Năm 1973, lúc ấy cậu thiếu niên Dương Minh Đức bước vào tuổi 14, được bố là Dương Đức Thọ đưa đi theo làm công trình, kẻ vẽ pa nô cổ động, đắp vẽ y môn, cửa võng, câu đối, đại tự ở một số gia đình và đình chùa. Buổi sáng cậu Đức đi học, buổi chiều đi theo bố học nghề.

Năm 20 tuổi, chàng thanh niên Dương Minh Đức lên đường gia nhập lực lượng công an vũ trang, đi làm nghĩa vụ quốc tế ở Campuchia. Là người có hoa tay nên được Tiểu đoàn giao cho Đức làm văn thư, bản đồ, kẻ vẽ panô áp phích của tiểu đoàn. Năm 1983, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc tế, trở về với thương tật chiến tranh (xếp hạng thương binh 2/8).

Nghệ nhân ưu tú Dương Minh Đức

Trở về địa phương, ông tham gia BCH Đảng ủy xã Đồng Minh và được bầu là bí thư Đoàn xã Đồng Minh. Đến năm 1987 Đảng ủy giao cho nghệ nhân Dương Minh Đức sang phụ trách HTX thủ công mỹ nghệ xã Đồng Minh, gồm những nghề truyền thống: Điêu khắc gỗ, sơn mài, sơn dầu, may mặc, dệt thảm, chiếu cói, nấu thổi thủy tinh. Thời gian đó HTX thủ công hoạt động hiệu quả, thu hút người dân địa phương cùng các xã lân cận đến làm việc và học nghề.

Vài năm sau đó, do tình hình xuất khẩu hàng gặp khó khăn, HTX thủ công thu hẹp dần. Để giữ lấy nghề truyền thống, việc sản xuất chuyển về tổ nhóm sản xuất và các hộ gia đình. Sau đó, Nghệ nhân Dương Minh Đức tham gia phục chế đắp vẽ hoa văn, con giống tại một số di tích trong huyện Vĩnh Bảo và công trình xây dựng ở nhiều nơi, trong đó có nhiều công trình phục chế di tích lịch sử.

Ông Nguyễn An Hưng, Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Hải Phòng trao đổi công việc với Nghệ nhân Dương Minh Đức

Để đáp ứng yêu cầu quy định mới của Nhà nước trong lĩnh vực tu bổ di tích, xây dựng công trình văn hóa ông Dương Minh Đức đã cùng các anh em nghệ nhân yêu nghề trong hợp tác xã đăng ký thành lập Công ty cổ phần xây dựng công trình văn hóa Bảo Việt vào năm 2016. Công ty hoạt động chuyên sâu về bảo quản, tu bổ, tôn tạo di tích và xây dựng công trình văn hóa. Khẩu hiệu- Sologon của công ty là “Bảo toàn giá trị Việt”. Trước kia hoạt động sản suất chủ yếu và làm công hoặc giao khoán nhân công, sản xuất và bán các đồ thủ công hoa văn con giống chất liệu xi măng phục vụ các công trình trong và ngoài tỉnh. Sau khi công ty thành lập, đã được Nhà nước tin tưởng giao cho nhiều công trình di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh thành phố. Từ khi thành lập đến nay, dưới sự quản lý của NNƯT Dương Minh Đức, công ty đã có nhiều đơn hàng, nhận thiết kế thi công nhiều công trình lớn; Trong đó, có các công trình di tích cấp quốc gia tiêu biểu như: Đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm; Di tích Bạch Đằng Giang; Di tích Quốc gia Từ Lương Xâm- đại bản danh Ngô Quyền; Di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Đông Khê; Di tích Quốc gia chùa Mét, miếu Bảo Hà; Di tích quốc gia chùa Trà Phương, chùa Cựu Điện,… và nhiều di tích cấp tỉnh thành phố như: Đình Chùa Cao Hải, Chùa Cả, Đền Thượng Đức, Đình Hội Am; Chùa Thiên Phúc, Từ đường họ Nguyễn Văn;Chùa Quế Lâm, Chùa Lý Nhân, Đền thờ Tiến sỹ Dương Đức Nhan, Đình Lạng Côn…; Các công trình văn hóa tiêu biểu như: Phù điêu nhà máy Dongseng Hàn Quốc, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà truyền thống cách mạng huyện Vĩnh Bảo… Và nhiều công trình từ đường nhà thờ của các dòng họ và gia đình ở Hà Nội- 2020, Hải Phòng, Bắc Giang, Hải Dương, Quảng Ninh…

