Đến huyện Bình Liêu du khách sẽ được ngắm những cánh đồng trồng dong riềng bạt ngàn, mùa hoa cây trổ sắc vàng cam trông hết sức đẹp mắt. Đây là thứ củ làm nên miến dong Bình Liêu - sản phẩm OCOP của tỉnh Quảng Ninh. Miến dong Bình Liêu nghiêng sang màu xanh lục, sợi dài 25-30cm, nhỏ, mảnh đều. Miến dong Bình Liêu trông giản đơn, nhưng khi chế biến thành các món ăn đều khiến người ta không thể nào quên.

Trồng măng tây ở phường Ninh Dương, nguyên liệu sản xuất trà măng tây sản phẩm OCOP 3 sao của Hợp tác xã An Thái.

Từ khi đăng ký tham gia chương trình OCOP, được tỉnh hỗ trợ từ khâu chế biến đến hoàn thiện cấp giấy chứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm, nhãn hiệu, xúc tiến thương mại, hiện các sản phẩm miến dong Bình Liêu của Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu (đơn vị sản xuất miến lớn nhất của huyện) đã được chuẩn hóa về mọi mặt.

Đặc biệt, sau khi được xếp hạng tiêu chuẩn OCOP 4 sao, miến dong Bình Liêu đã được đông đảo người dân trong tỉnh và khách du lịch biết đến. Có những thời điểm, sản phẩm không đủ để phân phối đến tay người tiêu dùng và hiện đã có mặt ở hệ thống siêu thị Big C trên toàn quốc. Từ thành công này, miến dong Bình Liêu không những là sản phẩm OCOP chủ lực của huyện, mà còn là sản phẩm chủ lực của tỉnh. Vùng nguyên liệu miến dong đã được huyện quy hoạch phát triển thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, mở rộng lên hơn 250ha.

Miến được sản xuất hoàn toàn từ củ dong riềng. Cây dong riềng được trồng trên những thửa nương, rẫy và ruộng bậc thang vùng đất Bình Liêu từ tháng 3 đến tháng 11 hàng năm. Củ dong riềng Bình Liêu cũng có những đặc trưng riêng. Bình Liêu không được thiên nhiên ban cho những cánh đồng màu mỡ nhưng những khoảnh đất núi khô cằn lại hợp với dong riềng, nên củ dong riềng Bình Liêu có chất lượng tốt, ít xơ, nhiều bột.

Cùng với nguồn nguyên liệu đặc trưng, miến dong Bình Liêu được chế biến bằng bí quyết truyền thống của người dân địa phương, như dùng nước suối sạch đầu nguồn, phơi khô hoàn toàn nhờ ánh nắng… Trước đây, miến dong được bà con sản xuất theo phương pháp thủ công và chỉ phục vụ cho bữa ăn gia đình, ít được đem bán. Những năm gần đây, do nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm chất lượng cao, có lợi cho sức khỏe tăng lên đã thúc đẩy nghề trồng dong, chế biến miến của Bình Liêu phát triển, vùng nguyên liệu miến được mở rộng, bà con đã đưa thêm một số máy móc, công nghệ vào sản xuất, chế biến kết hợp với phương pháp làm miến thủ công truyền thống nên không những giữ được chất lượng đặc trưng mà còn tăng thêm các giá trị mới: Thẩm mỹ, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Sản phẩm Miến dong Bình Liêu đã được đóng gói, có tem nhãn mác cẩn thận có đầy đủ thông tin về thành phần dinh dưỡng, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.

Là một trong 12 sản phẩm OCOP chủ lực của tỉnh Quảng Ninh, thông qua các chương trình xúc tiến thương mại của tỉnh và huyện, miến dong Bình Liêu hiện có mặt tại nhiều cửa hàng nông sản sạch, trung tâm thương mại lớn với giá dao động từ 90.000 - 120.000 đồng/kg. Sản phẩm miến dong Bình Liêu được đóng gói, có tem nhãn mác với đầy đủ thông tin về xuất xứ, thành phần dinh dưỡng, tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, được người tiêu dùng tin tưởng, ưa chuộng.

Bài, ảnh: Nguyễn Quý

Năm 2020, toàn huyện Bình Liêu có trên 63ha trồng dong riềng, sản lượng ước đạt trên 2.500 tấn. Thị trường miến dong Bình Liêu ngày càng được mở rộng.

Để đáp ứng thị hiếu của khách hàng cũng như duy trì chất lượng, thương hiệu, thời gian tới, huyện Bình Liêu tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu trồng dong riềng, dự kiến năm 2021 duy trì ổn định từ 120-150ha. Đồng thời, gắn kết người sản xuất với các cơ sở chế biến miến dong; Tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; Mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước; kiểm soát chặt chẽ đầu vào nhằm quản lý nhãn hiệu miến dong Bình Liêu bền vững.