Nằm ở độ cao trên 1.000 m, xóm Phia Đén có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ trung bình năm là 200C cùng nguồn thổ nhưỡng đất đồi rừng, thuận lợi cho cây dong riềng sinh trưởng và phát triển. Loại cây này chính là nguyên liệu làm nên đặc sản miến dong Phia Đén Cao Bằng. Củ dong riềng được trồng tại Phia Đén từ khoảng tháng Giêng đến tháng Hai (Âm lịch). Vụ thu hoạch rơi vào khoảng tháng 10 - 11. Mỗi gốc dong riềng có thể cho thu về 6 - 7 kg củ.

Miến sau khi phơi khô được búi thành từng búi nhỏ.

Theo người dân địa phương, quá trình làm miến dong tương đối cầu kỳ. Cụ thể, củ dong riềng khi đủ độ già sẽ được thu hoạch, rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ và các phần bị hỏng, sau đó, đưa vào máy nghiền tạo thành hỗn hợp gồm xơ củ và tinh bột. Hỗn hợp này sẽ được những người thợ làm nghề lọc nhiều lần với nước sạch để tách lấy tinh bột, đồng thời loại bỏ chất bẩn. Nước bột có màu trắng trong, không có vẩn đục thì mới là đúng chuẩn. Và bột được để lắng, rồi đem phơi khô, sẽ thu được tinh bột dong giềng nguyên chất nhất.

Dong riềng được nông dân xóm Phia Đén, xã Thành Công tập trung trồng và phát triển.

Ngoài yếu tố nguyên liệu và kỹ thuật chế biến, chất lượng và độ đẹp của miến còn phụ thuộc kinh nghiệm làm bột.

Từ bột dong giềng, những sợi miến thành phẩm được làm ra bằng cách hòa bột dong với nước lạnh trong xô hoặc thùng đã được vệ sinh sạch sẽ, rồi từ từ thêm nước đun sôi. Công đoạn này cần thực hiện liên tục, nhanh và đều tay để bột chín đều, không vón cục. Tùy theo lượng bột mà người làm nghề miến dong Phia Đén Cao Bằng sẽ thêm nước vào vừa đủ. Bột dong chín tiếp tục được đưa vào máy ép để ép thành sợi miến dai ngon, thơm mềm. Không giống miến ở các vùng khác, miến dong Phia Đén Cao Bằng được làm từ 100% tinh bột dong giềng, với kỹ thuật và bàn tay khéo léo từ lâu đời của người làm nghề mà miến này có thể nấu đi nấu lại mà sợi không hề nát. Sợi miến Phia Đén có màu hơi đen hoặc trắng ngà, đây là màu sắc tự nhiên của bột khi làm chín mà không qua bất cứ công đoạn tẩy trắng hay sử dụng phẩm màu nào. Vì thế người tiêu dùng có thể hoàn toàn yên tâm về chất lượng và sự an toàn khi sử dụng sản phẩm miến dong Phia Đén Cao Bằng.

Người dân ở Phia Đén phơi miến dưới nắng trên độ cao gần 2000 m so với mực nước biển.

Miến sau khi phơi kỹ sẽ được bó thành các bó miến nhỏ và mang đi tiêu thụ.

Rất nhiều khách hàng thắc mắc giá miến dong Phia Đén Cao Bằng là bao nhiêu, bởi lẽ đây là điều tất yếu mà bất cứ ai cũng quan tâm khi mua bất kì 1 thực phẩm nào. Tùy vào mỗi thời điểm, miến dong Phia Đén Cao Bằng sẽ có giá khác nhau. Thường là giá sẽ giảm vào mùa hè và cao lên vào mùa giáp Tết. Mức giá dao động từ khoảng 90 - 120 nghìn đồng/kg. Đây được đánh giá là mức giá hợp lý với chất lượng sản phẩm thơm ngon, dai dòn cũng như thu nhập của đông đảo người tiêu dùng, do đó, đây là món ăn luôn được đưa vào thực đơn hàng đầu trong các dịp lễ Tết, giỗ chạp và cả ngày thường của nhiều gia đình Việt bao nhiêu năm qua.

Lê Linh
Theo langvietonline