Vừa dán lông gà vào bức tranh, anh Đạt cho hay, vào năm 1979, anh vào bộ đội và trở thành chiến sĩ vẽ bản đồ địa hình giỏi của Lữ đoàn 173, và sau là Tiểu đoàn 1 tại Quảng Nam- Đà Nẵng. Năm 1984, anh xuất ngũ về, anh tiếp tục theo nghề “vẽ” tranh bằng lông gà mà anh đã đeo đuổi khi còn học lớp 12 ở trường Trần Quý Cáp (Hội An). Một lần bỗng nhiên Đạt muốn tìm một điều khác lạ, một hướng đi mới trong cách thể hiện nghệ thuật của mình, thoát ra khỏi những lối mòn trước đó. Anh nhặt nhạnh những chiếc lông gà ghép thành một bức tranh tặng người bạn sắp đi xa như một kỷ vật độc đáo. Đó là tác phẩm đầu tiên của Đạt được thể hiện bằng lông gà.

Bức “Thiếu nữ tóc đuôi gà”

Trước đây, để có chất liệu “vẽ” tranh, anh Đạt cất công sưu tầm, chọn lựa loại lông gà thật kỹ lưỡng, phân loại theo từng kích cỡ, màu sắc khác nhau. Nhưng hiện nay, anh phải giành nhiều thời gian để sáng tác nên anh đặt hàng mua “lông gà ta”. Thông thường 3 bao lông gà cho 1 bức tranh và anh chỉ sử dụng chỉ có 4 màu: Trắng, đen, nâu, xám. Theo anh Đạt, sở dĩ anh chọn lông gà và những tông màu này làm chất liệu cho tranh của mình bởi phù hợp với gam “màu phố cổ” Hội An rêu phong cổ kính. Nếu so với các chất liệu tạo hình khác, màu sắc của lông gà có độ bền gần
như vĩnh viễn.

Anh đưa chúng tôi xem những bức tranh đã “vẽ” 20 năm trước, tranh vẫn “tươi” như màu lông “gà sống”. Những chiếc lông gà này được anh lựa chọn cho phù hợp từng chi tiết của bức ảnh và cắt tỉa cẩn thận để dán trên giấy bìa cứng theo những ý tưởng nghệ thuật khác nhau để tạo thành tác phẩm. Khách có thể nhìn thấy tranh của anh có bức bình dị, mộc mạc của làng quê Việt Nam cho đến tranh siêu thực. Cụ thể như: Tranh về lập thể (Mẹ bồng con, Người mẫu…); Tranh biểu hiện (Con trâu, Song Mã…); Tranh hiện thực (Chùa Cầu, Thiếu nữ, Trịnh Công Sơn…). Điều đặc biệt, chủ đề người phụ nữ Việt Nam xuất hiện khá nhiều trong tranh của anh như các tác phẩm: Nữ sinh, Thiếu nữ tóc đuôi gà, Thiêú nữ với bình hoa, Thiếu nữ Hội An, Vũ nữ Apsara, Hồn nhiên, Mẹ tôi, Vợ tôi…. Bởi vì, đối với anh có hai người phụ nữ mà anh quan tâm, tôn thờ, yêu thương, kính trọng nhất đó là mẹ và vợ.

Tác phẩm “Mẹ tôi” là hình ảnh người mẹ già đang kĩu kịt quang gánh bán hàng rong mà hai bên đường là dãy phố cổ rêu phong, cổ kính hoặc tác phẩm “vợ tôi” thể hiện người vợ “lặn lội thân cò” bên bờ sông Hoài “eo sèo” mặt nước buổi đò đông, để nuôi chồng, nuôi con ăn học.

Bức “Cầu Chùa”

Anh Đạt cho biết: Sau bản phác thảo bằng bút chì trên giấy cứng là dán những chiếc lông gà đã chọn theo đường phác thảo ấy lên trên tấm giấy trắng, sau đó dùng keo bôi vào lông gà và dán vào giấy. Chữ ký ở dưới mỗi bức tranh của anh cũng bằng… lông gà.

Anh Đạt cho biết thêm: Một tạp chí của Pháp khi thực hiện chuyên trang về Hội An đã chọn tranh của anh làm ảnh bìa. Mỗi tác phẩm đều có cái độc đáo khác nhau, tôi không thể sáng tác bức thứ hai giống như bức thứ nhất, nên có một số tác phẩm tôi không bán, mặc dầu đời nghệ nhân của tôi rất nghèo. Thời gian hoàn thành mỗi bức từ 1 đến 2 tuần lễ. Song, có bức phải mất hàng tháng trời mới hoàn thành. Thời điểm hiện nay, mỗi bức tranh lông gà có giá từ 300 đến 500 USD.

Những tác phẩm tranh lông gà của anh Đạt làm người xem ngỡ ngàng do sự độc đáo của loại hình hội họa này đem lại, hơn thế nữa qua mỗi bức tranh lại toát lên một tình yêu quê hương, đất nước, con người rất nhẹ nhàng nhưng cũng không kém phần sâu lắng. Và mãi đến hôm nay, có du khách nhận định rằng: “Nghệ nhân Đạt chính là người níu giữ hồn phố cổ bằng cách “vẽ” tranh quê hương bằng lông gà”.

Bài, ảnh: Tiên Sa