Trong câu chuyện với chúng tôi, anh Vũ Ngọc Chuyên (SN1980) chủ cơ sở sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ Ngọc Chuyên cho biết, bố mẹ anh quê gốc ở Hà Nam lên xây dựng kinh tế mới tại Võ Miếu, Thanh Sơn từ những năm 1960 của thế kỷ trước, ông bà sinh hạ được 4 người con, 3 trai, 1 gái, Chuyên là con thứ hai, tất cả các anh chị em đều đã trưởng thành và có gia đình riêng. Ngày ấy phong trào học tập tại địa phương miền núi này chưa phát triển, vì vậy học hết cấp 2 anh đã nghỉ ở nhà lao động phổ thông cùng với bố mẹ.

Anh Vũ Ngọc Chuyên, Chủ cơ sở sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ tại Thanh Hà, Võ Miếu, Thanh Sơn, Phú Thọ.

Năm 1994, trong lần về thăm quê nội tại thôn Thuận Trại, xã Yên Nam, huyện Duy Tiên, Hà Nam, thấy gia đình chú họ là Vũ Văn Tiến có một số tác phẩm đồ gỗ mỹ nghệ rất đẹp, do ông Tiến đi làm thuê và học nghề ở Đông Kỵ, Bắc Ninh đưa về, Chuyên thích lắm, được bố mẹ cho phép, Vũ Ngọc Chuyên theo chú Tiến khăn gói về làng Đồng Kỵ, Từ Sơn, Bắc Ninh làm thuê và học nghề sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ với học phí 160 ngàn đồng/ tháng. Do thông minh, sáng dạ, lại chí thú với nghề, làm việc có hiệu quả cao, nên chỉ sau 3 tháng, chủ xưởng sản xuất tại Đồng Kỵ đã miễn tiền đóng học phí và còn ưu đãi trả công cho anh. Cứ như vậy sau 6 năm miệt mài vừa học vừa làm, từ kỹ thuật làm mộc đơn giản, đến kỹ thuật điêu khắc tượng, khắc tranh gỗ, hoa lá, khảm trai, vv.. Vũ Ngọc Chuyên đều nắm bắt thành thục và trở thành người thợ có tay nghề cao, tự mình hoàn thiện nhiều sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ tinh xảo..

Năm 1999 trở về địa phương, anh mở xưởng sản xuất tại thôn Thanh Hà, lần đầu tiên người dân trong xã, nhất là bà con dân tộc Mường, Dao nhìn thấy từ những gốc rễ cây khô cứng, vô hồn, tưởng như bỏ đi, làm củi không đắt, qua bàn tay người thợ thủ công mỹ nghệ lành nghề Vũ Ngọc Chuyên và cộng sự, đã trở thành những sản phẩm gỗ lũa, tác phẩm mỹ nghệ sống động, có giá trị kinh tế cao, ai nấy đều ngạc nhiên thán phục.

Anh Vũ Ngọc Chuyên đang hướng dẫn thợ trẻ hoàn thiện sản phẩm.

Tiếng lành đồn xa, năm 2004 - 2005 Sở công thương tỉnh Phú Thọ đã hỗ trợ cơ sở Ngọc Chuyên mở một vài khoá dạy nghề sản xuất đồ gỗ thủ công mỹ nghệ cho gần 30 học viên là người địa phương theo học, học viên tốt nghiệp được Sở cấp chứng chỉ học nghề tại cơ sở Ngọc Chuyên. Điều đáng phấn khởi là trong số này có tới 12 người có tay nghề cao, đã mở được xưởng sản xuất riêng, làm ăn tốt, như anh Dương Thanh Toàn, anh An ở xã Võ Miếu, anh Hồi ở xã Thạch Kiệt, huyện Tân Sơn, Phú Thọ...

Tới thăm cơ sở sản xuất của Vũ Ngọc Chuyên, thấy trong gian nhà xưởng gần 300m2, những người thợ có tay nghề cao đang cùng anh hoàn thiện sản phẩm, đó đây trong vườn nhà còn ngổn ngang những gốc rễ cây rừng hình thù kỳ lạ, được người dân thu lượm về bán cho cơ sở Ngọc Chuyên làm nguyên liệu sản xuất đồ mỹ nghệ gỗ lũa. Từ sản phẩm nhỏ nhất như chiếc ống tăm giá bán vài trăm ngàn đồng, tới những hàng khủng nặng vài ba tấn trị giá cả tỷ đồng, mới thấy sức lao động, óc sáng tạo của những người thợ có tay nghề cao tại đây thật đáng tự hào, sản phẩm của cơ sở từ đồ dùng gia dụng như bàn, ghế tới tranh, tượng đều được ra đời từ gốc cây, rễ cây gỗ lũa, với kiểu dáng tự nhiên khác nhau, ngoài việc tiêu thụ trong tỉnh Phú Thọ, còn được xuất bán đi các tỉnh, thành phố như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Hải Dương, vv..

Sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ tại cơ sở sản xuất Ngọc Chuyên.

Bằng chính sức lao động của mình, năm 2016 vợ chồng anh Vũ Ngọc Chuyên, chị Nguyễn Thị Bắc đã xây dựng được một ngôi nhà hai tầng khang trang rộng 235m2, trị giá trên 1 tỷ đồng với đầy đủ tiện nghi, mua sắm được ô tô, xe máy phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất, cuộc sống của gia đình ngày càng khá giả, anh chị có điều kiện chăm sóc cho 2 con gái học tập tiến bộ, một cháu đã tốt nghiệp đại học khoa học xã hội và nhân văn, đang học tiếp cao học, một cháu đang theo học trường phổ thông. Không những thế anh chị còn tạo công việc làm ăn với thu nhập ổn định từ 8-10 triệu đồng/tháng cho 4- 5 lao động thường xuyên tại xưởng, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động thời vụ và nhất là có nhiều việc làm, có thêm thu nhập, thu hút các cháu học sinh, thanh niên địa phương trong dịp nghỉ hè tới làm thêm, tránh xa các trò chơi nguy hiểm, các tệ nạn xã hội.

Anh Chuyên hy vọng, trong số các cháu học sinh, thanh niên tới làm thêm, học nghề tại cơ sở của anh, sẽ có những người sau này tiếp tục duy trì, phát triển nghề sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ đáng quý này, không ngừng góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân địa phương quê anh.

Bài và ảnh: Phạm Trường Sơn