Sơn La: Nghề nhuộm vải chàm của người Nùng ở Thiện Thuật

Không sặc sỡ nhiều màu sắc như trang phục các dân tộc khác, trang phục của người Nùng nơi đây có màu sắc chủ đạo là màu chàm, màu lam sẫm đơn giản, ít thêu thùa trang trí nhưng vẫn thể hiện nét độc đáo, tinh tế, mang đậm bản sắc văn hóa của người Nùng. Được biết, hiện nay trên địa bàn xã còn có khoảng 40 hộ lưu giữ nghề nhuộm vải chàm, tập trung ở các thôn như: Khuổi Lù, Khuổi Cưởm, Pác Là, Pác Luống, Pác Khuông… Đến thời điểm này, Thiện Thuật là xã có nhiều hộ lưu giữ nghề nhuộm vải chàm truyền thống nhất ở Bình Gia.

Theo những người cao niên ở địa phương, việc nhuộm chàm đòi hỏi rất công phu, theo đúng quy trình thì sản phẩm làm ra mới được bền, đẹp... Dụng cụ để nhuộm chàm gồm có: Cây chàm; Chum đựng nước chàm; Nước vôi trong; Chum nhuộm chàm; Tro bếp; Bàn đập vải bằng đá; Chum ngâm lá chàm; Cây sục nước chàm; Cây đập vải. Có “mục sở thị” các công đoạn mà các bà, các chị làm nên một tấm vải chàm, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên về sự khéo léo, tỷ mỷ của họ.

Bà Mông Thị Ngân, chia sẻ: Ngay từ nhỏ, tôi đã được các bà, các mẹ chỉ bảo cách nhuộm chàm. Năm 16, 17 tuổi, những cô gái người Nùng đều phải thuần thục các công đoạn nhuộm vải chàm thì mới được công nhận là một người trưởng thành. Cô gái nào cũng phải biết nhuộm vải chàm để làm quần áo cho mình mặc hằng ngày và làm nên những bộ quần áo đẹp mặc vào ngày lễ, tết, cưới hỏi… Màu sắc của tấm vải chàm chính là thước đo tay nghề của người phụ nữ.

Nhuộm chàm không khó nhưng đòi hỏi sự kiên trì và có sự hỗ trợ nhịp nhàng của nhiều người. Vì thế, để nhuộm, mọi người phải cùng nhau thực hiện, thường là các thành viên trong gia đình hoặc những người hàng xóm đứng quây quần bên nhau, vừa làm, vừa chuyện trò rôm rả. Người này phụ giúp người kia, phối hợp ăn ý thì mới tạo ra được thành phẩm ưng ý với sắc chàm đặc trưng. Bàn tay của người nhuộm chàm lâu năm đều chuyển sang sắc xanh đậm hoặc nhạt. Hình ảnh đó thể hiện sự đảm đang, khéo léo của người phụ nữ dân tộc Nùng nơi đây. Với cách thức hoàn toàn thủ công, người Nùng ở Thiện Thuật nhuộm ra những tấm vải có màu chàm tươi xanh, giữ nguyên màu cho tới khi rách. Hơn nữa, vải nhuộm chàm mặc rất mát và sạch sẽ, khi giặt không cần đến xà phòng, chỉ vò qua đã sạch. Bà con thường dùng vải nhuộm chàm để may quần áo, làm khăn đội, may túi khoác vai, may chăn đệm…

Bà Lâm Thị Hiếu, Chủ tịch UBND xã Thiện Thuật cho biết: Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền để người dân bảo tồn, lưu giữ nghề truyền thống nhuộm vải chàm. Hiện nay, xã lựa chọn sản phẩm vải chàm tham gia chương trình OCOP và đang hoàn thiện hồ sơ nhằm góp phần bảo tồn, phát huy nghề truyền thống này.
Ngày nay, mặc dù trên thị trường có nhiều thuốc nhuộm bán sẵn thế nhưng nghề nhuộm chàm của người Nùng ở Thiện Thuật không hề bị mai một mà còn được lưu giữ và tạo nên nét đẹp văn hóa riêng biệt. Dù ở bất cứ nơi đâu, nét đẹp văn hóa trong trang phục của người Nùng vẫn được họ gìn giữ và phát huy như một lời nhắc nhở con cháu trân quý từng hạt giống trời ban.
Bài, ảnh: Mai Huyền
Tin liên quan
Tin mới hơn
Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim
09:57 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó
00:00 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa
12:02 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững
07:00 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B
22:08 OCOP
Thủ công mỹ nghệ Hà Nội tìm lời giải bứt phá từ chuyển đổi số và thiết kế xanh
15:34 Khuyến công
Hai lần anh hùng: Hải Phòng đón danh hiệu cao quý trong đêm kỷ niệm 80 năm lực lượng vũ trang
13:00 Tin tức
Khuyến công tạo động lực nâng sức cạnh tranh cho sản phẩm làng nghề Hà Nội
10:31 Khuyến công
Từ “Cuối tuần xanh” đến diện mạo nông thôn mới sáng - xanh - sạch - đẹp
10:05 Nông thôn mới



