Tình yêu bắt đầu… từ khúc gỗ vô tri

“Mỗi lần lắng nghe tiếng đục, nhìn một người ngồi chăm chú cả ngày chà chà, tô tô, vẽ vẽ lại trở thành niềm yêu thích rồi đam mê trong tôi. Cái nghề mà có lẽ không chỉ yêu mà mình phải thả cái hồn vào đó mới thấy được cái hay, cái độc đáo của điêu khắc mỹ nghệ tinh xảo”. Anh Lê Viết Toàn tâm sự.

Lê Viết Toàn, sinh năm 1965, hiện nay Chủ cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ mang tên anh. Mọi người vẫn thường nhắc tới anh với cái biệt danh: “Người nghệ nhân thổi hồn vào cây khô”. Từ khi là học sinh cấp 2 anh đã bắt đầu mày mò với cái nghề mà người ta gọi là ông vua của nghệ thuật với những tác phẩm đầu tay. Tuổi đôi mươi, anh tham gia TNXP trên đường Trường Sơn. Anh vừa là một người TNXP, vừa là người lính đa tài, nhiều thứ tưởng như vứt đi nhưng vào tay anh lại trở thành những tác phẩm có hồn, có giá trị về nghệ thuật…

Nghệ nhân Lê Viết Toàn chia sẻ cùng phóng viên về tác phẩm Thanh niên xung phong.

Trong con người anh hội tụ đủ niềm đam mê, sự kiên nhẫn… để tạo ra hàng nghìn tác phẩm điêu khắc gỗ mỹ nghệ. Công việc bắt đầu từ chọn những gỗ, những thứ tưởng như đã quên lãng, rồi sơ chế gỗ, đục thô, đến chạm khắc tinh xảo hay tạo hình. Tất cả là một quá trình tỉ mỉ, khéo léo đến khi hoàn tất, khúc gỗ tầm thường ấy trở thành nên có thần thái, đẹp và có tâm hồn. Đôi bàn tay ấy không ngừng sáng tạo để vẽ nên sắc màu cuộc sống.

Hiện các sản phẩm trong cơ sở mộc mỹ nghệ của anh đã được đem đi tiêu thụ ở khắp các tỉnh, thành phố trên cả nước. Anh tích cực tham gia nhiều cuộc triển lãm về các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và đã đạt được nhiều giải thưởng cao quý của Nhà nước cũng như tại tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Cây khô và người nghệ nhân tài hoa

“Những tác phẩm này được làm từ cây khô, tôi đi tìm rồi mua về. Tưởng như đó là thứ bị lãng quên rồi. Nhưng những khúc gỗ này cũng có linh hồn. Những khúc gỗ vô tri vô giác có thể trôi dạt từ đâu đó về đây, nhưng khi tôi đã có ý tưởng những thứ này sẽ thành những tác phẩm mang ý nghĩa trong cuộc sống, tôi sẽ làm nó sống lại”, nghệ nhân Lê Viết Toàn chia sẻ.

Anh kể với chúng tôi về quá trình chế tác những cây khô thành các tác phẩm như mối lương duyên tiền định. Từ đó ra đời những bài thơ anh khắc trên các tác phẩm thể hiện tâm huyết của mình hay đó là sự độc thoại với cây khô.

Miệt mài, nhiều khi quên ăn quên ngủ với niềm đam mê để hoàn thành những sáng tác của mình. Cái nghề mà anh nghĩ rằng: “Khó thì không khó đâu nhưng nói dễ thì cũng chẳng dễ”. Niềm hạnh phúc của một người nghệ nhân là hoàn thành đứa con tinh thần của mình nhưng có niềm hạnh phúc nào lớn hơn khi đứa con ấy được đưa đến với công chúng và nhận được sự yêu mến, cổ vũ của mọi người.

Hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành điêu khắc gỗ mỹ nghệ, nghệ nhân Lê Viết Toàn luôn tạo ra những tác phẩm nghệ thuật đa dạng, độc đáo, đặc sắc. Phong phú trong đề tài lựa chọn nên tạo ra sự thích thú cho những người đam mê. Những tác phẩm của anh thể hiện muôn mặt của cuộc sống, từ đề tài chiến tranh, gia đình, phật giáo, nhân vật... Những tác phẩm của anh đi vào lòng người với ý nghĩa sâu sắc, như một câu chuyện, một triết lý cô đọng. Đó là sự khởi sắc những ý tưởng độc đáo và cái thần của người nghệ sĩ tài hoa.

Anh ấp ủ xây dựng một cơ sở để có thể có điều kiện tốt hơn dạy nghề cho những người có niềm đam mê với nghề mộc mỹ nghệ. Cho đến nay, nhiều thế hệ học trò của anh đã và đang tiếp bước con đường anh đi. Những ai có niềm đam mê học việc anh sẵn sàng giúp đỡ, không chỉ dạy học, nuôi ăn ở và trả công.

Nỗi đau của ba đứa con mang căn bệnh ung thư máu tưởng như làm vợ chồng anh gục ngã. Thế nhưng, ngoài nét tài hoa của cuộc đời ban phú, anh đã sống đầy nghị lực và lạc quan trong cuộc sống. Đằng sau những hào nhoáng bên ngoài, câu chuyện về người nghệ nhân thổi hồn vào cây khô sống lại ấy vẫn tràn đầy sự hy sinh, tâm huyết của cuộc đời.

Anh Lê Viết Toàn vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú (năm 2006). Đó là những ghi nhận về đóng góp của anh với nghề và cũng là động lực để anh vượt qua những khó khăn trong cuộc sống mưu sinh.

Bài và ảnh: Tường Quân – Bảo Xuân