Hà Nội: 30°C Hà Nội
Đà Nẵng: 30°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 34°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 34°C Thừa Thiên Huế

Nghệ nhân nặng lòng với múa rối

LNV - Vẳng từ góc nhỏ của làng nghề truyền thống Bảo Hà, xã Đồng Minh, huyện Vĩnh Bảo là tiếng trống, nhịp phách rộn ràng… trong một buổi chiều làng quê yên bình. Nơi ấy là sân khấu múa rối mà nghệ nhân dân gian Đào Minh Tuân đã gắn bó cả đời mình. Đến với nghề múa rối một cách tự nhiên rồi cứ thế say nghề, yêu nghề, nghệ nhân dân gian Đào Minh Tuân góp sức không nhỏ trong việc bảo tồn và giữ gìn nghệ thuật truyền thống của quê hương.
Say sưa với con rối

Sinh năm 1958, đến nay đã tròn 60 tuổi nhưng với người làm nghệ thuật, tâm hồn luôn trẻ trung hơn thế. Cũng đã ngót nghét 50 năm anh Tuân bén duyên với nghề rối và cho đến bây giờ vẫn từng ngày cặm cụi, mê say với nó.

Ngay từ nhỏ, Đào Minh Tuân theo học nghề tạc tượng truyền thống của làng Bảo Hà rồi được làm quen với việc đục đẽo những con rối.

Cũng từ đây, chất nghệ thuật cứ ngấm dần trong anh. Anh học chơi nhạc cụ dân tộc từ các nhạc công của phường rối và cùng tham gia biểu diễn rối nước. Khi lớn hơn, anh Tuân được học điều khiển con rối và tự mình tìm tòi, khám phá thêm những bí mật của nghề này.

Nghệ nhân Đào Minh Tuân biểu diễn tại Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng


Năm 1986, anh Tuân được phân công làm trưởng ban văn hóa xã Đồng Minh. Rồi đến năm 1997, người dân trong làng bất ngờ khi anh quyết định thành lập phường rối Minh Tân. Từ đây, hoạt động múa rối của làng Bảo Hà dần được khôi phục sau một thời gian dài bị bỏ quên.

Từ việc đục đẽo những con rối, làm quen với các nhạc cụ, một tay anh Tuân hướng dẫn mọi người làm. Sự nhiệt tình và lòng yêu nghệ thuật đã gắn bó những người nghệ sĩ nông dân lại với nhau.

Phường rối với gần 30 thành viên, hầu hết đều làm nông nghiệp. Sau những giờ lao động, họ lại cùng tập luyện và tham gia biểu diễn. Bỏ qua những gánh nặng cơm áo gạo tiền, có khi anh Tuân và mọi người sẵn sàng gác lại công việc thường ngày để có mặt ở phường rối khi có chương trình, dù chỉ nhận được mức thù lao ít ỏi.

Tiếng lành đồn xa, phường rối Minh Tân dần dần được mọi người biết đến nhiều hơn, với những suất diễn ngày càng đông người xem. Sự bình dị, dân dã cứ thế chinh phục khán giả, nhất là khách du lịch nước ngoài khi về thăm làng Bảo Hà.

Đến năm 2007, anh Tuân chuyển công tác từ ban văn hóa xã lên Đoàn Nghệ thuật múa rối Hải Phòng, làm nghệ sĩ tạo hình. Cùng với đó, phường rối Minh Tân vẫn được duy trì hoạt động. Nhiệt tình, có tâm với nghề và nhiều sáng kiến, anh Tuân không ngần ngại chia sẻ những vốn nghề tự học được ở Bảo Hà cho các đồng nghiệp của đoàn rối Hải Phòng.

Qua bàn tay của nghệ sĩ Minh Tuân, nhiều con rối mới sinh động được tạo dựng với những chất liệu mới, đạt hiệu quả cao hơn cho đoàn. Đến nay, dù đã nghỉ hưu, anh Tuân vẫn tiếp tục say nghề, tham gia cộng tác với Nhà hát múa rối Hạ Long và Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam xây dựng nhiều chương trình biểu diễn hấp dẫn và độc đáo.

Trong năm 2018, niềm động viên lớn đến với anh là được xét tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, nối tiếp cho danh hiệu Nghệ nhân ưu tú đã được nhà nước phong tặng từ năm 2015.

Ngoài góp công cho nghề rối, ít ai biết rằng chính anh Tuân là người phục dựng lại pho tượng đứng lên ngồi xuống ở miếu Bảo Hà mà mọi người đang thấy.

