“Níu" nghề làm lò đất giữa dòng chảy hiện đại

Từ phà Năng Gù, theo Tỉnh lộ 951 hướng về TX. Tân Châu, địa phận xã Phú Thọ (huyện Phú Tân, tỉnh An Giang) được nhận diện bằng những hàng lò đất phơi nắng trước mỗi sân nhà. Nhiều người quen gọi nơi đây là “xóm lò đất”, vì có đến hàng chục hộ sản xuất.
Các hộ làm lò đất tập trung sát mé sông, thuận tiện cho việc giao thương, vận chuyển bằng đường thủy từ xưa. Ngày nay, điều kiện vận chuyển đã dễ dàng hơn, số ít hộ vào khu dân cư sinh sống cũng có thể an tâm giữ lại nghề để tiếp tục làm kế sinh nhai.


Như bao nghề truyền thống khác, do hoạt động có thời điểm khó khăn, số hộ làm lò đất dần thu hẹp so với chục năm trước. Thêm vào đó, lớp trẻ ngày nay không mặn mòi với việc từ sáng đến tối vất vả “chân lấm tay bùn” để nối nghề của gia đình.
Còn lại những người vẫn kiên nhẫn suốt ngày quần quật với… đất, không chỉ để mưu sinh…, bởi họ rất nặng lòng cùng cái nghề được ông bà truyền lại, nhất là những nhà không có đất làm ruộng, nhờ chăm chỉ nắn lò qua mưa nắng mà nuôi lớn con cháu. Từng công đoạn thủ công đều nặng nhọc, người ở "xóm lò đất" chỉ cười xòa: “Cực lắm, cả ngày cúi mặt nhào nặn đất, mới xong được một mẻ lại tất tả kéo bạt che mưa. Vậy mà không bỏ được! Chắc bởi quen mùi bùn đất…”.



Vẫn “mê” hơi đất, hơi lò, song để tồn tại, một số hộ đã có ngả rẽ linh hoạt hơn. Ngoài lò củi, họ còn làm nhiều sản phẩm khác, như: Nồi om, khuôn bánh, nồi đất kho quẹt, ấm trà, niêu cơm…


Máy móc hỗ trợ một phần, giúp các sản phẩm làm ra nhanh hơn, đẹp hơn. Khởi đầu từ 1 hộ, sau đó được nhiều hộ trong xóm lò bắt nhịp chuyển hướng, thị trường cần gì thì họ tập trung sản xuất sản phẩm đó.


Nguyên liệu làm lò đất, cũng như các sản phẩm mới vẫn là đất sét mua ở Hòn Đất (Kiên Giang), đặc trưng tính dẻo mịn, làm ra sản phẩm vừa bền, vừa đẹp.

Những “ông táo” truyền thống sau khi nung lửa hàng chục tiếng đồng hồ đã “chín” thành màu gạch tươi rói. Có nơi, lò đất sẽ được gắn thêm vỉ thông gió, bao bọc lớp nhôm bên ngoài để tăng tuổi thọ sử dụng.
Dù ngày nay, bếp gas, bếp từ phổ biến, lấn lướt vai trò thông dụng của lò củi, nhưng người ta không lo chiếc bếp bằng chất liệu đất mộc mạc biến mất khỏi đời sống. Nhu cầu sử dụng lò bếp vẫn ổn định ở các tỉnh ĐBSCL. Mỗi đợt giáp Tết, hàng ngàn chiếc lò vẫn ngược xuôi theo các chuyến hàng được chọn mua để đổi “ông Táo” cho năm mới.


Loại lò đất con con giờ lại được dân thành thị yêu thích để chế biến món nướng, món kho. Kể cả mấy khuôn bánh, nồi om không hẳn được mua để sử dụng đúng mục đích nấu nướng. Mà đáp ứng nhu cầu trưng bày như một món thủ công mỹ nghệ, tái hiện không gian và nếp sống xưa.


Một sản phẩm giá chỉ vài chục ngàn đồng, thành ra đồng lời kiếm được không cao. Bù lại, nhờ số lượng bán nhiều, nên các hộ còn bám nghề tới nay vẫn sống ổn. Hàng tháng, bến sông vẫn tấp nập không khí làm việc. Càng về cuối năm, nhịp sống càng rộn rã và xôm tụ.
Bài, ảnh: Mỹ Hạnh
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách
07:00 | 22/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du
07:00 | 22/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim
09:57 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó
00:00 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa
12:02 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững
07:00 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách
07:00 Làng nghề, nghệ nhân
Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12
07:00 OCOP
Khuyến công Đắk Lắk tiếp sức cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới và vươn xa
07:00 Khuyến công
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du
07:00 Làng nghề, nghệ nhân
LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B
22:08 OCOP



