Theo các nghệ nhân của làng, gốm Gia Thủy có tiền thân là gốm Long Thịnh. Năm 1959, một số thợ gốm ở Thanh Hóa đã di cư về đây và mở một số lò gốm làm các vật dụng phục vụ đời sống sinh hoạt như nồi, niêu, chum, vại. Từ đó, làng gốm Gia Thủy ra đời.

Khâu lọc đất.

Được làm từ đất sét chỉ có ở địa phương, gốm Gia Thủy chịu nhiệt tốt. Sản phẩm bình, chum đựng rượu có thể khử các chất độc hại cho cơ thể, càng để lâu càng giảm nồng độ Methanol trong rượu, do vậy, rất được khách hàng ưa chuộng.

Vào khuôn.

Chuốt và tỉa lại.

Gốm Gia Thủy chủ yếu với những sản phẩm mộc mạc như nồi, chum, vại, bình, đĩa gốm với các loại hoa văn, phong cảnh làng quê Việt được thể hiện một cách tự nhiên, tinh xảo qua bàn tay khéo léo, tỉ mỉ của các nghệ nhân nơi đây. Làng nghề cơ bản sản xuất chum, sành không tráng men, toàn bộ sản phẩm đều là men tự phát.

Phơi sản phẩm.

Mỗi mẻ gốm ra lò mất tới gần một tháng trời, từ khâu lấy đất, đập, ngâm đất đến tạo hình, nặn và chuốt gốm, và cuối cùng là công đoạn vào lò. Tất cả các quy trình trên đòi hỏi những người thợ, những nghệ nhân phải bền bỉ, kiên trì và có sự giúp đỡ, gắn kết lẫn nhau để cho ra một sản phẩm truyền thống với chất lượng tốt nhất.

Kế thừa những tinh hoa của nghệ thuật tạo hình, nét đặc trưng nền văn hóa của một vùng đất, nghệ nhân làng gốm Gia Thủy đã biết tạo ra những sản phẩm gốm không chỉ phục vụ cho cuộc sống đời thường mà còn tôn vinh giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc mình. Những chiếc bình được tạo ra là sự hòa quyện giữa đất và lửa, nhưng toát lên trên đó là bàn tay tài hoa và tâm hồn nghệ sĩ của người làng gốm Gia Thủy.Năm 2007, làng gốm Gia Thủy được công nhận là làng nghề truyền thống. Trải qua nhiều năm thăng trầm, đến nay gốm Gia Thủy vẫn đứng vững và càng ngày càng phát triển mạnh. Những sản phẩm gốm Gia Thủy ngày càng được nhiều khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng.

Bài, ảnh: Đỗ Thanh Mai