Theo truyền thuyết, 700 năm trước, để tưởng nhớ Linh Lang Đại Vương từng nghỉ qua đêm trên đường hành quân tại Bảo Hà sau đó ban phát tiền gạo cho dân, người trong làng đã lập miếu làm tượng thờ vị vua.

Nhờ nghề điêu khắc kết hợp với nghệ thuật rối cạn mà người xưa đã tạo nên bức tượng vua có thể đứng lên lúc mở cửa và ngồi xuống khi đóng cửa miếu. Qua thời gian, người dân lại cho rằng vua thì không phải đứng lên chào dân, thế là hệ thống máy móc dưới tượng bị phá bỏ.

Cho đến năm 2000, khi được UBND thành phố đồng ý cho phục dựng lại bức tượng, anh Tuân cùng một số người bắt tay vào tìm hiểu kết cấu, tìm ra phương pháp kỹ thuật để nâng hạ tượng. Khi phục dựng xong, miếu Bảo Hà sở hữu trở lại ông tượng đứng lên ngồi xuống độc nhất vô nhị tại Việt Nam, nhờ đó du lịch làng nghề và làng rối tiếp tục được đón nhận.

Trăn trở vốn nghề cổ

Cuộc sống với nhiều biến động kéo theo nhiều thách thức với nghệ thuật truyền thống nói chung và nghệ thuật múa rối nói riêng. Điều này đỏi hỏi những người làm nghề như anh Tuân phải trăn trở tìm tòi sự đổi mới.

Anh Tuân chia sẻ: “Nếu chỉ diễn đi diễn lại một vài tích trò cổ đã quá quen thuộc thì múa rối sẽ không hấp dẫn được khán giả. Duy trì hoạt động múa rối thường xuyên phải có sự đổi mới trên cái cốt là bản sắc của múa rối cổ”.

Nghệ nhân Đào Minh Tuân (ở giữa) cùng các đồng nghiệp Đoàn Nghệ thuật múa rối Hải Phòng


Tâm niệm đó đã thôi thúc anh Tuân cùng các đồng nghiệp ở phường rối Minh Tân và đoàn nghệ thuật múa rối Hải Phòng không ngừng sáng tạo. Nhiều phương pháp tạo hình, biểu diễn mới được áp dụng cho cả rối nước và rối cạn.

Trong các buổi biểu diễn của Đoàn nghệ thuật múa rối Hải Phòng, sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm thanh, ánh sáng theo phong cách hiện đại với phần biểu diễn linh hoạt của các con rối được tạo hình theo kiểu mới đã thu hút được khán giả đến tận những tiết mục cuối cùng. Cách dàn dựng tiết mục, sắp xếp kịch bản cũng giữ vai trò quan trọng.

Khán giả xem múa rối ấn tượng với nhiều hoạt cảnh do anh Tuân và Đoàn nghệ thuật múa rối Hải Phòng hoặc phường rối Bảo Hà xây dựng. Những vở diễn như “Múa tứ linh”, “Lân mẹ sinh lân nhi”, “Trảy hội”, “Du xuân”… luôn tạo ấn tượng mạnh với khán giả. Ngoài ra, chính anh Tuân cũng học hỏi và lồng ghép trong các buổi biểu diễn những màn múa rối dây của Malaysia hay Ấn Độ rất sinh động: “Vũ điệu la tinh”, “Chú hề đi xe đạp”…

Sự kết hợp giữa nghệ thuật múa rối cổ truyền thống với nghệ thuật múa rối hiện đại bằng cách xây dựng các nhân vật gần gũi với thiên nhiên như chú ếch xanh, con ong, con sóc… hay các nhân vật hoạt hình như: Pokemon, Báo hồng Pink, chuột Mickey… đã cuốn hút được các em nhỏ say sưa với mỗi chương trình biểu diễn.

Yêu trẻ con và đam mê nghệ thuật múa rối, những ngày hè này, anh Tuân cùng phường rối Minh Tân lại miệt mài mang các chương trình đi biểu diễn ở khắp nơi. Được biểu diễn cộng tác nhiều nơi trong cả nước là niềm vui lớn đối với anh và cả phường rối. Không muốn để nghệ thuật truyền thống xa rời khán giả, anh Tuân còn tích cực dạy nghề cho các thế hệ kế cận.

Gắn bó cả đời người với những con rối ngộ nghĩnh và bây giờ đang tập trung cho công tác bảo tồn, truyền dạy nghề, nghệ nhân Đào Minh Tuân cũng mong muốn nghề rối tại Hải Phòng sẽ được quan tâm đúng mức để vốn cổ tiếp tục được lưu giữ cho mai sau, để nghệ thuật rối cổ truyền được sống mãi với thời gian.