Ngoài ra, xưởng chế tác đắp vẽ của Bảo Việt tại hai cơ sở xã Đồng Minh và thị trấn Vĩnh Bảo đã cung cấp ra ra thị trường rất nhiều sản phẩm hoa văn công trình cho Hải Phòng và các tỉnh lân cận. NNƯT Dương Minh Đức còn nhận và hướng dẫn nghề và truyền nghề cho con em địa phương và tỉnh bạn. Các hoạt động đào tạo nghề tại xưởng hoặc tại công trình theo kiểu vừa học vừa làm. Với phương châm lấy nhân tố tay nghề con người là yếu tố quyết định cho sản phẩm. Đến nay công ty đã hình thành các đội sản xuất có nhiều người tỉnh xa, những người lính đồng đội, người dân tộc đã theo nghề, đi xây dựng công trình ở khắp các vùng miền, nhất là khu vực phía Bắc.

Trong hoạt động liên kết phát triển sản xuất, NNƯT Dương Minh Đức cùng Xưởng chế tác Bảo Việt tham gia các phong trào của Làng nghề Vĩnh Bảo, tích cực phối hợp với các nghệ nhân và tổ sản xuất trong Hợp tác xã Thủ công mỹ nghệ xã Đồng Minh cùng nhau bàn bạc để nâng cao năng suất chất lượng giá trị sản phẩm. Đây là một lợi thế để khách hàng có nhiều sự so sánh đối chiếu kết hợp để tạo dựng một ngôi nhà hoàn chỉnh, đáp ứng nhu cầu tâm linh và thẩm mỹ.

Trong việc đổi mới và nâng cao hiệu quả sản suất, đáp ứng yêu cầu thời đại 4.0 ngày nay, NNƯT Dương Minh Đức đã chỉ đạo Xưởng nghiên cứu chế tác ra các khuôn mẫu để đúc hàng loạt các sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm. Các khuôn mẫu bằng các chất liệu khác nhàu: Bê tông, thép, nhựa, cao su,.. Xưởng xản xuất đã định hình và phân loại ra các mẫu mã sản phẩm, các mẫu công trình nhà cổ tương ứng với các tiêu chí mà các chủ đầu tư mong muốn, để nhanh nhất đem lại sự hài lòng cho khách hàng. Các thiết kế sáng kiến đáp ứng yêu cầu và điều kiện hiên nay nhưng vẫn giữ được giá trị hồn cốt dân tộc, các công trình tiêu biểu: Đền thờ Trần Hưng Đạo và đền thờ Lê Đại Hành tại di tích quốc gia Bạch Đằng Giang kiểu nhà chuôi vồ 3 gian 2 dĩ hồi văn nhưng lại có đao; Khi xây dựng mặt bằng và điều kiền còn hạn chế trong khi bên trong vẫn bố trí công năng nhưng vẫn phải cần sự chênh bong và điểm nhấn, đã tạo ra mẫu nhà mới nhưng cổ kính; Từ Đường Họ Dương bằng vật liệu mới kiếu nhà mái đao chồng diêm, toàn bộ cột vì hoa văn bằng bê tông cốt thép, ngói màn đúc hình chữ Dương, cửa bằng gỗ và nền đá. Các mẫu mã sản phẩm được trực quan bằng hình ảnh và video, trực tiếp tư vấn cho khách hàng, hoặc khách hàng có thể giám sát các hoạt động trực tiếp khi thi công.

Nghệ nhân Dương Minh Đức đã được trao tặng: Huân chương Chiến công hạng 3, Huy chương Chiến sỹ vẻ vang, Huy chương Vì sự nghiệp quốc tế, Danh hiệu Bàn tay vàng, Bảng vàng vinh danh của hội đồng Họ Dương Việt Nam, Bằng khen của BCH TƯ Hiệp hội làng nghề Việt Nam, Bảng vàng Gia tộc, Giấy khen của UBND xã Đồng Minh,... Vinh dự hơn là năm 2016, nghệ nhân Dương Minh Đức đã được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu cao quí “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ.

Ông xúc động khi được Đảng, Nhà nước ghi nhận, quan tâm, đánh giá cao vai trò của các nghệ nhân trong phát triển các nghề thủ công mỹ nghệ nói riêng, và đóng góp tích cực cho sự phát triển ngành Công thương và tiến trình phát triển kinh tế xã hội hiện nay nói chung. Với danh hiệu Nghệ nhân, ông càng không ngừng sáng tạo, rèn luyện để phát triển tay nghề cao hơn, sống có trách nhiệm với xã hội, gia đình, dòng họ...

Nghệ nhân ưu tú Dương Minh Đức luôn phấn đấu không mệt mỏi trong công việc và tích cực tham gia các hoạt động của Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng. Anh là tấm gương sáng, luôn đáu đáu với việc bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống tại huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng.

Ths, KTS Nguyễn Minh Trí
Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng