Để triển khai chương trình OCOP của Quảng Ninh, UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể đối với Sở KH&CN, căn cứ nhiệm vụ được giao Sở đã thực hiện các nội dung chính là: Tham gia phối hợp thực hiện xác định các sản phẩm chủ lực, có thế mạnh của từng huyện, thị xã, thành phố, qua đó xác định chương trình hỗ trợ thực hiện đối với từng sản phẩm. Điển hình ứng dụng công nghệ lựa chọn các giống vật nuôi cây trồng có giá kinh tế cao như: giống Na Đài Loan; Giống Lúa chất lượng cao; Giống Trà hoa vàng; Giống Mai vàng Yên Tử; Giống Hoa chất lượng cao; Giống gà Tiên Yên; Giống Dong riềng.

Bên cạnh đó Sở KH – CN đã thực hiện nhiều chương trình, hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, xây dựng và công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng cho từng sản phẩm. Đăng ký mã số, mã vạch đối với các sản phẩm được đánh giá đạt tiêu chuẩn tham gia chương trình. Đề xuất phê duyệt các nhiệm vụ khoa học công nghệ và tổ chức triển khai thực hiện nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Cụ thể đối với từng sản phẩm như: cải tiến chất lượng giống vật nuôi, cây trồng để đảm bảo cung cấp nguyên liệu cho sản xuất sản phẩm; Xây dựng quy trình sản xuất đảm bảo các tiêu chuẩn theo quy định. Đối với các sản phẩm nông nghiệp, các nhiệm vụ Sở KH&CN còn tập trung vào kỹ thuật phòng, chống sâu bệnh hại đảm bảo duy trì sản xuất.

Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại thủy sản Quảng Ninh đầu tư thiết bị hiện đại trong chế biến sản phẩm.

Các địa phương cũng đã chủ động lồng ghép các nguồn vốn để triển khai xây dựng thương hiệu sử dụng địa danh cho 30 sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP. Trong đó 3 chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm như: Ngán Quảng Ninh, Chả mực Hạ Long, Mai vàng Yên Tử; 05 nhãn hiệu tập thể: Na dai Đông Triều, Nếp cái hoa vàng Đông Triều, Vải chín sớm Phương Nam, Tôm chân trắng Móng Cái, Mía tím Quảng Ninh; 13 nhãn hiệu chứng nhận: Gà Tiên Yên, chè Đường Hoa, Rau an toàn Quảng Yên, Trứng gà Tân An, rượu mơ Yên Tử, Nước mắm Cái Rồng, Tu hài Vân Đồn, rượu Ba kích Quảng Ninh, miến dong Bình Liêu, mực ống Cô Tô, ghẹ Trà Cổ, Nhựa thông Quảng Ninh, Thanh long Uông Bí.

Việc ứng dụng KHCN góp phần nâng tầm giá trị sản phẩm OCOP, tạo động lực thúc đẩy kinh tế cho người dân. Nhiều chương trình, chính sách được ban hành cụ thể: Nghị quyết 189/2015/HĐND ngày 23/3/2015 của HĐND tỉnh về chính sách khuyến khích phát triển vùng sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đến 2017; Nghị quyết số 45/2016/NQ-HĐND ngày 07/12/2016 của HĐND Tỉnh về chính sách khuyến khích phát triển sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2017 – 2020; Nghị quyết số 43/2016/NQ-HĐND ngày 7/12/2016 của HĐND tỉnh về một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017 – 2020; Nghị Quyết số 194/2019/NQ-HĐND ngày 30/7/2019 của HĐND Tỉnh về việc ban hành chính sách đầu tư, liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tỉnh Quảng Ninh, trong đó quy định hỗ trợ đầu tư nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao: Nhà nước hỗ trợ giải phóng mặt bằng của dự án; Hỗ trợ đường giao thông, điện, nước đến chân hàng rào; Hỗ trợ 40% chi phí chuyển giao công nghệ tối đa không quá 1 tỷ đồng/dự án.

Các chính sách được ban hành kịp thời đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi để huy động tốt các nguồn lực, đặc biệt là nguồn xã hội hóa đầu tư ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn, từng bước tạo động lực cho phát triển bền vững.

Tỉnh Quảng Ninh đã tập trung nguồn vốn từ ngân sách nhà nước để ưu tiên hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển sản xuất nông nghiệp, phát triển sản phẩm OCOP. Kết quả thực hiện đã tạo được sự chuyển biến tích cực.

Trong giai đoạn 2013-2020, UBND tỉnh đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt 20 dự án thuộc chương trình “Hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và miền núi” với tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách trên 63 tỷ đồng để triển khai thực hiện.

Kết quả triển khai đã hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp nhận và làm chủ 145 quy trình kỹ thuật sản xuất; xây 0dựng 48 mô hình; đào tạo 124 cán bộ kỹ thuật; tập huấn 2.962 hộ nông dân; Tạo việc làm cho 1.492 lao động với mức thu nhập bình quân 4 triệu đồng/tháng; Hình thành được nhiều sản phẩm có năng suất, chất lượng, tăng tính cạnh tranh trên thị trường; nhiều sản phẩm đã trở thành sản phẩm tham gia Chương trình OCOP của tỉnh như sản phẩm dược liệu của Công ty TNHH nuôi trồng, sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc; sản phẩm ghẹ của Công ty Cổ phần Ngọc Khánh VT; Sản phẩm Miến dong Bình Liêu của Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu;...

Ứng dụng và hoàn thiện công nghệ bảo quản chế biến nâng cao giá trị thủy sản gắn với phát triển sản phẩm OCOP như: công nghệ sản xuất sứa ăn liền; Công nghệ sản xuất ruốc Hầu; Công nghệ sản xuất nước mắm; Công nghệ sản xuất sản phẩm bổ dưỡng từ hầu biển HABI. Các công nghệ đã được các doanh nghiệp tiếp nhận, tổ chức sản xuất cung cấp thị trường trong và ngoài nước như: Sản phẩm ruốc Hàu của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại thuỷ sản Quảng Ninh; Sản phẩm nước mắm của Công ty Cổ phần Nước mắm Cái Rồng. Ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất giống vật nuôi cây trồng gắn với những sản phẩm nông nghiệp có thế mạnh như: Công nghệ thụ tinh nhân tạo gà Tiên Yên; Công nghệ invitro sản xuất giống hoa lan cao cấp; Công nghệ sản xuất giống
Sá sùng, giống Ngán.

Như vậy, đến nay việc ứng dụng KHCN cho các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp tỉnh Quảng Ninh tạo đòn bẩy thúc đẩy nâng cao giá trị cho các sản phẩm trên địa bàn.

Bài và ảnh: Nguyễn Nam