Bài và ảnh Huyền Trâm

Tin liên quan

Tin mới hơn

Bắc Ninh : Khánh thành Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ tư nhân đầu tiên

Bắc Ninh : Khánh thành Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ tư nhân đầu tiên

LNV - Sáng ngày 16.4 tại Bắc Ninh, doanh nghiệp tư nhân tranh dân gian Đông Hồ của NNƯT Nguyễn Đăng Chế đã tổ chức khánh thành Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ của chính nghệ nhân. Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế hiện là bảo tàng tư nhân duy nhất về dòng tranh dân gian tại Việt Nam, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị nghề làm tranh dân gian Đông Hồ.
Gia Lai: Nỗ lực gìn giữ, bảo tồn nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người đồng bào

Gia Lai: Nỗ lực gìn giữ, bảo tồn nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người đồng bào

LNV - Đến với Gia Lai, ngoài trải nghiệm thú vị với các hình thức du lịch cộng đồng, homestay, với ẩm thực đa dạng và phong phú, du khách còn được khám phá nét nguyên bản trong các nghề thủ công. Trong đó, nghề dệt thổ cẩm của người tộc thiểu số Rajai, Bana với bộ trang phục, khăn áo… đã từ lâu trở thành một nét văn hoá đặc trưng của người đồng bào nơi đây.
Bình Định: Nghề chằm nón ngựa Phú Gia được vinh danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Bình Định: Nghề chằm nón ngựa Phú Gia được vinh danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

LNV - Nón ngựa Phú Gia là món hàng thủ công mỹ nghệ độc đáo, ẩn chứa nét văn hóa Bình Định. Từ chiếc nón ngựa, ta có thể cảm nhận được một quãng lịch sử tái hiện với nhiều nét văn hóa trong đời sống xã hội Việt Nam xưa.
Bình Phước: Ngày hội Yến sào mở ra cơ hội phát triển bền vững

Bình Phước: Ngày hội Yến sào mở ra cơ hội phát triển bền vững

OVN - Chiều tối 15/4 tại quảng trường thành phố Đồng Xoài (tỉnh Bình Phước), Hội Nông dân tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Hiệp hội Yến sào Việt Nam tổ chức “Ngày hội yến sào và trưng bày, quảng bá nông sản, thương mại, dịch vụ hỗ trợ nông dân”. Đây là sự kiện đặc biệt nhất của ngành yến sào trong tỉnh khi lần đầu tiên tổ chức một ngày hội riêng biệt nhằm thúc đẩy phát triển bền vững cho ngành này.
Hà Nội: Khai trương tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội”

Hà Nội: Khai trương tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội”

LNV - Ngày 12/4/2024, Sở Du lịch Hà Nội tổ chức Chương trình khảo sát trải nghiệm và công bố tuyến du lịch Trung tâm Hà Nội - Thanh Oai - Ứng Hòa - Mỹ Đức với chủ đề “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội”. Với các điểm đến, đó là: Đình Đền Nội Bình Đà (xã Bình Minh, huyện Thanh Oai); Làng nghề tăm hương (xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa); Làng nghề dệt Phùng Xá (Xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức).
Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ

Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ

LNV - Khi đến Làng cổ Đường Lâm du khách không chỉ được biết đến với những ngôi nhà cổ xây bằng đá ong hàng trăm năm tuổi mà còn nức tiếng với nhiều món ăn dân dã như chè lam, kẹo lạc,… đặc biệt hơn cả vẫn là món tương nếp nổi tiếng ở làng Mông Phụ.

Tin khác

Thăng trầm nghề đúc lư đồng An Hội ở thành phố hồ chí minh

Thăng trầm nghề đúc lư đồng An Hội ở thành phố hồ chí minh

LNV - Từng nức tiếng với nghề đúc lư đồng truyền thống. Làng nghề đúc lư đồng An Hội nằm trên con đường Nguyễn Duy Cung, thuộc phường 12, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh giờ đây chỉ còn vài hộ gia đình gắng gượng giữ nghề truyền thống. Nghề đúc lư đồng An Hội đang đứng trước nguy cơ mai một. Làm sao có thể giữ nghiệp của cha ông đang là trăn trở của những người còn gắn bó với nghề?
Làng Châm Khê - Nơi giữ hồn quan họ cổ

Làng Châm Khê - Nơi giữ hồn quan họ cổ

LNV - Làng Châm Khê, thuộc phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) từ lâu đã nổi tiếng là một trong những cái nôi của di sản văn hóa phi vật thể Quan họ Bắc Ninh. Nơi đây được xem như một "bảo tàng sống" lưu giữ những giá trị tinh hoa độc đáo của loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc Quan họ Bắc Ninh.
Nguồn gốc lịch sử về nghề sơn mài

