Nghề chế tác mỹ nghệ từ than đá vùng đất mỏ

Những hòn than vô tri, vô giác qua sự gọt giũa của người thợ dần thành hình những tác phẩm nghệ thuật có hồn, có sức sống.
Than đá làm nguyên liệu chế tác ra những tác phẩm nghệ thuật phải là phôi than mỹ nghệ hóa thạch, đạt các yêu cầu về chất lượng, như than đen đặc, trên bề mặt không có những đường vân, mạch đứt gãy xuyên ngang dọc, có tuổi cao, rắn chắc; Thường là loại than bóng hoặc than chì, hiện chỉ có loại than lấy từ mỏ Cao Sơn mới có thể đáp ứng được yêu cầu này... Than không được pha tạp chất, xít, ảnh hưởng mỹ quan, chất lượng sản phẩm.

Anh Nguyễn Tiến Quyết, chủ nhân Xưởng chế tác than đá mỹ nghệ Quyết Bình (phường Hồng Hà, TP Hạ Long) là đời thứ 3 trong gia đình duy trì nghề chế tác than đá. Đến nay, anh Quyết có thâm niên gần 20 năm theo nghề điêu khắc trên than đá. Được thừa hưởng nghề gia truyền, có chuyên môn về hội họa, khi du lịch Quảng Ninh bắt đầu phát triển, anh chế tác than đá thành các sản phẩm mỹ nghệ dành cho du khách. Anh Quyết, chia sẻ: "Bên cạnh kỹ thuật truyền thống, tôi có những sáng tạo riêng, nâng tầm kỹ thuật khắc nổi, mài, nhằm tạo chiều sâu cho tác phẩm. Đến thời điểm hiện tại, tôi đã chế tác được hơn 100 mẫu, trong đó có mẫu tranh than đá về Vịnh Hạ Long, hòn Trống Mái, sư tử, thuyền buồm…, rất được du khách trong và ngoài nước ưa chuộng".
Để làm ra một sản phẩm than đá trải qua nhiều công đoạn phức tạp. Đầu tiên là thửa phôi, các nghệ nhân lựa chọn phôi than nguyên khối phù hợp với tác phẩm định tạc, điêu khắc, rồi cưa theo định hình sản phẩm. Bước thứ hai là vệ sinh, rửa phôi than sạch sẽ bằng nước để lộ nguyên thổ than.

Mỗi tác phẩm điêu khắc than thể hiện sự kết tinh của sự sáng tạo, bàn tay khéo léo và sự say mê với nghề. Trong đó, khâu khó nhất của nghề điêu khắc than là căn chỉnh tạo hình trên bề mặt than, khắc tạc các chi tiết nhỏ, các đường khắc vẽ cong tạo sự mềm mại cho sản phẩm. Tất cả đều phải dùng loại dao khắc, vẽ riêng biệt. Các sản phẩm lưu niệm tùy theo kích cỡ và mức độ phức tạp có thể mất vài ngày đến hàng tháng để hoàn thiện. Các khâu khắc và vẽ đều thực hiện thủ công. Chính sự cần mẫn, tỉ mỉ của nghệ nhân đã tạo ra vẻ đẹp, sự hấp dẫn cho các sản phẩm mỹ nghệ than đá.

Tỉnh Quảng Ninh đã và đang tiếp tục quan tâm tạo điều kiện để nghề thủ công mỹ nghệ than đá ngày càng phát triển nhằm xây dựng thành những dãy phố, những làng nghề chuyên sản xuất kinh doanh mặt hàng này, vừa trở thành những địa chỉ tham quan du lịch hấp dẫn vừa góp phần bảo tồn và phát huy truyền thống bản sắc văn hoá vùng công nghiệp mỏ, đồng thời tạo thêm mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao.
Bài, ảnh: Nhã Lam
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách
07:00 | 22/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du
07:00 | 22/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim
09:57 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó
00:00 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa
12:02 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững
07:00 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách
07:00 Làng nghề, nghệ nhân
Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12
07:00 OCOP
Khuyến công Đắk Lắk tiếp sức cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới và vươn xa
07:00 Khuyến công
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du
07:00 Làng nghề, nghệ nhân
LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B
22:08 OCOP



