Định hướng phù hợp

Theo Ban chỉ đạo Chương trình OCOP tỉnh Quảng Ninh, thực hiện Quyết định số 490 của Chính phủ về triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” giai đoạn 2018 - 2020, trong những năm qua, tỉnh Quảng Ninh luôn xác định rõ quan điểm đây là chương trình phát triển kinh tế quan trọng theo hướng nội sinh, có sự liên kết chặt chẽ, bền vững giữa người sản xuất, chế biến và tiêu thụ, do đó cần có nhận thức đúng đắn, cách làm, bước đi phù hợp.

OCOP Quảng Ninh đang dần hình thành những sản phẩm OCOP chất lượng - tiêu chuẩn cao, được sản xuất trên dây chuyền công nghệ tiên tiến như Ruốc hàu Bavabi, gốm sứ Quang Vinh, Rượu mơ Yên Tử, Nấm Long Hải, Ngọc trai Hạ Long…; Là cơ sở cho các sản phẩm 5 sao cấp quốc gia, đáp ứng xuất khẩu thương hiệu gắn với OCOP. Hiện, đề cương đề án triển khai chương trình giai đoạn 2021-2025 đang được tỉnh đặc biệt quan tâm và hoàn thiện. Quan điểm quán triệt: (i) Nâng cao tiêu chuẩn, chất lượng; Ứng dụng KHCN tiên tiến, áp dụng các tiêu chuẩn tiên tiến trong mục tiêu hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP; (ii) Phát triển sản phẩm cả về số lượng song phải đảm bảo chất lượng; (iii) Chuyên nghiệp hóa vận hành của chủ thể OCOP, tạo “ Sản xuất đáp ứng yêu cầu thị trường”.

Trà hoa vàng là sản phẩm OCOP 5 sao của huyện Ba Chẽ đã trở thành sản phẩm OCOP quốc gia.

Ngay đầu giai đoạn 2021-2025, Quảng Ninh đã thành lập Ban Chỉ đạo (BCĐ) OCOP tỉnh với quy chế làm việc cụ thể, kiện toàn đội ngũ cán bộ trực tiếp chỉ đạo, tham mưu, giúp việc. Bên cạnh đó, BCĐ OCOP tỉnh cũng ban hành hướng dẫn thực hiện chu trình OCOP tỉnh, giai đoạn 2021-2025. Tỉnh cũng đã phê duyệt đề cương, dự toán và lựa chọn đơn vị tư vấn xây dựng Đề án Chương trình OCOP giai đoạn này. Hiện đơn vị tư vấn đang tiến hành khảo sát, xây dựng thuyết minh đề án, dự kiến hoàn thành trong quý III năm nay.

Cùng với đó, BCĐ OCOP tỉnh và các địa phương đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn, tư vấn phát triển sản phẩm mới. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh có 44 sản phẩm đạt yêu cầu tham gia chương trình OCOP, nâng thành 500 sản phẩm của chương trình hiện có. Thêm vào đó, 90% sản phẩm tham gia chương trình được dán tem điện tử, có mã số, mã vạch...

Mặc dù chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, song từ đầu năm đến nay, các sở, ngành, địa phương đã tổ chức một số hoạt động xúc tiến thương mại, góp phần quảng bá sản phẩm, đẩy mạnh tiêu thụ, mở rộng thị trường. Các hội chợ, Sở Công Thương đã chủ trì phối hợp với Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, sàn thương mại điện tử uy tín tổ chức hội nghị kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu của tỉnh qua “Gian hàng Việt trực tuyến”. Sau hội nghị, 35 sản phẩm OCOP của tỉnh được bán hàng trên sàn thương mại điện tử Sendo, tiki, voso... Ngoài ra, hiện 223 sản phẩm OCOP của tỉnh đã được niêm yết, giao dịch trực tuyến trên các sàn giao dịch thương mại điện tử của tỉnh.

Thích ứng với thời cuộc

Xác định năm 2021 là năm tiền đề quan trọng cho giai đoạn 2021-2025, BCĐ OCOP tỉnh tiếp tục chú trọng hoàn thiện các thủ tục phê duyệt Đề án Chương trình OCOP. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn doanh nghiệp và người dân thực hiện Nghị quyết 194/2019/NQ-HĐND về chính sách khuyến khích đầu tư, liên kết trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Từ tỉnh đến sở, ngành và địa phương rà soát lại quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu, vùng sản xuất tập trung; Chuyển giao ứng dụng quy trình công nghệ trong sản xuất sản phẩm OCOP, nhất là sản phẩm chủ lực, đầu tư dự án chế biến sâu, hình thành chuỗi...