Nguồn gốc lịch sử về nghề sơn mài

LNV - Sơn mài xuất hiện lần đầu tiên trên thế giới cách đây hơn 4000 năm, nhiều cổ vật được tìm thấy tại các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Miến Điện…
Niềm trăn trở của Nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban

Niềm trăn trở của Nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban

LNV - Ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh năm 1959), dân tộc Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh năm, đinh tuốt, tù và, trống...
Nghề nuôi vẹm xanh

Nghề nuôi vẹm xanh

LNV - Vẹm xanh là một loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe, được liệt vào danh sách những loại hải sản hỗ trợ và điều trị được rất nhiều loại bệnh. Ngoài ra, vẹm xanh còn là loài thủy sản có giá trị kinh tế cao.
Độc đáo "may nóng" ở phố cổ Hội An

Độc đáo "may nóng" ở phố cổ Hội An

LNV - Hội An từ lâu đã nổi tiếng với những giá trị văn hóa và lịch sử độc đáo. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bởi những ngôi nhà cổ kính, những con đường đèn lồng lung linh huyền ảo mà còn bởi dịch vụ may đo áo dài lấy ngay tinh tế và ấn tượng.
Khai mạc triển lãm “Chuyện Đình trong Phố” với câu chuyện nghề làm da giầy truyền thống

Khai mạc triển lãm “Chuyện Đình trong Phố” với câu chuyện nghề làm da giầy truyền thống

LNV - Ngày 9/4, quận Hoàn Kiếm (Thành phố Hà Nội) khai mạc triển lãm “Chuyện Đình trong phố” với câu chuyện về nghề làm da giầy tại Đình Phả Trúc Lâm (40 phố Hàng Hành), phường Hàng Trống.
Thanh Hoá: Đau đáu hồi sinh làng nghề nuôi tằm, ươm tơ dệt nhiễu

Thanh Hoá: Đau đáu hồi sinh làng nghề nuôi tằm, ươm tơ dệt nhiễu

LNV - Đã có thời điểm, hai bên bờ sông Chu (đoạn qua huyện Thiệu Hóa) có hàng trăm bãi dâu xanh mát cùng với làng nghề dệt nhiễu Hồng Đô, xã Thiệu Đô (nay sáp nhập thành thị trấn Thiệu Hóa) rộn ràng tiếng thoi dệt lụa. Nhưng những năm gần đây, thành phẩm tơ tằm giảm giá quá nhanh, khiến nhiều gia đình phải bỏ nghề.
Trải nghiệm làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu

Trải nghiệm làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu

LNV - Trước đây, tôi thường thấy trên truyền thông hình ảnh những bó tăm hương đầy màu sắc xanh, đỏ, vàng, tím được nhiều chị em mặc áo dài chụp lại những bức ảnh ở Huế. Hình ảnh thân thương đó đã gây ấn tượng mạnh đối với tôi về hình ảnh đậm nét văn hoá truyền thống với nhiều sắc màu. Qua tìm hiểu và được người bạn giới thiệu, tôi đã biết đến làng nghề truyền thống làm tăm hương Quảng Phú Cầu thuộc huyện Ứng Hoà, TP. Hà Nội. Làng nghề chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 40 km, thuận tiện việc đi lại bằng xe máy, xe bus…
Phát triển làng nghề trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong bối cảnh mới

Phát triển làng nghề trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong bối cảnh mới

LNV - Các làng nghề ở Thanh Hóa không chỉ tạo việc làm, nâng cao giá trị sản phẩm, thu nhập cho người dân mà còn giữ trò quan trọng trong bảo tồn gìn giữ không gian, cảnh quan làng nghề, nét đẹp văn hóa truyền thống...
Phát triển du lịch gắn với phát triển làng nghề tại  điểm du lịch Dương Xá Gia Lâm, Hà Nội

Phát triển du lịch gắn với phát triển làng nghề tại điểm du lịch Dương Xá Gia Lâm, Hà Nội

LNV - Nghề chế biến hành tỏi phát triển, thôn Thuận Quang, Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội trở thành thủ phủ hành tỏi lớn cả nước, bảo đảm sự tăng trưởng ổn định, lâu dài, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giầu - đẹp.
Làng nghề nước mắm Hơn hai trăm năm

