chiếc đó thành phẩm... Còn vào thời điểm thu hoạch mùa màng, người dân sẽ tranh thủ đan vào buổi chiều tối.

Nghề đan đó mang lại nguồn thu nhập chính cho người dân làng Thủ Sỹ. Một chiếc đó trắng thành phẩm được bán khoảng 20.000 - 25.000 đồng/chiếc; còn đó hun khói có màu nâu cánh gián được bán khoảng 30.000 - 40.000 đồng/chiếc.

Đa dạng các sản phẩm của làng nghề để phục vụ đời sống và làm trang trí nội thất (Ảnh: ST)

Ngày nay, những sản phẩm làm từ tre, nứa rất được ưa chuộng trong việc trang trí, làm đồ nội thất và được xuất bán đi các tỉnh thành trong nước và nước ngoài.

Nghề đan đó là nghề phụ ở Thủ Sỹ mỗi khi nông nhàn, nhưng lại mang đến 50% thu nhập cho người dân trong xã, giúp người dân có một khoản thu nhập ổn định để trang trải cuộc sống.

Từ những nguyên liệu gần gũi với thiên nhiên, qua bàn tay khéo khéo, tỉ mỉ của những người thợ lành nghề đã tạo ra những sản phẩm tinh tế, bền chặt thể hiện tình yêu nghề của người đan, để mỗi chiếc đó, chiếc rọ thành phẩm là sự hội tụ những giá trị làng nghề truyền thống và công sức lao động của người dân địa phương.

Bảo Ngọc