Theo ông Ngô Tất Thắng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Quảng Ninh: Hiện nay toàn tỉnh có 60 HTX tham gia Chương trình OCOP với tổng số 48 sản phẩm (bao gồm: 23 sản phẩm đạt 4 sao và 25 sản phẩm đạt 3 sao thuộc 03 nhóm sản phẩm: đồ uống, thực phẩm và thảo dược) đóng góp thiết thực trong Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, Chương trình xây dựng Nông thôn mới, Chương trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Các sản phẩm của các HTX tham gia bước đầu đã phát huy được hiệu quả, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ nông sản. Các sản phẩm trước đây chỉ mang tính tự cung tự cấp tại vùng sản xuất, nhưng nay các sản phẩm đã có mẫu mã bao bì đẹp đảm bảo tiêu chuẩn và trở thành hàng hóa bán ra thị trường trong và ngoài tỉnh, do vậy giá bán và sản lượng sản xuất các sản phẩm đều tăng từ 20 - 30% so với trước, góp phần kích thích sản xuất phát triển.

Còn Ông Lê Hồng Giang - Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Quảng Ninh cho biết: Quảng Ninh đặc biệt quan tâm và dành nhiều nguồn lực để tổ chức các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm thương mại, tuần kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, ... Thông qua các hoạt động này, các sản phẩm OCOP của tỉnh Quảng Ninh đã tạo được chỗ đứng vững chắc trên thị trường, nhiều đơn vị sản xuất trưng bày, giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm trong hệ thống các cửa hàng phân phối hiện đại, như: Siêu thị, Trung tâm Thương mại Big C, chuỗi cửa hàng tiện ích, cửa hàng nông sản sạch, hệ thống Trung tâm và điểm bán hàng OCOP, nhà hàng, khách sạn, chợ, ... đem lại thu nhập cao cho người sản xuất.

Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, BCĐ OCOP tỉnh tăng cường quản lý tiêu chuẩn sản phẩm theo Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, từ đó hướng dẫn các đơn vị sử dụng nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận; Xử lý những vi phạm quy định về sở hữu công nghiệp, nhãn hàng hóa, mã số, mã vạch... Đồng thời, nghiên cứu thành lập Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo OCOP.

Song song với đó, BCĐ OCOP tỉnh và các địa phương tổ chức các cuộc kiểm tra về vệ sinh an toàn thực phẩm, việc ghi tem nhãn, hoạt động của các Trung tâm, điểm bán hàng OCOP; Tổ chức cuộc thi đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp huyện và tỉnh; Hoàn thiện dự án phần mềm chấm điểm đánh giá phân hạng và triển khai cuộc thi Bộ nhận diện sản phẩm OCOP tỉnh năm 2021.

Tỉnh cũng tập trung khảo sát để phát triển sản phẩm OCOP thuộc nhóm lưu niệm, nội thất, trang trí, du lịch, dịch vụ cộng đồng và điểm du lịch nhằm phát huy tối đa tiềm năng của địa phương, xây dựng nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh.

Ông Nguyễn Văn Đức, Phó trưởng Ban Xây dựng nông thôn mới tỉnh, cho biết: Để nâng cao hiệu quả chương trình OCOP, Ban đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo sở, ngành liên quan tổ chức sơ kết việc triển khai Nghị quyết 194/2019/NQ-HĐND. Trong đó có việc hỗ trợ chương trình OCOP để kịp thời tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, quan tâm chỉ đạo ưu tiên phân bổ kinh phí về xây dựng NTM để các địa phương bố trí nguồn lực hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP. Bên cạnh đó, các địa phương cũng tập trung xây dựng đề án phát triển sản phẩm OCOP chủ lực cấp tỉnh và định hướng quốc gia, quy hoạch khu sản xuất tập trung, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp, HTX đầu tư vào sản xuất.

Bài, ảnh: Nam Hậu - Minh Yên
(Bài viết thực hiện theo phối hợp từ VPĐP NTM TƯ)