Làng nghề nước mắm Hơn hai trăm năm

LNV - Làng Sa Châu xã Giao Châu, huyện Giao Thủy xưa nay nổi tiếng với nghề làm nước mắm thủ công truyền thống. Chưa đến cổng làng, mùi mắm dậy lên thơm phức, những chum vại, những chai nước mắm màu cánh gián kích thích bất kỳ ai ngang qua.
Thái Bình: Nghề thủ công truyền thống đa dạng

Thái Bình: Nghề thủ công truyền thống đa dạng

LNV - Là một vùng đất nông nghiệp sớm phát triển, đông dân như tỉnh Thái Bình thì nghề và làng nghề thủ công phát triển là một tất yếu khách quan. Nghề thủ công truyền thống ở Thái Bình khá đa dạng. Đến năm 1945, có khoảng hơn 20 nghề thủ công đang thịnh đạt ở Thái Bình, trong đó có 10 nghề tiêu biểu với những sản phẩm từng được giới tiêu dùng trong nước và nước ngoài ưa thích.
Đưa sản phẩm làng nghề ra thị trường lớn

Đưa sản phẩm làng nghề ra thị trường lớn

LNV - Thanh Hóa là tỉnh có lực lượng lao động dồi dào, rất thuận lợi trong việc phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp. Những năm qua, các cấp ủy, chính quyền của tỉnh đã quan tâm tới nhiệm vụ duy trì phát triển nghề, làng nghề tiểu thủ công nghiệp như ban hành các chính sách và các quy định về hỗ trợ phát triển tiểu thủ công nghiệp từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Xây dựng thương hiệu "Vương quốc lát Càng Long" tỉnh Trà Vinh

Xây dựng thương hiệu "Vương quốc lát Càng Long" tỉnh Trà Vinh

LNV - Hơn mười năm trước, nhận thấy cây lúa trên vùng đất nhiễm phèn kém hiệu quả, giá cả lại bấp bênh, trong khi ngành thủ công mỹ nghệ đan lát đang phát triển mạnh, nên Trà Vinh vận động người dân chuyển sang trồng cỏ lát để cung ứng nguyên liệu và hướng tới lập làng nghề. Thời gian qua, tỉnh cũng đã tập trung xây dựng, quảng bá thương hiệu nhằm tạo đòn bẩy thúc đẩy sản phẩm từ cây lát phát triển. Tuy nhiên, lâu nay, việc xây dựng thương hiệu cho cây lát của tỉnh vẫn đang gặp nhiều khó khăn.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Bắc Ninh : Khánh thành Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ tư nhân đầu tiên

Bắc Ninh : Khánh thành Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ tư nhân đầu tiên

LNV - Sáng ngày 16.4 tại Bắc Ninh, doanh nghiệp tư nhân tranh dân gian Đông Hồ của NNƯT Nguyễn Đăng Chế đã tổ chức khánh thành Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ của chính nghệ nhân. Nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế h
Đoàn viên thanh niên tích cực làm sạch bờ biển Thạch Hà

Đoàn viên thanh niên tích cực làm sạch bờ biển Thạch Hà

LNV - Vừa qua, Ban Thường vụ Huyện đoàn Thạch Hà (Hà Tĩnh) , Đoàn trường THPT Nguyễn Trung Thiên và xã Thạch Hải tổ chức ra quân vệ sinh môi trường bờ biển Thạch Hải với sự tham gia của hơn 400 đoàn viên thanh niên.
Ấn tượng mùa thu hoạch nông sản tại Bangladesh

Ấn tượng mùa thu hoạch nông sản tại Bangladesh

LNV - Mùa thu hoạch nông sản tại Joypurhat, Bangladesh được nhiếp ảnh gia Rafid Yasar chụp lại gây ấn tượng với người xem bởi nụ cười hạnh phúc của người nông dân giữa những màu sắc rực rỡ của thiên nhiên.
Đặc sản miền quê trở thành những sản phẩm OCOP chất lượng

Đặc sản miền quê trở thành những sản phẩm OCOP chất lượng

OVN - Lợi thế của các loại đặc sản miền quê là tận dụng vùng nguyên liệu tự nhiên tạo nên nét đặc trưng riêng biệt, sản phẩm càng được nâng tầm giá trị khi tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).
Cà phê phin giấy Thảo My thương hiệu từ chương trình OCOP

Cà phê phin giấy Thảo My thương hiệu từ chương trình OCOP

OVN - Vốn sinh ra và lớn lên ở vùng đất “địa linh nhân kiệt” tỉnh Ninh Bình, xuất phát từ nghề cơ khí. Đến với mảnh đất quê hương thứ hai tỉnh Gia Lai từ những năm 1998 của thế kỷ trước, anh Đinh Văn Kỳ sớm thấu hiểu được những khó khăn của những người nô
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
vf
Giao diện di động