Ngựa bạch là loài động vật quý hiếm, có giá trị kinh tế cao đang được nuôi và nhân giống ở rất nhiều địa phương trong cả nước. Người ta nuôi ngựa bạch chủ yếu để lấy xương nấu cao. Phần thịt để ăn và làm giò chả. Tiết ngựa bạch dùng làm thuốc chữa hoa mắt, đau đầu, chóng mặt. Phổi thì ngâm với mật ong chữa bệnh hen suyễn, lao lực rất hiệu nghiệm….

Để nuôi ngựa bạch nấu cao cũng đòi hỏi nhiều công phu. Tại trang trại ngựa Trường Nguyên là sự sạch sẽ, không mùi với hệ thống làm mát cho ngựa bao gồm quạt thông gió, ngăn lạnh hoạt động hết công suất. Nuôi ngựa bạch để nấu cao đã công phu như vậy nhưng việc nấu cao cũng công phu không kém.

Theo chia sẻ của anh Dương Văn Trường, Phó Giám đốc HTX Ngựa bạch xóm Phẩm thì: “Ngựa muốn nấu cao được thì phải đủ 4 năm tuổi, trọng lượng xương ngựa phải từ 55kg đến 70kg thì mới đủ tiêu chuẩn để nấu cao và cũng phải mất 4 ngày mới ra thành phẩm là cao ngựa”. Cao ngựa bạch có tác dụng tăng sinh và làm bền xương, chống suy nhược cơ thể, phục hồi thoái hóa khớp. Cao ngựa rất dễ ăn, có thể hấp cơm hoặc ngâm rượu uống và đặc biệt rất tốt cho trẻ đang trong thời kỳ tăng trưởng và phụ nữ cho con bú”

Hiện nay gia đình anh Dương Văn Trường nói riêng và các xã viên HTX nói chung phần nào chủ động được nguồn giống, nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến. HTX được tỉnh Thái Nguyên, huyện Phú Bình, Trường đại học Nông lâm Thái Nguyên, Trại ngựa Bá Vân - cơ sở bảo tồn nguồn gien ngựa quý hiếm (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi, bảo tồn nguồn gien ngựa bạch; Đầu tư, hỗ trợ làm chuồng trại, đường giao thông, kênh mương tưới nước phục vụ trồng cỏ nuôi ngựa. Đầu tư 54 con ngựa bạch giống cho các hộ xã viên.

Cao ngựa bạch Trường Xuân có sản phẩm đa dạng về mẫu mã và chủng loại có dạng nén và viên con nhộng để người tiêu dùng dễ sử dụng .

Với tiêu chuẩn OCOP vừa đạt được, với truyền thống và kinh nghiệm quý báu trong việc sản xuất cao ngựa bạch. Hy vọng trong thời gian tới sản phẩm cao ngựa bạch của HTX ngựa bạch xóm Phẩm sẽ tìm được chỗ đứng trong thị trưởng nội địa và có cơ hội mở rộng thị trường ra nước ngoài. Góp phần quan trọng giúp người dân nơi đây nâng cao đời sống kinh tế và hoàn thành sớm chỉ tiêu “Xóm nông thôn mới kiểu mẫu” mà huyện Phú Bình đã đề ra trong giai đoạn 2021 - 2025.

Bài, ảnh: Nguyễn Nam

Theo y học cổ truyền, cao xương ngựa bạch là vị thuốc quý có tác dụng đại bổ chỉ xếp sau cao xương hổ. Ngoài tác dụng với sức khỏe nói chung, cao xương ngựa bạch còn có tác dụng điều trị đặc trưng với 1 số bệnh lý cụ thể như viêm khớp, bệnh cột sống thắt lưng...